Ալմաթի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Ալմաթի
ղազ.՝ Алматы, ռուս.՝ Алма-Ата
Դրոշ Զինանշան
Flag of Almaty.svg Coat of arms of Almaty.svg

Almaty, Kok-tobe exposition 3.jpg
Կոորդինատներ: 43°15′0″ հս․ լ. 76°54′0″ ավ. ե. / 43.25000° հս․. լ. 76.90000° ավ. ե. / 43.25000; 76.90000
ԵրկիրՂազախստան Ղազախստան
Ենթարկումհանրապետական ենթարկման քաղաք
ԱքիմԱխմետժան Եսիմով
Հիմնադրված է1854 թ.
Այլ անվանումներԱլամթի, Զաիլիյսկի, Վերնի
Մակերես682 000 000 քառակուսի մետր
ԲԾՄ600 — 2200 (կենտրոն— 785) մ
Կլիմայի տեսակսուր-մայրցամաքային
Բնակչություն1 419 645[1] մարդ
Խտություն4139 մարդ/կմ²
Ազգային կազմղազախներ 51,06%,
ռուսներ 33,02%,
ույգուրներ 5,73%,
կորեացիներ 1,90%,
թաթարներ 1,82%,
ուկրաինացիներ 1,24%,
ադրբեջանցիներ 0,70%
այլք 3,01%[2]
Կրոնական կազմՇիա մուսուլմաններ, ուղղափառ քրիստոնեաներ
Ժամային գոտիUTC+6
Հեռախոսային կոդ727
Փոստային ինդեքսներ050000–050063
Ավտոմոբիլային կոդA
ISO 3166-2:KZALA
Պաշտոնական կայքalmaty.gov.kz
##Ալմաթի (Ղազախստան)
Red pog.png

Ալմաթի[3] կամ նախկինում Ալմա Աթա[3] (ղազ.՝ Алматы, ռուս.՝ Алма-Ата), Ղազախստանի խոշորագույն քաղաքը։ Բնակչությունը 1,4 միլիոն մարդ։

2007 թվականի հունիսին քաղաքն ավելացրել են աշխարհի ամենաթանկ քաղաքների ցանկի մեջ և որի մեջ Ալմաթին կանգնել է եռյակում[4][5]։

Կարգավիճակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1927-1936 թվականներին Ալմաթին Ղազախստանի երկրորդ մայրաքաղաքն էր, 1991-1997 թվականներին դարձավ Ղազախստանի մայրաքաղաքը: Ալմաթին Ղազախստանի ԽՍՀ խոշոր արդյունաբերական կենտրոնն էր: Չնայած քաղաքական և վարչական կարգավիճակում կատարված փոփոխություններին, այն հանրապետության մշակութային և ֆինանսա-տնտեսական կարևոր կենտրոնն է և մինչև 2017 թվականը համարվում էր ամենահարուստ քաղաքը, իսկ երկրորդը Աստանան էր[6]: 1997 թվականից մայրաքաղաք դարձավ Ախմոլան (1998 թվականի մայիսի 6-ից՝ Աստանան), իսկ Ալմա-Աթան ստացավ «Ղազախստանի հարավային մայրաքաղաք» կարգավիճակը: Այդ ժամանակից ի վեր այս տերմինը հաճախ է օգտագործվում մամուլում և վերաբերվում է Ալմա-Աթային[7]: 2006 թվականին, կյանքի որակի ուսումնասիրության համաձայն, որն անցկացվում է «Mercer» խորհրդատվական ընկերության կողմից, Ալմաթին զբաղեցրել է Symbol support vote.svg Կողմ 183-րդ տեղը (2005-ի համեմատ մեկ դիրքով բարձր)[8]: Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրություններ են անցկացվել 215 քաղաքներում:

Անուն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ղազախստանի կառավարության մակարդակով քաղաքի անունը Ալմաթի է, Ռուսաստանում դեռևս օգտագործվում է Ալմա Աթա անունը (սակայն լրատվամիջոցներում երկու տարբերակներն էլ օգտագործվում են):

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1936 թվականին Ղազախստանի գերագույն խորհրդի որոշմամբ Ալմաթայում ձևավորված էին չորս վարչական շրջաններ՝ Պրոլետարական, Լենինյան, Ստալինյան և Ֆրանսիական[9]: Այնուհետև ավելացան կամ հին շրջանների հաշվին ձևավորվեցին ևս չորս շրջաններ:

Քաղաքի շրջանները

(ռուսերեն)

Պաշտոնական խորհրդանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքն ունի պաշտոնական խորհրդանշաններ՝ զինանշան և դրոշ:

Զինանշան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Coat of arms of Almaty.svg

Ալմաթիի զինանշանի հիմքը հարավ-արևելյան վահանի ձև ունի, որի վրա սպիտակ հովազն է՝ ութ ծաղիկներով խնձորենու ճյուղը բռնած: Այդ ծաղիկները խորհրդանշում են քաղաքի ութ շրջանները: հովազը վստահ քայլքով առաջ է ընթանում, աջ թաթը բարձրանում է հաջորդ քայլի համար, սակայն գլուխը հետ շրջված է, ինչը ցույց է տալիս ժամանակակից քաղաքների զարգացման շարունակականությունը: Հիմնական ֆոնի վրա պատկերված է Զաիլյան Ալատաուի լեռան ձնառատ գագաթը, որի փեշերին տարածվում է քաղաքը: Զինանշանի ընդհանուր ֆոնը Ղազախստանի դրոշի գույնն է՝ երկնագույն:

Դրոշ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Flag of Almaty.svg

Դրոշը կարմիր եզրագծերով սպիտակ գործվածքի վրա զինանշանի պատկերն է, որի երկարության և լայնության միջև 1:2 հարաբերությունն է:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալմաթիի շատրվաններ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]