Մարզագնդեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վարժություններ մարզագնդերով

Մարզագնդեր (հանտելներ) - (գերմ.՝ Hantel) սպորտային մարզագործիքներ ծանրաբեռնման, մկանների ամրապնդման և օրգանիզմի ընդհանուր աշխատունակությանը նպաստող ֆիզիկական մարզանքներ իրականացնելու համար։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մասնակի մարզագնդեր

Մարզագնդերը լինում են 2 տեսակի` ամբողջական և մասնակի։

Որպես կանոն դասական ամբողջական մարզագնդերն ունեն 2 գնդերի ձև, որոնք կենտրոնում միացվում են բռնակով՝ ձեռքով բռնելու համար։ Այսօր հանդիպում են ամբողջական մարզագնդեր, որոնք ունեն բռնակով միացված վեցանիստ հատվածակողմի ձև և հաճախ եզրահատված են։ Վեցանիստ ձևը մարզագնդերին թույլ չի տալիս սահել գետնով։

Մասնակի մարզագնդերը հաճախ ունենում են ոչ մեծ առանցքի տեսք, որի վրա երկու կողմից կախվում են փոխովի սկավառակների անհրաժեշտ քանակ և ամրացվում են ամրացուցիչով։ Մասնակի մարզագնդերի առանցքներն ունեն խորդուբորդություններ, որը մարզագնդերին թույլ չի տա սահել խոնավ ձեռքից։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հին Հունաստան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հին Հունաստանում կիրառվող մարզագնդեր, Աթենքի ազգային հնագիտական թանգարան

Հին Հունաստանում մարզագնդերը, որոնք կոչվում էին հալտերես (հուն.՝ ἁλτῆρες[1], ֆր.՝ haltère) օգտագործվում էին ոչ միայն ծանրություններ բարձրացման մրցումների ժամանակ[2][3], այլև երկարությամբ ցատքի համար։

Հնդկաստան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հնդկաստանում մարզագնդերն օգտագործվում են ուժային մարզման համար ավելի քան 1000 տարի։ Դրանց տիպիկ քաշը 4-10 ֆունտի սահմաներում է (1,81437-4,53592 կգ)[4]: 19-րդ դարում հնդկական լախտ տարածված էին Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում[5][6]:

Հին Հռոմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հին հռոմեական խճանկարների վրա հանդիպում ենք օրիորդների պատկերներ, որոնք մարզվում են մարզագնդերի միջոցով[7]:

Արևմտյան Եվրոպա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից ձևի մարզագնդերը տարածվեցին Անգլիայում Թյուդորների դինաստիայի ժամանակ, որտեղ դրանք օգտագործվում էին զվոնարյովա մարզման համար, այստեղից էլ ծագեց անգլիական անուն անգլ.՝ dumbbell, բառացի թարգմանությամբ` համր զանգ։

Ռուսաստան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրենական Մեծ պատերազմի ժամանակ մարզագնդերով վարժություններն օգտագործվում էին, որպես բուժիչ մարմնամարզության միջոց վնասվածքներից, վերքերից և վիրահատությունից հետո[8]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ἁλτῆρες, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus Digital Library
  2. Norman Gardiner, Athletics in the Ancient World, Dover, 2002, on Google books
  3. Bill Pearl, Getting Stronger: Weight Training for Sports, Shelter, 2005, on Google books
  4. http://ejmas.com/pt/ptart_dick_0101.htm Dick's Indian-Club Exercises, 1887
  5. http://ejmas.com/pt/ptart_lewis_1101.htm Exercises with Clubs, by Dio Lewis, M.D., 1862
  6. http://ejmas.com/pt/dandfclub.html Indian Club Exercises from Athletic Sports for Boys, by Dick and Fitzgerald, 1866
  7. http://library.la84.org/SportsLibrary/IGH/IGH0306/IGH0306c.pdf
  8. http://ganteli.20m.com/#40