Չիկագո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Չիկագո
Chicago
Դրոշ Զինանշան
Flag of Chicago, Illinois.svg Seal of Chicago, Illinois.png

Chicago montage1.jpg
Կոորդինատներ: 41°52′55″ հս․ լ. 87°37′40″ ամ. ե. / 41.88194° հս․. լ. 87.62778° ավ. ե. / 41.88194; 87.62778
Երկիր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Նահանգ Իլինոյս
Շրջան Կուկ
Քաղաքապետ Ռամ Ի. Էմանուել
Հիմնադրված է 1795 թ.
Այլ անվանումներ «Քամիների քաղաք»
Մակերես 606,1 կմ²
ԲԾՄ 179 մ
Բնակչություն 2.722.389 մարդ (2014)
Խտություն 4,447.4 մարդ/կմ²
Ագլոմերացիա 9.551.031
Ժամային գոտի UTC-6, ամառը UTC-5
Հեռախոսային կոդ 312, 773, 872
Փոստային ինդեքսներ 60601–60827, 60601 և 60827
Պաշտոնական կայք cityofchicago.org
##Չիկագո (ԱՄՆ)
Red pog.png
##Չիկագո (Իլինոյս)
Red pog.png

Չիկագոն (անգլ.՝ Chicago, կարդ.՝ Լսել Շիքագո) Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների մեծ քաղաքներից մեկն է, որը գտնվում է Իլինոյս նահանգում։

Քաղաքը երկրի երկրորդ խոշոր ֆինանսական կենտրոնն է (Նյու Յորքից հետո) և Հյուսիսային Ամերիկայի խոշորագույն տրանսպորտային հանգույցը։ Գտնվում է Միչիգան լճի հարավ-արևմտյան ափին, Իլինոյս նահանգում։ Վարչական կենտրոնը Կուկ շրջանն է։

Չիկագոյի բնակչությունը (2014 թվականի դրությամբ) կազմում էր 2 722 389 մարդ։ Չիկագոյի ագլոմերացիան (տարբեր արվարձանների հետ միասին) կոչվում է «Մեծ Չիկագո» կամ «Չիկագո Երկիր» (անգլ.՝ Chicagoland, անվանումն առաջարկել է Chicago Tribune թերթը 20-րդ դարի սկզբին)։ Ագլոմերացիայում բնակվում է 9 551 031 մարդ։ Այն բնակչության թվով երկրում 37-րդ տեղն է զբաղեցնում։

Չիկագոն նաև համարվում է Միջին Արևմուտքի տնտեսական, արդյունաբերական, տրանսպորտային և մշակութային մայրաքաղաքը։ Ոչ պաշտոնապես այն նաև անվանում են «Երկրորդ Քաղաք» և «Քամիների քաղաք»։ Առաջին անգամ Չիկագոն անվանվել է «Քամիների քաղաք» 1858 թվականին «Chicago Tribune» թերթի հոդվածում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

17-19-րդ դարեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չիկագոյի մեծ հրդեհի պատկերը
Գրառում, որտեղ Չիկագոն առաջին անգամ կոչվել է «Քամիների քաղաք»։

1674 թավականին ժամանակակից Չիկագոյի տեղում ֆրանսիացի ճիզվիտ Ժակ Մարքետի կողմից հիմնադրվել է միսիոներական կետ։

Չիկագոն քարտեզի վրա ի հայտ է եկել 1833 թվականին, որպես 350 բնակչություն ունեցող գյուղ[1]։ «Չիկագո» անվանումն իրենից ներկայացնում է ֆրանսիացիների կողմից տեղական հնդկացիական լեզվի «shikaakwa» բառի փոփոխված բառ, որը թարգմանաբար նշանակում է «վայրի սոխ» կամ «սխտոր»[2][3][4][5]։

1837 թվականին Չիկագոն քաղաքի կարգավիճակ է ստացել, իսկ արդեն 1840 թվականին բնակչությունը կազմել է ավելի քան 4 հազար մարդ։ Գրավելով հարմար աշխարհագրական դիրք ԱՄՆ-ի արևմուտքի և արևելքի միջև, Չիկագոն շատ արագ դառնում է երկրի տրանսպորտային հանգույցը, ինչն իր հերթին զարգացնում է քաղաքի արդյունաբերությունը, ինչպես նաև գրանվում է ներգաղթյալների աճ։ 1856 թվականին քաղաքային մունիցիպալիտետը հավանություն է տվել ԱՄՆ-ում առաջին կոյուղու կառուցման նախագիծը[6]։

1871 թվականին քաղաքի մեծ մասն այրվել է Չիկագոյի մեծ հրդեհի ժամանակ։ Դա հնարավորություն տվեց վերակառուցել քաղաքը և առիթ է հանդիսացել ԱՄՆ-ում նոր շինարարական բումի համար, ինչը հանգեցրեց նրան, որ քաղաքը դարձել է ԱՄՆ-ի ճարտարապետական կենտրոն[7]։

Ֆիզիկաաշխարհագրական բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխարհագրական դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չիկագոն տեղակայված է Իլինոյս նահանգի հյուսիս-արևելքում, Միչիգան լճի հարավ-արևմտյան ափին։ Քաղաքը գտնվում է Չիկագո գետի Կալումետ գետի ափերին։ Չիկագոյի սանիտարա-նավային ջրանցքը միացնում է Չիկագո գետը Դես Փլեյնս գետի հետ, որը հոսում է քաղաքի միջով։ Նախկինում նավարկության համար օգտագործվում էր Չիկագո գետը, իսկ այժմ այդ նպատակներով հիմնականում օգտագործվում է Միչիգան լիճը։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չիկագոն գտնվում է խոնավ ցամաքային կլիմայական գոտում (ըստ Կյոպենի կլիմաների դասակարգման՝ Dfa)։ Ամառը երկարատև է և անձրևոտ, խոնավ և շոգ, ձմեռը համեմատաբար ցուրտ է, բայց կարճատև և փոփոխական։ Հուլիսի օրական միջին ջերմաստիճանը կազմում է 23,3˚C, հունվարին՝ -4,6˚C։

  • Տեղումների տարեկան քանակը կազմում է 940 մմ։
  • Օդի տարեկան միջին քանակությունը՝ 9,9˚C
  • Քամու միջին արագությունը՝ 4,3 մ/վ
  • Օդի հարաբերական խոնավությունը՝ 71%


Քույր-քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չիկագոն ունի 27 քույր-քաղաք.[16]։

Քաղաք-գործընկերներ

Չիկագոյի համայնապատկերներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չիկագոյի համայնապատկեր
Չիկագոյի համայնապատկեր


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Timeline: Early Chicago History»։ Chicago: City of the Century։ WGBH Educational Foundation And Window to the World Communications, Inc.։ 2003։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2009-05-26-ին։ Վերցված է 2009-05-26 
  2. "Origin of the word Chicago"// History of Chicago, A. T. Andreas, Chicago (1884) pp 37–38.
  3. Swenson, John F. (Winter 1991)։ «Chicagoua/Chicago: The origin, meaning, and etymology of a place name»։ Illinois Historical Journal 84 (4): 235–248։ ISSN 0748-8149։ OCLC 25174749 
  4. McCafferty, Michael (December 21, 2001)։ «"Chicago" Etymology»։ The LINGUIST List։ Վերցված է 2009-10-22 
  5. McCafferty Michael (Summer 2003)։ «A Fresh Look at the Place Name Chicago»։ Journal of the Illinois State Historical Society (Illinois State Historical Society) 96 (2)։ ISSN 1522-1067։ Վերցված է 2009-10-22 (չաշխատող հղում)
  6. «Chicago Daily Tribune, Thursday Morning, February 14»։ Jonathanriley.net։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-31-ին։ Վերցված է 2009-05-04 
  7. Bruegmann, Robert (2004—2005). Built Environment of the Chicago Region. Encyclopedia of Chicago (online version).
  8. «Station Name: IL CHICAGO MIDWAY AP»։ National Climatic Data Center։ Վերցված է 2013-03-12 
  9. 9,0 9,1 «NowData - NOAA Online Weather Data»։ NWS Romeoville, IL։ Վերցված է 2016-04-18 
  10. «Top 20 Weather Events of the Century for Chicago and Northeast Illinois 1900–1999»։ NWS Romeoville, IL։ Վերցված է 2014-06-16 
  11. «CHICAGO MIDWAY AP 3 SW, ILLINOIS»։ Western Regional Climate Center։ Վերցված է 2014-06-12 
  12. History of the Chicago and Rockford weather observation sites
  13. ThreadEx
  14. «Station Name: IL CHICAGO OHARE INTL AP»։ National Oceanic and Atmospheric Administration։ Վերցված է 2013-03-18 
  15. «Chicago/O'Hare, IL Climate Normals 1961-1990»։ National Oceanic and Atmospheric Administration։ Վերցված է May 14, 2013 
  16. Chicago Sister Cities (անգլ.)
  17. Փարիզի քաղաք-գործընկերները (ֆր.)