Սալամանկա (Իսպանիա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բնակավայր
Սալամանկա
Դրոշ Զինանշան
Bandera de Salamanca.svg Escudo de Salamanca.svg

Catedral Salamanca.JPG
Կոորդինատներ: 40°57′54″ հս․ լ. 5°39′50″ ամ. ե. / 40.96500° հս․. լ. 5.66389° ավ. ե. / 40.96500; 5.66389
Երկիր Իսպանիա Իսպանիա
Մակերես 29,8 կմ²
ԲԾՄ 802±1 մետր
Բնակչություն 144 949 մարդ (2016)[1]
Ժամային գոտի UTC+1
Հեռախոսային կոդ 923
Փոստային ինդեքսներ 37001–37008
Պաշտոնական կայք salamanca.es
##Սալամանկա (Իսպանիա) (Իսպանիա)
Red pog.png

Սալամանկա (իսպ.՝ Salamanca) քաղաքը գտնվում է Իսպանիայի արևմուտքում, մտնում է Իսպանիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Համանուն մարզի կենտրոնն է։ Նրա և Պորտուգալիայի սահմանի եղած հեռավորությունը կազմում է 80 կիլոմետր։

Իսպանիայի կարևոր մշակութային կենտրոններից մեկն է։ Հին քաղաքը գտնվում է 778 մետր բարձրության վրա, Տորմես գետի հյուսիսային ափին։ 1988 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ընդգրկել է այն Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ 2002 թվականին ճանաչվել է որպես Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք։

Սալամանկայի բնակչությունը կազմում է 160 հազար մարդ։ Ունի երկաթուղային կայարան և օդանավակայան, պետական և կաթոլիկ համալսարաններ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը մեծ նշանակություն է ունեցել իբերների ժամանակաշրջանից։ Հիշատակվում է որպես վակկեյների (կելտական ցեղ) Հելմանտիկա քաղաք, Մ․թ․ա․ 217 թվականին Հաննիբալի նվաճման ժամանակ[2]։ Հռոմեացիների ժամանակաշրջանում այստեղ է եղել ամենակարևոր փոխադրամիջոցը Տորմես գետի վրայով, «Արծաթե ճանապարհով» մինչև Կադիս նավահանգիստ։ 7-րդ դարում, երբ այստեղ են հաստատվել Վեստգոթերը, ունեցել են իրենց եպիսկոպոսը։ Արաբական նվաճումներից հետո (712 թ) հոգևոր կենտրոն դարձավ Օվիեդո քաղաքը։ Սալամանկայի քրիստոնեական բնակչությունը վերափոխվեց արաբների 1087-1102 թվականների Ռեկոնկիստայի ժամանակ, իսկ 1178 թվականին Ֆերդինանդ 2-րդը Սալամանկայում հավաքեց իր «կորտեսները» խմբավորումները և տվեց նրանց առանձնահատուկ առավելություններ։

Սալամանկան մշակութային ծաղկուն գագաթնակետին հասավ է 16-րդ դարում, չնայած նրա նշանակությունը էապես անկում ապրեց 17-րդ դարում։ 1812 թվականին քաղաքից ոչ հեռու պայքար սկսվեց անգլիացի և ֆրանսիացի զինվորների մեջ։ Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին քաղաքը որպես ժամանակավոր մայրաքաղաք ծառայել է ֆրանկիստներին։

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Patio Palacio Salinas (Salamanca).jpg

1985 թվականին Սալամանկայի հին քաղաքը մտել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կազմի մեջ և ճանաչվել է որպես Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։

Գլխավոր քաղաքային հրապարակը՝ Պլասա-Մայորը, ձևավորել է (1729-1733) բարոկկոյի գլխավոր ներկայացուցիչ Չուրրիգուերայի կողմից։ Հրապարակում, իսպանական թագավորների և գեներալ Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի քանդակներով ձևավորված կամարաշարով շինությունն է՝ ռատուշան (քաղաքապետարանը)։ Եղել են ժամանակներ, երբ նրա առաջ անցկացվել է կորիդաներ։

Նոր տաճարի մեջ կարելի է ենք տեսնել քարից կերտված տիեզերագնացի մարմին, որը զարմացնում է տեսնողներին։ 1992 թվականի վերակառուցման ժամանակ դա կերտել է Միգել Ռոմերոն։ Վերակառուցումների ժամանակ այդպիսի տարեր ներառելը տեղի ավանդույթն է։ 2010 թվականին վանդալները կոտրել են քանդակված տիեզերագնացի աջ ձեռքը, դրանից առաջ վնասված է եղել դեմքը: Դրա համար քանդակը թողնում է այնպիսի տպավորություն, որ կարծես թե ունի մի դարի պատմություն[3]։

Սալամանկան ունի շատ վանքեր, որոնցից նշանավորներն են`

  • Հին տաճար (ռոմանական ճարտարապետություն) (1140 թվական)
  • Նոր տաճար (1513 թվական, կառուցվել է ավելի քան 200 տարի շարունակ)
  • Սուրբ Էստեբան դոմինիկյան արական մենաստան՝ վերածննդյան տաճար (1524—1610) և այն դահլիճի մնացորդներ, որտեղ 1486 թվականին ելույթ է ունեցել Քրիստափոր Կոլումբոսը
  • դոմինիկյան կանանց մենաստանը՝ շքեզ ձևավորված վերածննդյան սյունաշարով (16-րդ դար)
  • Սուրբ Կիպրիանոսի եկեղեցին, որի տակ քարանձավի մեջ նա սև մագիա է քարոզել
  • Սուրբ Մարտինա եկեղեցի (12-րդ)

Համալսարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուիս դե Լեոնի արձանը համալսարանի դիմաց

Սալամանկայի համալսարանը Եվրոպայի ամենահին համալսարաններից է, հիմնվել է 1254 թվականին։ Մինչև 16-րդ դարի վերջը դրան ավելի քիչ նշանակություն են տվել, քան Բոլոնյային, Փարիզին և Օքսֆորդին։ Տեղացի պրոֆեսորներից մեկը` Փրանսիսկո դե Վիտորիան, 16-րդ դարում միջազգային իրավունքի հիմքը դրեց։ 1584 թվականին համալսարանում սովորել է 7000 ուսանող։ Դրանից հետո անկում է ապրել և 1875 թվականին ուանողների թիվը դարձել է 391։

Համալսարանի գլխավոր շենքը, կառուցվել է 1415-33 թվականներին և այնպես է կառուցվել, որպեսզի ֆասադը լինի Նոր տաճարի կողմը։ Համալսարանի արևմտյան ֆասադը աչքի է ընկնում պլատերեսկո ոճով (1494)։ Նրա հարևանությամբ է գտնվում ռեկտոր Միգել դե Ունամունոյի տուն-թանգարանը։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Instituto Nacional de Estadística Padrón municipal de España 2016
  2. «Саламанка, испанский город». Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ). Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907. 
  3. Catedral Nueva de Salamanca - Wikipedia, la enciclopedia libre

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թանգարաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]