Ինգմար Բերգման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox cinema.png
Ինգմար Բերգման
Ernst Ingmar Bergman
Ingmar Bergman 1957.jpg
Ինգմար Բերգմանը «Մորու բացատը» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ
Ընդհանուր տեղեկություններ

Բնօրինակ անուն ազգանուն

Ernst Ingmar Bergman
Ի ծնե Էռնստ Ինգմար Բերգման
Ծնվել է 1918 թ., հուլիսի 14 (1918-07-14)
Ուփսալա, Շվեդիա
Մահացել է հուլիսի 30, 2007 (89 տարեկան)
Ֆորե, Գոթլանդ, Շվեդիա
Ազգություն {{{2}}} Շվեդիա
Գործունեության տարիներ 1944-2005
Ամուսին Էլս Ֆիշեր
(1943-45),

Էլլեն Լանդստրյոմ
(1945-50, 4 երեխա),
Գան Գրուտ
(1951–59, 1 երեխա),
Քեբի Լարետեի
(1959–69, 1 երեխա),
Ինգրիդ ֆոն Ռոզեն
(1971–95, մինչև նրա մահը, 1 երեխա)

Մասնագիտացում ռեժիսոր, սցենարիստ,
պրոդյուսեր, դերասան
IMDb ID 0000005
ԿինոՊոիսկ ID 16550
Պաշտոնական կայքէջ

Էրնստ Ինգմար Բերգման (շվեդ.՝ Ernst Ingmar Bergman Լսել [ˈɪŋmar ˈbærjman]; 1918թ. հուլիսի 14, Ուփսալա, Շվեդիա - 2007թ. հուլիսի 30, Ֆորե, Գոթլանդ, Շվեդիա), նշանավոր շվեդ կինոյի և թատրոնի ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, գրող, դերասան։

«Օսկարի» և բազում այլ կինոմրցանակների դափնեկիր է, նրա ֆիլմերից երեքը ստացել են Օսկար մրցանակ։ Ավելի քան վաթսուն ֆիլմերի ռեժիսոր է։ Նրա հանրահայտ ֆիլմերից են. «Ամառային գիշերվա ժպիտները», «Յոթերորդ կնիքը», «Մորու բացատը», «Աղջկական աղբյուր», «Մութ ապակու միջով», «Ձմեռային լույս», «Գայլի ժամը», «Շշուկներ և ճիչեր», «Աշնանային սոնատ», «Ֆաննին և Ալեքսանդրը» և այլն... Բերգմանը համարվում է փիլիսոփայական, հոգեբանական դրամաների վարպետ, ում սիրված թեման էր կյանքի ճգնաժամը։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Վաղ տարիներ և կրթություն[խմբագրել]

Ինգմար Բերգմանը ծնվել է 1918 թվականին Շվեդիայի Ուփսալա քաղաքում։ Հայրը՝ Էրիկ Բերգմանը լյութերական եկեղեցու հովիվ էր, մայրը՝ Կարին Ակերբլոմը բուժքույր[1][2]։ Ունեցել է մեկ եղբայր՝ Դագը և քույր՝ Մարգարետա։ Նրանց հայրը երեխաներին դաստիարակել է կրոնական խիստ ավանդույթներով։ Չնայած դրան Բերգմանը մի առիթով ասել է որ նա կորցրել է իր հավատքը 8 տարեկանից[3]։ Բերգմանը թատրոնի և կինոյի հանդեպ հետաքրքրություն է դրսևորել դեռևս մանուկ հասակից[4]։

1934 թվականին նա մեկնում է Գերմանիա այնտեղ անցկացնելու ամառային արձակուրդները ընտանիքի ընկերների հետ։ Այնտեղ նա մասնակցել է նացիստական ցույցի, որի ժամանակ տեսել է Ադոլֆ Հիտլերին[5]։ 1937 թվականին նա ընդունվում է Ստոկհոլմի համալսարանի քոլեջ, որտեղ ուսումնասիրում է արվեստ և գրականություն։ Սովորելուն զուգահեռ Բերգմանը մասնակցում է ուսանողական թատերական ներկայացումներին[5]։

Այդ տարիներին նա հոր հետ ունեցած տարաձայնություններից հետո բաժանվում է ընտանիքից, այդ բաժանումը երկար է տևում։ Ուսման տարիներին նա արդեն գրում է մի քանի պիես, նաև օպերաներ և արդեն աշխատում է թատրոնում որպես ռեժիսորի օգնական։ 1942 թվականին նա բեմադրում է իր գրվածքներից մեկը՝ «Կասպերի մահը»։ Ներկայացումից հետո նրան աշխատանքի են հրավիրում «Svensk Filmindustri» ընկերություն, որպես սցենարիստ։

Ընտանիք և անձնական կյանք[խմբագրել]

Բերգմանը 5 անգամ ամուսնացած է եղել։

  • Առաջին կինը՝ Էլս Ֆիշեր, եղել է պարուհի և պարուսույց, ամուսնացել են 1943 թ. մարտի 25-ին, ամուսնալուծվել են 1945 թ.։ Ունեցել են մեկ աղջիկ՝
    • Լենա Բերգման, ծնված 1943 թ., ով դարձել է դերասանուհի
  • Երկրորդ կինը Էլլեն Լանդստրյոմ, եղել է պարուսույց և ռեժիսոր, ամուսնացել են 1945 թ. հուլիսի 22-ին, ամուսնալուծվել 1950 թ.։ Ունցել են 4 երեխա՝
    • Եվա Բերգման, ծնված 1945 թ., կինոռեժիսոր
    • Յան Բերգման, (1946-2000)
    • երկվորյակներ Մաթս և Աննա Բերգման, երկուսն էլ դերասան և ռեժիսոր, ծնվ. 1948 թ.
  • Գան Գրուտ, 1951 - 1959, լրագրող, մեկ երեխա՝
    • Ինգմար Բերգմանը կրտսեր, օդաչու, ծնվ. 1951 թ.
  • Քեբի Լարետեի, 1959 - 1969, դաշնակահարուհի, մեկ երեխա՝
    • Դանիել Բերգման, ծնվ. 1962 թ., կինոռեժիսոր
  • Ինգրիդ ֆոն Ռոզեն, նոյեմբերի 11, 1971 մինչև նրա մահը՝ մայիսի 20, 1995 թ., մեկ երեխա՝
    • Մարիա ֆոն Ռոզեն, գրող, ծնվ. 1959 թ.

Այսպիսով Բերգմանը 4 անգամ բաժանվել է իր կանանցից, իսկ վերջին 5-րդ կինը մահացել է ստամոքսի քաղցկեղից։ Բերգմանը նաև ռոմանտիկ հարաբերություններ է ունեցել դերասանուհիներ Հարիետ Անդերսոնի (1952-55), Բիբի Անդերսոնի (1955-59) և Լիվ Ուլմանի հետ (1965-70), ումից նա ունեցել է մեկ երեխա՝ Լին Ուլման (մասնագիտությամբ գրող)։

Խնդիրներ հարկերի հետ[խմբագրել]

1976 թ. հունվարի 30-ին Ստոկհոլմի դրամատիկական թատրոնում Ինգմար Բերգմանը ձերբակալվում է ոստիկանների կողմից հարկեր վճարելուց խուսափելու մեղադրանով։ Ըստ հետաքննության 1970 թ. նրա ընկերության ու մի անձի միջև կնքված 500 000 շվեդական կրոնի պայմանագիրը թաքցվել էր պետությունից։ Սակայն հետագայում պարզվում է, որ Բերգմանը 1974 թ. տեղեկացրել էր այդ մասին Շվեդիայի կենտրոնական բանկին։ 1976 թ. մարտի 23-ին տվյալ գործով մեղադրող դատախազ Անդերս Նորդսենադլերը հանեց մեղադրանքը[6]։ Այս փաստերը սակայն ծանր հոգեբանական ազդեցություն թողեցին Բերգմանի վրա, արդյունքում նա լքեց Շվեդիան և մեկնեց Գերմանիայի Մյունխեն քաղաք։

Շվեդիայի հարկային ծառայության պետ Գյոստա Էկմանը ափսոսանք հայտնեց նրա երկրից լքելու մասին[7]։ Չնայած Շվեդիայի վարչապետ Ուլոֆ Պալմի, նաև պետական և հասարակական բարձրատիճան շատ պաշտոնյաների խնդրանքների, Բերգմանը խոստացավ այլևս չաշխատել Շվեդիայում և փակեց Ֆորյո կղզում գտնվող իր ստուդիան, նաև դադարեցվեցին նախապես հայտարարված ֆիլմերի նախագծերի աշխատանքը։

Շվեդական ազգային կինոինստուտի տնօրեն Հարրի Շեյնի խոսքերով Ինգմար Բերգմանի երկիրը լքելու արդյունքում երկիրը կրեց մոտ 10 միլիոն շվեդական կրոնի վնաս, փակվեցին հարյուրավոր աշխատատեղեր[8]։

Վերջին տարիներ[խմբագրել]

1978 թվականի հուլիսին այնուամենայնիվ Բերգմանը վերադառնում է հարազատ Շվեդիա, Ֆորյո կղզում նշում է իր վաթսունամյակը և մասնակիորեն վերադառնում է աշխատանքի որպես Շվեդիայի թագավորական թատրոնի ռեժիսոր։ Նրա վերադարձի առիթով Շվեդական կինոինստիտուտը սահմանում է նրա անվան կինոմրցանակ, որը շնորհվում է կինոյում մեծ ավանդ ունեցած կինոգործիներին[9]։

Ընդմիջումներով Բերգմանը մնում է Մյունխենում մինչև 1984 թվականը։ Այդ իրադարձությունների հետ կապված 2005 թ. Ֆորյո կղզում ունեցած իր հարցազրույցներից մեկի ժամանակ նա նշել է, որ փաստորեն կորցրել է իր ստեղծագործական կյանքից մոտ 8 տարի[10]։

Կինոյից նա վերջնականապես հեռացավ 2003 թվականին։ 2006 թվականին նա ծանր վիրահատություն տարավ, որից հետո նրա առողջությունը շատ դժվար էր վերականգվում։ Ինգմար Բերգմանը մահացավ քնի մեջ [10], Ֆորյո կղզու իր տանը՝ 2007 թ. հուլիսի 30-ին, 89 տարեկան հասակում[11]։ Նույն օրը Հռոմում մահացավ իտալացի նույնպես աշխարհահռչակ ռեժիսոր Միքելանջելո Անտոնիոնին։ Բերգմանը հուղարկավորվեց կղզում 2007 թ. օգոստոսի 18-ին։

2011 թ. ապրիլի 6-ին Շվեդիա կենտրոնական բանկը հայտարարեց, որ նոր շվեդական 200 կրոնանոց թղթադրամի վրա պատկերվելու է Բերգմանի դիմանկարը[12][13]։ Այդ թղթադրամները, որոնց վրա պատկերվելու են նաև գրող Աստրիդ Լինդգրենը, օպերային երգչուհի Բրիջիտ Նիլսոնը և դերասանուհի Գրետա Գարբոն թողարկվելու են 2014-15 թթ.։

Ֆիլմեր[խմբագրել]

Առաջին ֆիլմերը[խմբագրել]

Ինգմար Բերգմանը երիտասարդ տարիքում

Ինգմար Բերգմանը առաջին անգամ մասնակցություն ունեցավ՝ «Թունավորում» ֆիլմի նկարահանման մեջ, որպես սցենարիստ և ռեժիսորի օգնական։ Դրանից հետո «Svensk Filmindustri» կինոընկերության տնօրենը, նրան հնարավորություն տվեց նկարահանել սեփական կինոնկար։ Այդպիսով Բերգմանի ամենաառաջին ֆիլմը դարձավ՝ «Ճգնաժամը», որը շատ բարդությունների առջև կանգնեց, մինչև էկրան դուրս եկավ։ Պրեմիերայից հետո էլ, ֆիլմը ընդհանրապես «տապալվեց»։ Սակայն Բերգմանը ուներ նաև շատ խորհրդականներ, որոնք ամեն ինչով օգնում ու սովորեցնում էին իրեն։ Հարկ է նշել, որ Բերգմանի առաջին ֆիլմի անվանումը՝ «ճգնաժամ», շատ խորհրդանշական էր ռեժիսորի հետագա բոլոր ֆիլմերի ժանրերի համար։

Հետագայում ասպարեզ եկան ոչ այնքան հայտնի ֆիլմեր. «Անձրև մեր սիրո վրա», «Բանտ», «Ծարավ », «Դա չի կարող տեղի ունենալ այստեղ», «Կանայք սպասում են» և այլն... Բերգմանի վաղ ֆիլմերից, որպես հիշվող կինոնկար, կարելի է նշել՝ «Ամառ Մոնիկայի հետ» ֆիլմը, որն արված է իտալական նեոռեալիզմի ոճով, «Խեղկատակների երեկո» ֆիլմը, որը ներկայացնում է սոցիալական անհավասարությունը, որի մեջ գոյատևում են խեղճ մարդիկ, կրելով բարձր խավի ծաղրանքներն ու փորձությունները, «Սիրո դաս» ֆիլմն, որն արված է նաև կատակերգական ժանրում, ինչը քիչ է հանդիպում Բերգմանի մոտ։

Յոթերորդ կնիքը[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Յոթերորդ կնիքը
Դրվագ «Յոթերորդ կնիքը» ֆիլմից

Բերգմանի հաջորդ հաջողության հասած կինոնկարը դարձավ՝ «Յոթերորդ կնիքը» ֆիլմը։ Ինքնուրույն Բերգմանը, այս գործը համարում էր իր ամենալավագույն ստեղծագործությունը և ամենասիրելի ֆիլմը։ Այն նկարահանվեց 1957 թվականին, «Svensk Filmindustri» կինոընկերությունում։ Նկարահանվեց ռեժիսորի սեփական պիեսի մոտիվներով։ Այն պետք է ավելի շուտ նկարահանվեր, բայց չստացվեց առաջացած խնդիրների պատճառով։ Հետագայում «Ամառային գիշերվա ժպիտներից» հետո, Բերգմանի ջանքերի շնորհիվ, կինոընկերությունում որոշվեց անել այդ գործը, կարճ ժամանակում և փոքր բյուջեով։ Ֆիլմը համարվում է փիլիսոփայական առակ։ Ֆիլմում խաղում են՝ Մաքս ֆոն Սյուդովը, Հուննար Բյորնսթրանդը, Բիբի Անդերսոնը և այլոք...

«Յոթերորդ կնիքը» ֆիլմը պատմում է մի ասպետի մասին, որն իր զինակցի հետ, վերադառնում է հայրենիք, երկար Խաչակրաց արշավանքներից հետո։ Ասպետը հիասթափված ու հոգնած է ամեն ինչից, ուզում է հասկանալ կյանքի իմաստն ու պարզել՝ կա արդյոք Աստված թե ոչ, ցանկանում է մի անկեղծ սխրագործություն անել։ Ճանապարհին նրան այցելում է մահը, որը պատրաստվում է տանել ասպետին, սակայն վերջինս շախմատի խաղ է սկսում մահի հետ, մի պայմանով, եթե նա հաղթի մահին, ապա նա բաց կթողնի իրեն։ Երկրում էլ տարածվել է մահացու ժանտախտ հիվանդությունը, որը հարյուրավոր մարդկանց է տանում։ Ոմանք խելագարվում և աշխարհի վերջին են սպասում, ոմանք էլ պարզապես գոյատևում են։ Ներկայացված են շատ կերպարներ, տարբեր հետաքրքիր բնավորություններով։

«Յոթերորդ կնիքը» ֆիլմն արժանացավ մի քանի մրցանակների, այդ թվում Կաննի կինոփառատոնի հատուկ մրցանակի։ Ֆիլմն իրոք մեծ հաջողություն ու ճանաչում բերեց Բերգմանին և ճանապարհ բացեց դեպի անկախ կինո։

Մորու բացատը[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Մորու բացատը
Բերգմանն ու Վիկտոր Շյոսթրյոմը

«Մորու բացատը» ֆիլմը համարվում է Բերգմանի լավագույն ու հանրահայտ գործերից մեկը։ Այն նկարահանվել է 1957 թվականին, հենց «Յոթերորդ կնիքը» ֆիլմից հետո։ Այստեղ խաղում են, ռեժիսորի արվեստում ամենաշատը հանդիպող դերասանները. Բիբի Անդերսոնը, Ինգրիդ Թուլինը, Հուննար Բյորնսթրանդը, Մաքս ֆոն Սյուդովը (էպիզոդիկ դեր) և այլոք... Գլխավոր դերում հանդես եկավ հին ռեժիսոր ու դերասան, շվեդական կինոյի հիմնադիրներից մեկը՝ Վիկտոր Շյոսթրյոմը, որը նաև Բերգմանի ուսուցիչն էր։ Հենց նա էր խորհուրդ տալիս Բերգմանին, որ նա իր ֆիլմերում, ամեն մի տեսարանը խորիմաստ ու ծանր չկառուցի, թե չէ հանդիսատեսը «կխեղդվի»։

«Մորու բացատը» պատմում է մի հայտնի, ծեր բժշկի մասին, որը պետք է պարգևատրման ուղևորվի։ Իր հետ նա վերցնում է իր որդու կնոջը, ճանապարհին էլ նրանք հանդիպում են շատ մարդկանց, որոնց ուղեկցում են մեքենայով տարբեր տեղեր։ Ամեն մեկը մի հետաքրքիր կերպար է, և իրար միջև հերոսները քննարկում են տարբեր գլոբալ հարցեր, խնդիրներ։ Ծեր բժիշկը անցնում է այն տեղերով, որտեղ անցկացրել էր իր մանկությունը, երիտասարդությունը։ Հուշերի ու պատկերացումների մեջ, նա հիշում է թե ինչ սխալներ ու բացթողումներ է գործել, իր երկար կյանքի ընթացքում։ Հիմա նա ուզում է ապաշխարհել։ Ֆիլմում Բերգմանը վարպետորեն օգտագործում է՝ ռետրոսպեկտիկական արվեստը, երբ գլխավոր հերոսի կյանքն, անցնում է հադիսատեսի աչքերով։

«Մորու բացատը» ֆիլմն արժանացավ Ոսկե գլոբուս մրցանակի, Բեռլինի կինոփառատոնի՝ Ոսկե արջ մրցանակի և այլն։

Աղջկական աղբյուր[խմբագրել]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Աղջկական աղբյուր
«Աղջկական աղբյուր» ֆիլմի պոստերը

Բերգմանի հաջողակ ֆիլմերից է՝ «Աղջկական աղբյուրը», որը նկարահանվել է 1960 թվականին և արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ լավագույն օտարերկրյա ֆիլմ անվանակարգում։ Արժանացել է նաև այլ մրցանակների։ Ֆիլմում խաղում է ռեժիսորի սիրված դերասան՝ Մաքս ֆոն Սյուդովը։ Պրեմիերայից հետո, ցենզորները քննադատեցին ֆիլմում առկա բռնաբարության տեսարանը։ Շատ ցուցադրումների ժամանակ, այդ դրվագը կրճատվում էր։

«Աղջկական աղբյուր» ֆիլմի սյուժեն, հիմնված է շվեդական ժողովրդական բալլադի վրա՝ «Թյորեյի դուստրերը Վենգեյից»։ Նաև սյուժեն հղում են ժողովրդական երգին՝ «Գնում էր աղջիկն աղբյուրի մոտ»։ Բերգմանը պաշտում էր իր երկրի ժողովրդական հեքիաթներն ու բալլադները։ Նա նաև հայտնի Ճապոնացի ռեժիսոր Ակիրա Կուրոսավայի վառ երկրպագու էր, և այս ֆիլմում զգացվում է հետաքրքրությունը Կուրոսավայի ոճի հանդեպ։

Ֆիլմում իրադարձությունները տեղի են ունենում միջնադարում, սյուժեն մի գյուղական ընտանիքի մասին է, որտեղ կա խորթ աղջիկ, ով չի սիրում իր երես առած, կույս խորթ քրոջը։ Վերջինիս մի օր ուղարկում են եկեղեցի, որպեսզի աղջիկը մոմեր հասցնի քահանային։ Ճանապարհին աղջկան բռնաբարում ու սպանում են աղքատ հովիվները։ Նրանք պատահմամբ ընկնում են աղջկա ընտանիքի տուն։ Ոճիրը բացահայտվում է և ընտանիքի հայրը վրեժ է լուծում։

Մութ ապակու միջով[խմբագրել]

«Մութ ապակու միջով» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ

1961 թվականին Բերգմանը նկարահանում է իր մյուս հաջողակ ֆիլմը՝ «Մութ ապակու միջով»։ Այն նույնպես արժանացավ «Օսկար» մրցանակի՝ լավագույն օտարերկրյա ֆիլմի համար։ Ֆիլմի առաջին պրեմիերան, տեղի է ունեցել 1961 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Այն արժանացավ նաև Բեռլինի կինոփառատոնի մի մրցանակի։ Ֆիլմում խաղում են՝ Մաքս ֆոն Սյուդովը, Հուննար Բյորնսթրանդը, Հարրիեթ Անդերսսոնը և ոչ հայտնի դերասան՝ Լարս Փասսգորդը։

Ֆիլմը պատմում է չորս հոգու մասին և ցույց է տալիս երկու-երեք օր նրանց հետ, այդ օրերը նրանք անցկացնում են կղզու վրա։ Չորս հոգին՝ դա ընտանիքի հայրն է, նրա որդին, դուստրը և վերջինիս ամուսինը։ Նրանց միջև բարդ հարաբերություններ են ծավալվում, պահերով ոչ անկեղծ, պահերով բարի... Բարեկամները որպես հայելի են ծառայում միմիյանց համար։ Աղջկա մոտ հոգեկան հիվանդություն է ի հայտ գալիս։ Ֆիլմը հոգեբանական դրամա է և հետաքրքիր ձևով է կառուցված։ Ֆիլմի ամբողջ ընթացքում, էկրանին բացի չորս հոգուց, ոչ ոք չի հայտնվում։

Ֆիլմի անվանումն էլ հղվում է «Աստվածաշնչից»։ Այնտեղ այդ արտահայտությունը, համեմատվում է նրա հետ, թե ինչ բարդ ձևով է մարդը ճանաչում Աստծուն։ Ֆիլմում դա խորհրդանշական է։

Ֆիլմագրություն[խմբագրել]

Մոտ 63 ֆիլմի ռեժիսոր է, 68 ֆիլմի սցենարիստ, խաղացել է 13 ֆիլմում, 9 ֆիլմի պրոդյուսեր է։

տարի ֆիլմ բնօրինակ
անվանում
դերասաններ
1946 «Ճգնաժամ» Kris Էռլանդ Յուզեֆսոն
1946 «Անձրև մեր սիրո վրա» Det regnar på vår kärlek Բարբրու Կոլբերգ
Գուննար Բյորնսթրանդ
1947 «Ճանապարհ դեպի Հնդկաստան» Skepp till India land
1948 «Երաժշտություն խավարի մեջ» Musik i mörker Մեյ Սթերլինգ
Նայմա Վիֆսթրանդ
Գուննար Բյորնսթրանդ
1948 «Նավահանգստային քաղաք» Hamnstad
1949 «Բանտ» Fängelse
1949 «Ծարավ» Törst Նայմա Վիֆսթրանդ
1950 «Ի ուրախություն» Till glädje Վիկտոր Շյոստրոմ
Էռլանդ Յուզեֆսոն
1950 «Դա չի կարող տեղի ունենալ այստեղ» Sånt händer inte här Սիգնե Հասսո
1951 «Մարդկային ժամանակամիջոց» Sommarlek Աննալիզ Էրիկսոն
Միմի Փոլաք
1952 «Կանայք սպասում են» Kvinnors väntan Անիտո Բյորք
Եվա Դալբեկ
Գուննար Բյորնսթրանդ
1953 «Ամառ Մոնիկայի հետ» Sommaren Med Monika Հարիետ Անդերսոն
1953 «Խեղկատակների երեկոն» Gycklarnas afton Հարիետ Անդերսոն
Գուննար Բյորնսթրանդ
1954 «Սիրո դաս» En lektion i kärlek Եվա Դալբեկ
Գուննար Բյորնսթրանդ
Հարիետ Անդերսոն
1955 «Կանացի երազներ» Kvinnodröm Եվա Դալբեկ
Գուննար Բյորնսթրանդ
Հարիետ Անդերսոն
1955 «Ամառային գիշերվա ժպիտներ» Sommarnattens leende Գուննար Բյորնսթրանդ
Եվա Դալբեկ
Հարիետ Անդերսոն
Նայմա Վիֆսթրանդ
Բիբի Անդերսոն
1957 «Յոթերորդ կնիքը» Det Sjunde Inseglet Մաքս ֆոն Սյուդով
Գուննար Բյորնսթրանդ
Բիբի Անդերսոն
Գուննել Լինդբլյում
1957 «Մորու բացատը» Smultronstället Վիկտոր Շյոստրոմ
Բիբի Անդերսոն
Գուննար Բյորնսթրանդ
Մաքս ֆոն Սյուդով
Ինգրիդ Թուլին
Գուննել Լինդբլյում
1958 «Կյանքի եզրին» Nära livet Եվա Դալբեկ
Բիբի Անդերսոն
Մաքս ֆոն Սյուդով
Ինգրիդ Թուլին
1958 «Երես» Ansiktet Մաքս ֆոն Սյուդով
Ինգրիդ Թուլին
Գուննար Բյորնսթրանդ
Բիբի Անդերսոն
Էռլանդ Յուզեֆսոն
1960 «Աղջկական աղբյուր» Jungfrukällan Մաքս ֆոն Սյուդով
Գուննել Լինդբլյում
1960 «Սատանայի աչքը» Djävulens öga Բիբի Անդերսոն
1961 «Մութ ապակու միջով» Såsom i en spegel Մաքս ֆոն Սյուդով
Գուննար Բյորնսթրանդ
Հարիետ Անդերսոն
1963 «Ձմեռային լույս» Nattvardsgästerna Ինգրիդ Թուլին
Գուննար Բյորնսթրանդ
Մաքս ֆոն Սյուդով
1963 «Լռություն» Tystnaden Ինգրիդ Թուլին
Գուննել Լինդբլյում
1964 «Բոլոր այս կանանց մասին» För att inte tala om alla dessa kvinnor Բիբի Անդերսոն
Հարիետ Անդերսոն
Եվա Դալբեկ
1966 «Անձնավորություն» Persona Լիվ Ուլման
Բիբի Անդերսոն
Գուննար Բյորնսթրանդ
1968 «Գայլի ժամը» Vargtimmen Մաքս ֆոն Սյուդով
Լիվ Ուլման
Ինգրիդ Թուլին
Էռլանդ Յուզեֆսոն
1968 «Ամոթ» ' Մաքս ֆոն Սյուդով
Լիվ Ուլման
Գուննար Բյորնսթրանդ
1969 «Կրքեր» En passion Մաքս ֆոն Սյուդով
Լիվ Ուլման
Բիբի Անդերսոն
Էռլանդ Յուզեֆսոն
1969 «Ծես» Riten Ինգրիդ Թուլին
Գուննար Բյորնսթրանդ
1971 «Հպում» Beröringen Մաքս ֆոն Սյուդով
Բիբի Անդերսոն
1972 «Շշուկներ և ճիչեր» Viskningar Och Rop Հարիետ Անդերսոն
Ինգրիդ Թուլին
Լիվ Ուլման
1973 «Տեսարաններ ամուսնական կյանքից» Scener ur ett äktenskap Լիվ Ուլման
Բիբի Անդերսոն
Էռլանդ Յուզեֆսոն
Գուննել Լինդբլյում
Էռլանդ Յուզեֆսոն
1975 «Կախարդական ֆլեյտան» Trollflöjten
1976 «Երես առ երես» Ansikte Mot Ansikte Լիվ Ուլման
Էռլանդ Յուզեֆսոն
Գուննար Բյորնսթրանդ
1977 «Օձի ձու» Das Schlangenei Դևիդ Քերադայն
Լիվ Ուլման
Ջեյմս Ուիթմոր
1978 «Աշնանային սոնատ» Höstsonaten Ինգրիդ Բերգման
Լիվ Ուլման
Գուննար Բյորնսթրանդ
Էռլանդ Յուզեֆսոն
Միմի Փոլաք
1980 «Խամաճիկների կյանքից» Aus Dem Leben Der Marionetten
1982 «Ֆաննին և Ալեքսանդրը» Fanny Och Alexander
1984 «Կարինի դեմքը» Karins ansikte
1984 «Փորձից հետո» Efter repetitionen Էռլանդ Յուզեֆսոն
Ինգրդ Թուլին
1986 «Օրհնվածները» De Två Saliga Հարիետ Անդերսոն
1997 «Ծաղրածուի ներկայությամբ» Larmar och gör sig till Էռլանդ Յուզեֆսոն
Անիտա Բյորք
2003 «Սարաբանդա» Saraband Լիվ Ուլման
Էռլանդ Յուզեֆսոն

Որպես կանոն, Բերգմանը ֆիլմեր էր նկարահանում սեփական սցենարներով՝ շոշափելով դրանցում փիլիսոփայական և բարոյական խնդիրների լայն շրջանակ։

Բեմականացումներ[խմբագրել]

Մինչև կինոռեժիսորի կարիերան, Բերգմանը աշխատել է թատրոնում, գրել է պիեսներ և դրել է ներկայացումներ։ Ահա դրանցից մի մասը.

Մալմյոյի քաղաքապետարանի թատրոն[խմբագրել]

Մյունխենի Residenztheater թատրոն[խմբագրել]

Մրցանակներ[խմբագրել]

Ընդհանուր թվով մոտ 70 տարբեր կինոմրցանակ է ստացել, ներկայացված է եղել ևս 17-ի, որոնց թվում

Օսկար[խմբագրել]

9 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել Իրվինգ Թալբերգի անվան 1 պատվավոր Օսկար։
Նրա ֆիլմերից երեքը՝ «Աղջկական աղբյուր», «Մութ ապակու միջոցով» և «Ֆաննին և Ալեքսանդրը» արժանացել են Օսկար լավագույն օտարալեզու ֆիլմի համար հեղինակավոր մրցանակին, ընդհանուր թվով 7 ֆիլմ 6 անգամ ներկայացված են եղել Օսկարի տարբեր անվակարգերում։

Կաննի կինոփառատոն[խմբագրել]

7 անգամ արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի տարբեր մրցանակների, ներկայացված եղել ևս 4-ի

Այլ մրցանակներ[խմբագրել]

Ստացել է նաև 1 Սեզար (ներկայացված է եղել ևս 3-ի), 4 անգամ ներկայացվել և ստացել է 4 Դավիթ դի Դոնատելլո և Բոդիլ կինոմրցանակներ, Բեռլինի կինոփառատոնի 2 մրցանակ, 2 BAFTA (ևս 2 անգամ ներկայացված է եղել), Վենետիկի կինոփառատոնի 5 մրցանակ և այլն։

Դերակատարներ[խմբագրել]

Բերգմանն ուներ մի շարք սիրված դերասաններ։ Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում, նա համագործակցում էր նույն անձանց հետ։ Համարյա իր բոլոր ֆիլմերում, նա օգտագործում էր նույն դերասաններին։ Ահա նրանց մեծ մասը.

Սիրված ֆիլմեր[խմբագրել]

Ինգմար Բերմանի սիրված ֆիլմերն են[14]

Երկեր[խմբագրել]

Անգլերեն[խմբագրել]

  • Bergman on Bergman։ Interviews with Ingmar Bergman. By Stig Björkman, Torsten Manns, and Jonas Sima; Translated by Paul Britten Austin. Simon & Schuster, New York. Swedish edition copyright 1970; English translation 1973.
  • Filmmakers on filmmaking։ the American Film Institute seminars on motion pictures and television (edited by Joseph McBride). Boston, Houghton Mifflin Co., 1983.
  • Images։ my life in film, Ingmar Bergman, Translated by Marianne Ruuth. New York, Arcade Pub., 1994, ISBN 1-55970-186-2
  • The Magic Lantern, Ingmar Bergman, Translated by Joan Tate New York, Viking Press, 1988, ISBN 0-670-81911-5

Ռուսերեն[խմբագրել]

  • И. Бергман. Латерна магика. - М.։ Искусство, 1989.
  • И. Бергман Картины / Перевод со шведского А. Афиногеновой. - М.- Таллинн։ Музей кино, Aleksandra, 1997. - 440 с. - ISBN 9985-827-27-9
  • Бергман И. Исповедальные беседы / Перев. со швед. и коммент. * А. А. Афиногеновой. М.։ РИК «Культура», 2000. 432 с.
  • И. Бергман. Пятый акт. - Москва։ Verte, 2009.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Who was the mother of Ingmar Bergman?
  2. Nya turer i mysteriet kring Bergman
  3. The Films of Ingmar Bergman, հեղինակ Jesse Kalin, 2003, էջ. 193
  4. "ֆիլմերի ստեղծման վարպետ Ինգմար Բերգմանը մահացել է 89 տարեկանում" հեղինակ՝ Mervyn Rothstein, New York Times, հուլիսի 31 2007
  5. 5,0 5,1 Ինգմար Բերգման. Նրա կյանքը և ֆիլմերը, հեղինակ Ջերրի Վերմայլ
  6. Åtal mot Bergman läggs ned (video) Sveriges Television, Rapport, 23 March 1976.
  7. Generaldirektör om Bergmans flykt (video) Sveriges Television, Rapport, 22 April 1976.
  8. Harry Schein om Bergmans flyk (video) Sveriges Television, Rapport, 22 April 1976.
  9. Ingmar Bergman: Samtal på Fårö, Sveriges Radio, 28 March 2005
  10. 10,0 10,1 «Bergman buried in quiet ceremony». BBC News (London). 18 August 2007. http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6952992.stm։ Վերցված է հունվարի 5, 2010. 
  11. «Film Great Ingmar Bergman Dies at 89»։ 30 July 2007։ http://www.wtopnews.com/index.php?nid=114&sid=1204057։ 
  12. http://www.tert.am/am/news/2011/04/09/money/
  13. http://www.1in.am/arm/a_a_15467.html
  14. «Сеанс» ամսագիր | Բերգման և Տարկովսկի