Հանս Քրիստիան Անդերսեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
 Հոդվածը պարունակում է չթարգմանված ցանկեր։
Ոչ հայերեն ցանկեր անհրաժեշտ է թարգմանել կամ հեռացնել, հակառակ դեպքում հոդվածը ենթակա է ջնջման։
Հանս Քրիստիան Անդերսեն

Հանս Քրիստիան Անդերսեն[1] (դան. Hans Christian Andersen, ապրիլի 2 1805, Օդենսե, Դանիա — օգոստոսի 4 1875, Կոպենհագեն), դանիացի գրող և բանաստեղծ, «Անճոռնի բադիկը», «Անագե տոկուն զինվորը», «Ստվեր», «Ձյունե թագուհին» և այլ մեծերի և մանուկների համար գրված աշխարհահռչակ հեքիաթների հեղինակ:

Բովանդակություն

[խմբագրել] Կենսագրությունը

[խմբագրել] Մանկությունը

Հանս Քրիստիան Անդերսենը ծնվել է 1805թ.-ի ապրիլի 2-ին Ֆյուն կղզում: Անդերսենի հայրը` Հանս Անդերսենը 1782-1816, աղքատ կոշկակար է եղել, մայրը` Աննա Մարի Անդերսդատերը 1775-1883, լվացարարուհի էր աղքատ ընտանիքից. վերջինս մանուկ հասակում ստիպված է եղել մուրացկանություն անել, իսկ մահվանից հետո թաղվել է աղքատների գերեզմանատանը: Դանիայում հավատում են լեգենդին, որ Անդերսենը թագավորական ծագում ունի, քանի որ Անդերսենը վաղ կենսագրության մեջ գրել է, որ մանուկ հասակում միայն արքայազն Ֆրիթսի հետ է խաղացել, հետագայում` Ֆրեդերիկ VII թագավորի, և նա փողոցի տղաներից ընկերներ չուներ` միայն արքայազնը: Մանուկ հասակից Հանսը հակված է եղել ստեղծագործելու, հաճախ տանը կազմակերպում էր փոքրիկ բեմադրություններ: 1816թ.-ին Անդերսենի հայրն է մահանում, և նա ստիպված է լինում աշխատել. սկզբում` որպես ջուլհակի, ապա դերձակի օգնական: Հետագայում նա աշխատում է նաև ծխախոտի ֆաբրիկայում: Վաղ հասակում Հանս Քրիստիանը ինքնամփոփ երեխա է եղել` խոշոր կապույտ աչքերով, ով նստում էր անկյունում և խաղում իր սիրելու խաղը` տիկնիկային թատրոնը: Վերջինով Հանսը հետաքրքրվում է նաև ավելի ուշ: Նա հաճախում է հրեական դպրոց:

[խմբագրել] Պատանեկությունը

14 տարեկան հասակում նա գնում է Կոպենհագեն, որ հայտնի դառնա: Նա մի քանի փորձեր է անում ընդունվելու թատրոն, և վերջապես նրան ընդունում են Թագավորական թատրոն` իր գեղեցիկ ձայնի համար, որտեղ նա խաղում է երկրորդային դերեր: Հետագայում նրան ազատում են աշխատանքից: Այն ժամանակահատվածում, երբ նա թատրոնում էր աշխատում, հասցնում է գրել պիես` հինգ ակտով և նամակ է ուղարկում թագավորին` համոզելով տալ գումար գրքի հրատարակության համար: Գիրքը տպագրվում է, բայց ոչ ոք այն չի գնում: Նա 3 անգամ տանում է գիրքը թատրոն, որպեսզի պիեսի հիման վրա ներկայացում տան, բայց նրան մերժում են` փորձի բացակայության պատճառով: Բայց առաջարկում են սովորել: 1827թ.-ին նա ավարտում է ուսումը: Սակայն մինչև կյանքի վերջ Անդերսենը այդպես էլ չհաղթահարեց քերականությունը և բազմաթիվ սխալներ էր անում գրավոր խոսքում:

[խմբագրել] Ստեղծագործությունը

Hans Christian Andersen 2.jpg

1829 թ. տպագրված «Հետիոտն ճամփորդություն Հոլման ջրանցքից Ամահերի արևելյան ծայրը» ֆանտաստիկ պատմվածքը Անդերսենին հանրահռչակ դարձրեց: Մինչև 1833 թը շատ քիչ էր գրված, երբ Անդերսենը դրամաշնորհ ստացավ թագավորից, որով նա առաջին արտասահմանյան ուղևորությունը: Հենց այդ ժամանակից սկսած Անդերսենը գրում է բազմարիվ գրական ստեղծագործություններ` այդ թվում 1835 թ. — նրան համբավ բերած «Հեքիաթները»: 1840ականներին Անդերսենը փորձեց վերադառնալ ասպարեզ, սակայն առանձնապես հաջողություն չունեցավ: Միևնույն ժամանակ նա իր տաղանդը հասատատեց հրատարակելով «Նկարներով գիրք առանց նկարների» հավաքածուն. Նրա «Հեքիաթների» փառքը աճում էր; «Հեքիաթների հաջորդ թողարկումը սկսվեց 1838 թ., իսկ 3-րդը — 1845թ.. Այդ պահին արդեն նա ողջ Եվրոպայում հայտնի, հռչակավոր գրող էր: 1847թ հունիսին նա առաջին անգամ ժամանեց Անգլիա հաղթական ընդունելության արժանացավ: 1840 թ. և հետագա տարիներին Անդերսենը շարունակում էր վեպեր և պիեսներ հրատարակել, ապարդյուն փորձելով հռչակվել որպես դրամատուրգ և վիպասան: Միևնույն ժամանակ նա ատում էր իրեն փառք բերած հեքիաթները: Չնայած դրան նա շարունակում էր գրել նորանոր հեքիաթներ: Իր վերջին հեքիաթը Անդերսենը գրել է 1872 թ. Սուրբ ծնունդին: 1872 թ. Անդերսենը ընկավ մահճակալից, խիստ վնասվեց և այլևս չապաքինվեց: Նա ապրեց ևս երեք տարի: Անդերսենը վախճանվեց 1875թ. օգոստոսի 4-ին: Նրա մարմինը հանգչում է Կոպենհագենի Ասսիսթենս («Assistens») գերեզմանատանը:


Անդերսենի թանգարանի առջև պարբերաբար կազմակերպվում են ներկայացումներ մանուկների համար:
Անդերսենի հուշարձանը Կոպենհագենում
{{{alt}}} Սա անձի մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։


[խմբագրել] Հայտնի հեքիաթների ցուցակը

  • Аисты (Storkene, 1839)
  • Ангел (Engelen, 1843)
  • Анне Лисбет (Anne Lisbeth, 1859)
  • Бабушка (Bedstemoder, 1845)
  • Бронзовый кабан (быль) (Metalsvinet, 1842)
  • Бузинная матушка (Hyldemoer, 1844)
  • Бутылочное горлышко (Flaskehalsen, 1857)
  • Ветер рассказывает о Вальдемаре До и его дочерях (Vinden fortæller om Valdemar Daae og hans Døttre, 1859)
  • Волшебный холм (1845)
  • Воротничок (Flipperne, 1847)
  • Всяк знай своё место! (“Alt paa sin rette Plads”, 1852)
  • Гадкий утёнок (Den grimme Ælling, 1843)
  • Ганс Чурбан (или Дурень Ганс) (Klods-Hans, 1855)
  • Гречиха (Boghveden, 1841)
  • Две девицы (1853)
  • Дворовый петух и флюгерный (Gaardhanen og Veirhanen, 1859)
  • Девочка со спичками (Den lille Pige med Svovlstikkerne, 1845)
  • Девочка, которая наступила на хлеб (Pigen, som traadte paa Brødet, 1859)
  • Дикие лебеди (De vilde Svaner, 1838)
  • Директор кукольного театра (Marionetspilleren, 1851)
  • Домовой и хозяйка (1867)
  • Домовой у лавочника (1852)
  • Дорожный товарищ (Reisekammeraten, 1835)
  • Дочь болотного царя (Dynd-Kongens Datter 1858)
Մատնաչափիկը, Վիլհելմ Պեդերսեն, 1820—1859.
  • Дюймовочка (Tommelise, 1835) (см. также Дюймовочка (персонаж))
  • Есть же разница! (“Der er Forskjel!”, 1851)
  • Ель (Grantræet, 1844)
  • Жаба (Skrubtudsen, 1866)
  • Жених и невеста (Kjærestefolkene или Toppen og Bolden, 1843)
  • Злой князь. Предание (Den onde Fyrste, 1840)
  • Иб и Христиночка (Ib og lille Christine, 1855)
  • Истинная правда (Det er ganske vist!, 1852)
  • История года (Aarets Historie, 1852)
  • История одной матери (Historien om en Moder, 1847)
  • Как хороша! (1859)
  • Калоши счастья (Lykkens Kalosker, 1838)
  • Капля воды (Vanddraaben, 1847)
  • Колокол (Klokken, 1845)
  • Колокольный омут (Klokkedybet, 1856)
  • Красные башмаки (De røde Skoe, 1845)
  • Лесной холм (1845)
  • Лён (Hørren, 1848)
  • Маленький Клаус и Большой Клаус (Lille Claus og store Claus, 1835)
  • Маленький Тук (Lille Tuk, 1847)
  • Мотылёк (1860)
  • На дюнах (En Historie fra Klitterne, 1859)
  • На утином дворе (1861)
  • Немая книга (Den stumme Bog, 1851)
  • Нехороший мальчик Den uartige dreng
  • Новое платье короля (Keiserens nye Klæder, 1837)
  • О том, как буря перевесила вывески (1865)
  • Огниво (Fyrtøiet, 1835)
  • Оле-Лукойе (Ole Lukøie, 1841)
  • Отпрыск райского растения (Et Blad fra Himlen, 1853)
  • Парочка (Kærestefolkene, 1843)
  • Пастушка и трубочист (Hyrdinden og Skorsteensfeieren, 1845)
  • Пейтер, Петер и Пер (Peiter, Peter og Peer, 1868)
  • Перо и чернильница (Pen og Blækhuus, 1859)
  • Побратимы (Venskabs-Pagten,1842)
  • Подснежник (отрывок) (1862)
  • Последний сон старого дуба (Det gamle Egetræes sidste Drøm, 1858)
  • Последняя жемчужина (Den sidste Perle, 1853)
  • Принцесса на горошине (Prindsessen paa Ærten, 1835)
  • Пропащая (“Hun duede ikke”, 1852)
  • Прыгуны (Springfyrene, 1845)
  • Птица феникс (Fugl Phønix, 1850)
  • Пятеро из одного стручка (Fem fra en Ærtebælg, 1852)
  • Райский сад (Paradisets Have, 1839)
  • Ребячья болтовня (Børnesnak, 1859)
  • Роза с могилы Гомера (En Rose fra Homers Grav, 1842)
  • Ромашка (Gaaseurten, 1838)
  • Русалочка (Den lille Havfrue, 1837)
  • С крепостного вала (Et Billede fra Castelsvolden, 1846)
  • Самое невероятное (Det Utroligste, 1870)
  • Свинопас (Svinedrengen, 1841)
  • Снежная королева (Sneedronningen, 1844)
  • Соловей (Nattergalen, 1843)
  • Сон (En Historie, 1851)
  • Соседи (Nabofamilierne, 1847)
  • Старый дом (Det gamle Huus, 1847)
  • Старый уличный фонарь (Den gamle Gadeløgte, 1847)
  • Стойкий оловянный солдатик (Den standhaftige Tinsoldat, 1838)
  • Судьба репейника (1869)
  • Сундук-самолёт (1839)
  • Суп из колбасной палочки (1858)
  • Счастливое семейство (Den lykkelige Familie, 1847)
  • Тень (Skyggen, 1847)
  • Уж что муженёк сделает, то и ладно (Hvad Fatter gjør, det er altid det Rigtige, 1861)
  • Улитка и розы (Sneglen og Rosenhækken, 1861)
  • Цветы маленькой Иды (Den lille Idas Blomster, 1835)
  • Чайник (1863)
  • Чего только не придумают… (1869)
  • Через тысячу лет (Om Aartusinder, 1852)
  • Штопальная игла (Stoppenaalen, 1845)
  • Эльф розового куста (Rosen-Alfen, 1839)

[խմբագրել] Ստեղծագործությունների էկրանավորում

[խմբագրել] Անիմացիա

[խմբագրել] Դիաֆիլմեր

Ծանոթագրություններ և նշումներ

  1. ↑ Во многих печатных изданиях прошлых лет имя писателя указывается как Ганс Христиан Андерсен
Ստացված է «http://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Հանս_Քրիստիան_Անդերսեն&oldid=694522» էջից
Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով