Ուիլյամ Շեքսպիր
Ուիլյամ Շեքսպիր (անգլերեն՝ William Shakespeare) (մկրտվել է 1564թ. ապրիլի 26 - 1616թ. ապրիլի 23)[1] նշանավոր անգլիացի բանաստեղծ և թատերագիր։
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Կյանք
Վիլյամ Շեքսպիրը ծնվել է 1564 թ. ապրիլի 23-ին[1], գավառական Ստրեդֆորդ քաղաքում։ Կրթությունն ստացել է տեղական դպրոցում։ Տասնութ տարեկան հասակում ամուսնացել է Անն Հաթավայի հետ և ունեցել է երեք զավակ։ Ենթադրում են, որ Ստրեդֆորդ քաղաքում վարել է ուսուցչի օգնականի պաշտոն։ Շեքսպիրը համալսարանական կրթություն չի ունեցել, բայց եղել է բազմակողմանի զարգացած գրող, հիմնավորապես տիրապետում էր հին և նոր լեզուներին, հիանալի գիտեր, հին հունական և հռոմեական գրականությունից բացի, իտալական, ֆրանսիական գրողներին, հայրենի գրականությունն ու պատմությունը։ Այդ բոլորը ձեռք է բերել ինքնակրթության միջոցով։ Մոտավորապես 1592 թ. Շեքսպիրը փոխադրվում է Լոնդոն, աշխատում թատրոնում որպես հուշարար և դրամատուրգ։ Թատրոնների պատվերով դրամատիկական գործեր է գրում և վերամշակում հին պիեսները։ Երբ 1599 թ. հիմնադրվում է «Գլոբուս» թատրոնը, Շեքսպիրը դառնում է նրա փայատերերից մեկը։ Բերբեջի թատրոնում է ընթանում նրա կյանքի ու գրական գործունեության լավագույն շրջանը։ 1612 թ. թողնում է Լոնդոնը, վերադառնում Ստրեդֆորդ, այստեղ անցկացնում է իր կյանքի վերջին տարիները։ Մահացել է նույն հայրենի քաղաքում, 1616 թ. ապրիլի 23-ին։[1]
[խմբագրել] Հիմնական ստեղծագործությունները
[խմբագրել] Ողբրեգություններ
(ըստ այբբենական կարգի)
- Անտոնիոս և Կլեոպատրա
- Արքա Լիր
- Կորիոլան
- Համլետ
- Հուլիոս Կեսար
- Մակբեթ
- Պերիկլես
- Ռոմեո և Ջուլիետ
- Տիմոն Աթենացի
- Տիտոս Անդրոնիկոս
- Օթելլո
[խմբագրել] Կատակերգություններ
(ըստ այբբենական կարգի)
- Ամեն ինչ լավ է, թե լավ վերջանա
- Անսանձ կնոջ սանձահարումը
- Բազում աղմուկ վասն ոչնչի
- Ինչպես կուզեք
- Ձմեռային հեքիաթ
- Միջամառային գիշերվա երազ
- Չափ ընդդեմ չափի
- Սիմբելին
- Սիրո ապարդյուն ճիգեր
- Սխալների կոմեդիան
- Վենետիկի վաճառականը
- Վերոնացի երկու ազնվական
- Վինձորի զվարճասեր կանայք
- Տասներկուերորդ գիշեր կամ Ինչ որ կամենաք
- Տրոիլոս և Կրեսիդա
[խմբագրել] Տարեգրություններ (քրոնիկոններ)
(ըստ այբբենական կարգի)
- Հենրի Չորրորդ (Մաս Առաջին)
- Հենրի Չորրորդ (Մաս Երկրորդ)
- Հենրի Հինգերորդ
- Հենրի Վեցերորդ (Մաս Առաջին)
- Հենրի Վեցերորդ (Մաս Երկրորդ)
- Հենրի Վեցերորդ (Մաս Երրորդ)
- Հենրի Ութերորդ
- Ջոն Արքա
- Ռիչարդ Երկրորդ
- Ռիչարդ Երրորդ
[խմբագրել] Գրականություն Շեքսպիրի մասին
- Վահրամ Թերզիբաշյան, Շեքսպիրը հայերեն, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 135 էջ։
- Սարգիս Մելիքսեթյան, Շեքսպիրը և մերոնք, Երևան, Հայկական թատերական ընկերություն, 1974, 222 էջ։
- Հարություն Սուրխաթյան, Հոմերոս. Շեքսպիր, Երևան, Պետհրատ, 1935, 583 էջ։
- Նշան Մուրադյան, Շեքսպիրի կյանքը, Երևան, «Սովետական գրող», 1986, 100 էջ։
[խմբագրել] Աղբյուրներ
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Schoenbaum, Samuel (1987), William Shakespeare: A Compact Documentary Life (Revised ed.), Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-19-505161-0 .
[խմբագրել] Արտաքին հղումներ
- Վիլյամ Շեքսպիր Քրոնիկներ 1 հատոր հայերեն
- Վիլյամ Շեքսպիր Քրոնիկներ 2 հատոր հայերեն
- Շեքսպիրի գործերի լիակատար ժողովածուն հայերեն
- Վիլյամ Շեքսպիր գրադարան