Վաղարշակ Ա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Վաղարշակից)
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox prétendant à un trône.png
Վաղարշակ Ա
Մեծ Հայքի Արքա
King Vagharshak the Legislator.jpg
Վաղարշակ Օրենսդիր
Իշխանություն 247225
Ծնվել է՝ անհայտ
Մահացել է՝ անհայտ
Տոհմ Արշակունիներ

Վաղարշակ Ա (ծն. և մահվան թթ. անհայտ), Հայոց ավանդական արքա (մ.թ.ա. 247-225), Արշակունյաց հարստության հիմնադիրը Հայաստանում։ Հայոց պատմիչները Վաղարշակին համարում են Պարթևաց Արշակունի թագավոր Արշակ Մեծի (մ.թ.ա. 248/247 – մոտ մ.թ.ա. 211) և Տրդատ Ա-ի եղբայրը։ Վերջինիս օգնությամբ 31 տարի գահակալելով Հայաստանում՝ Վաղարշակ Ա-ն մայրաքաղաքն ու գահանիստը դարձրել է Մծբինը։ Մովսես Խորենացին առասպելական Վաղարշակին է վերագրում վարչական, քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և մշակութային բազմաթիվ բարենորոգումները։ Վաղարշակ Ա-ի կառավարման ժամանակ իր տերության կազմի մեջ էին մտնում նաև Ատրպատականը և Հյուսիսային Միջագետքը։ Նրա օրոք են իշխանական տիտղոսներ և տիրույթներ ստացել մի շարք տոհմեր, մասնավորապես՝ Բագրատունիները, Գնունիները, Առանշահիկները և այլն։ Վաղարշակ Ա-ին հաջորդել է իր որդին՝ Արշակ Վաղարշակի։ Վաղարշակի կարգադրությամբ է ասորի քուրմ Մար Աբաս Կատինան բաբելոնյան աղբյուրների հիման վրա գրել Հայոց Պատմությունը։ Վաղարշակի պատմականությունը կասկածի է ենթարկվել XIXդ. 2-րդ կեսից և տակավին մնում է գիտնականների տարակարծությունների ու վեճերի առարկա։ Ուսումնասիրողներից ոմանք Վաղարշակին փորձել են նույնացնել Տրդատ Ա–ի հետ։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մովսես Խորենացի «Պատմություն Հայոց» - 1968 թ․
  • Լ․ Շահինյան «Հայաստանը և Առաջին Արշակունիները» -1993 թ․