Նկարչի մոր դիմանկարը (Վան Գոգ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Նկարչի մոր դիմանկարը
Van Gogh - Bildnis der Mutter des Künstlers.jpeg
տեսակգեղանկար
նկարիչՎինսենթ վան Գոգ
տարի1888
բարձրություն40,5 սանտիմետր
լայնություն32,5 սանտիմետր
ժանրդիմապատկեր
նյություղաներկ և կտավ
գտնվում էNorton Simon Museum
հավաքածուNorton Simon Museum
Portrait of the artist's mother by Vincent van Gogh Վիքիպահեստում

Նկարչի մոր դիմանկարը, Վինսենթ վան Գոգի նկար, որում պատկերված է նկարչի մայրը` Աննա Կարբենտուս վան Գոգը: Նկարը նկարվել է սև-սպիտակ լուսանկարից 1888 թվականին, երբ նկարիչը գտնվել է Ֆրանսիայի հարավում: Վան Գոգը արվեստին ծանոթացել է մոր միջոցով, ով նույնպես սիրողական նկարիչ էր: Երկար տարիներ ընտանիքի անդամների հետ լարված հարաբերություններից հետո Վան Գոգը հուզմունքով է իր որոշ աշխատանքներով կիսվել նրանց հետ, որոնք, ինչպես նկարիչն էր մտածում, ամենից շատ մայրն էր գնահատելու. դրանցում պատկերված էին ծաղիկներ ու բնություն: Այս նկարում Վան Գոգն արտահայտել է մոր հպարտ ու արժանապատիվ էությունը:

Հետնապատկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աննա Կարբենտուս վան Գոգը ինքնուս նկարչուհի էր, ով սիրում էր նկարել բույսեր ու ծաղիկներ և տարված էր ջրաներկով[1][2]: Իր մեծ ընտանիքում Աննան ոտքի է կանգնեցրել ութ երեխաներից վեցին` Վինսենթին, Աննային, Էլիզաբեթին, Թեոյին, Վիլհելմինային և Կոռնելիուսին[1]: Աննան արվեստի նկատմամբ իր սերը փորձել է փոխանցել զավակներին: Վինսենթի ամենավաղ շրջանի նկարների մեջ կան մոր նկարած ծաղիկների ու տատասկների կրկօրինակներ[3]:

Աննայի ամուսինը` Թեոդորուս վան Գոգը, եղել է քահանա, որը նրանց ընտանեկան մասնագիտությունն է եղել: Նա, որ հայտնի է եղել իր արտաքին գրավչությամբ և երկար քարոզներով, սերել է մեծ ընտանիքից, որտեղ մեծացել է 11 երեխա[1]: Աննան ու Թեոդորուսը նվիրված ծառայել են գյուղական համայնքին. նրանց գործողությունները բխել են իրենց կրոնական համոզմունքներից[4]: Ե'վ հայրը, և' մայրը համոզված էին, որ Աստված ամենակարող է և միշտ հետևում է մարդկանց գործողություններին: Նրանք իրենց երեխաներին սովորեցրել են Աստծո ներկայությունը փնտրել բնության մեջ, օրինակ` ամպերի կամ ծաղիկների տեսքով: Թեոդորուս վան Գոգի սիրելի բանաստեղծ Ռևերենդ Բերնարդ թեր Հաարը իր «Արարման գովքի երգ» բանաստեղծության մեջ գրել է[5].

Թեոդորուս և Աննա վան Գոգերը և նրանց վեց զավակները

Ես կորչում եմ քո մեջ, Բնությու'ն
Ինչքան իմ կարողություններն են թույլ տալիս,
Որի շուրջ պտտվում է տիեզերքը:
Հարությու'ն առ, դարերի փառ'ք,
Կամ լռի'ր, խաղալի'ք իմ, լռի'ր,
Լսի'ր` ինչ է երգում Արարիչը.
Լռելն այստեղ կարևոր է,
Քանի որ այն գովքն է Արարման:

Տասնմեկ տարեկան հասակում Վան Գոգին ուղարկել են գիշերօթիկ դպրոց` սովորելու, ինչը հիմք է դրել ամբողջ կյանքում վտարված լինելու իր գիտակցմանը[1]: Նա իրեն ավելի օտարված է համարել ընտանիքից, երբ ձախողվել է արվեստի գործերի վաճառքի բնագավառում: Երբ նա նկարիչ դառնալու որոշում է կայացնում, ընտանիքի անդամները հնարավոր այլընտրանք են առաջարկում, ինչն ավելի է խորացնում Վինսենթի ու ընտանիքի մեջ առկա հակասությունը: Վան Գոգի հագնվելու ոճը, վարքը, սիրային անսովոր կյանքը շփոթմունք են առաջացնում նրա ընտանիքում, այնպես որ Վինսենթն իրեն օտար էր համարում ընտանիքում[6]: Իր եղբայր Թեոյին ուղղված նամակում Վան Գոգը գրել է. «Մայրիկի ու հայրիկի` Աստծո, մարդկանց, նրանց բարոյականության մասին ունեցած տեսակետները անհեթեթություն են»[7]:

Երբ 1888-1889 թվականներին Վան Գոգը հոսպիտալացվում է Առլում, նրա մայրը Թեոյին գրում է. «Ես կարծում եմ, որ նա միշտ հիվանդ է եղել, և նրա ու մեր տառապանքները դրա արդյունք են եղել: Վինսենթի խեղճ եղբա'յր, սիրելի' Թեո, դու շատ ես անհանգստացել նրա պատճառով»: Այնուհետև նա գրել է. «Ես կխնդրեի Աստծուն, որ նա իր մոտ տանի նրան»[8]:

Երբ Վինսենթը իր կարերայի գագաթնակետին է հասնում, նա հաճույքով արժեքավոր նկարները փոխանցում է ընտանիքին. «Ծաղիկների փունջը, մանուշակագույն հիրիկները, վարդերի հրաշալի փունջը» բաժին է հասնում նրա մորը, իսկ ձիթապտուղ հավաքող կանանց նկարները նկարիչը ստեղծել է մոր ու քրոջ համար[9][10][11]:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վան Գոգը մտադրված էր ավարտել ընտանիքի անդամների դիմանկարների շարքը: Այս նկարը ստեղծվել է մոր սև-սպիտակ լուսանկարի հիմքի վրա: Իր եղբայր Թեոյին ուղղված նամակում Վան Գոգը գրել է. «Մեր մայրը միջին դասը ներկայացնող կին է` հարգանքի արժանի, որը կանաչ ֆոնին սևեռուն հայացք ու հպարտ տեսք ունի»: Նա նամակում գրում է նաև, որ հսկայական տարբերություն կա մոր անգույն նկարի ու այն պատկերացման մեջ, որն ինքն է ուզում ստեղծել «իր հիշողություններից գույների ներդաշնակության միջոցով»[12]:

«Հիշողություններ Էտենում գտնվող այգու մասին»[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Հիշողություններ Էտենում գտնվող այգու մասին», 1888, Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ (F496)

Վան Գոգը նկարել է «Հիշողություններ Էտենում գտնվող այգու մասին» իր ննջասենյակում կախելու համար: Նրա պատկերացմամբ ծեր կինը իր մայրն էր, իսկ երիտասարդ կինը` վանդակավոր շալով, իր քույր Ուիլը: Ուիլին նա ասել է, որ նրանք «այնպիսի տեսք ունեն, կարծես Դիքենսի վեպերից լինեն»[13]:

Դիմանկարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վան Գոգը, ով հայտնի է իր բնապատկերներով, կարծես դիմանկարներում ցուցադրել է իր մեծ հավակնությունները[14]: Նա դիմանկարների ուսումնասիրության մասին նա ասել է. «Դրանք միակն են գեղանկարչության մեջ, որ հուզում են ինձ մինչև հոգուս խորքը և ամենից ավելի են ինձ ստիպում զգալ անսահմանությունը»[15]: Իր քրոջը նա գրել է. «Ես կուզեի նկարել դիմանկարներ, որոնք կհայտնվեին այն ժամանակ, երբ հիմա ապրող մարդիկ ուրվականներ դարձած կլինեին: Այդ ասելով` ես նկատի ունեմ, որ ես չեմ ուզում հասնել լուսանկարչական ճշգրտության. ես օգտագործում եմ մեր կրքոտ զգացմունքները, այսինքն` ուզում եմ կիրառել մեր գիտելիքը, ժամանակակից ճաշակը և գույնը` որպես արտահայտչականության հասնելու ու բնավորությունն ուժեղացնելու միջոց»[14]:

Ինչքան էլ Վան Գոգը սիրեր դիմանկարներ նկարել, նա քիչ հնարավորություն է ունեցել վճարելու բնորդների, ինչը, հնարավոր է, ևս մեկ գործոն է եղել մոր դիմանկարը նկարելու[16]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Greenberg, J, Jordan, S (2001)։ Vincent Van Gogh: Portrait of an Artist։ New York: Delcorte Press։ էջ PT10։ ISBN 978-0-307-54874-0 
  2. Gayford, M (2008) [2006]։ The Yellow House: Van Gogh, Gauguin, and Nine Turbulent Weeks in Provence։ Mariner Books։ էջ 97։ ISBN 978-0-618-99058-0 
  3. Silverman, 150
  4. Silverman, 147-8
  5. Silverman, 148-9
  6. Gayford, M (2008) [2006]։ The Yellow House: Van Gogh, Gauguin, and Nine Turbulent Weeks in Provence։ Mariner Books։ էջեր 124–7։ ISBN 978-0-618-99058-0 
  7. Harrison, R, ed. (2011)։ «Letter from Vincent van Gogh to Theo van Gogh, Etten, c. 21 December 1881»։ Van Gogh Letters։ WebExhibits։ Վերցված է 2011-05-11 
  8. Gayford, M (2008) [2006]։ The Yellow House: Van Gogh, Gauguin, and Nine Turbulent Weeks in Provence։ Mariner Books։ էջ 228։ ISBN 978-0-618-99058-0 
  9. Mancoff, D (1999)։ Van Gogh: Fields and Flowers։ San Francisco: Chronicle Books։ էջ 23,28։ ISBN 0-8118-2569-8 
  10. «Women Picking Olives»։ Collection։ The Metropolitan Museum of Art։ 2000–2011։ Վերցված է March 25, 2011 
  11. Leeuw, R (1997) [1996]։ van Crimpen, H, Berends-Albert, M, eds.։ The Letters of Vincent van Gogh։ London and other locations: Penguin Books 
  12. «Portrait of the Artist's Mother, October 1888»։ Collection։ Norton Simon Museum of Art։ 2002–2011։ Վերցված է 2011-05-11 
  13. Zemel, C (1997)։ Van Gogh's Progress: Utopia, Modernity, and Late-Nineteenth-Century Art։ Berkeley: University of California Press։ էջ 128։ ISBN 0-520-08849-2 
  14. 14,0 14,1 Cleveland Museum of Art (2007)։ Monet to Dalí: Impressionist and Modern Masterworks from the Cleveland Museum of Art։ Cleveland: Cleveland Museum of Art։ էջ 67։ ISBN 978-0-940717-89-3 
  15. «La Mousmé»։ Postimpressionism։ National Gallery of Art։ 2011։ Արխիվացված օրիգինալից-ից May 10, 2011-ին։ Վերցված է March 20, 2011Additional information about the painting is found in the audio clip. 
  16. Gayford, M (2008) [2006]։ The Yellow House: Van Gogh, Gauguin, and Nine Turbulent Weeks in Provence։ Mariner Books։ էջեր 195–196։ ISBN 978-0-618-99058-0 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Gayford, M (2008) [2006]. The Yellow House: Van Gogh, Gauguin, and Nine Turbulent Weeks in Provence. Mariner Books. 978-0-618-99058-0.
  • Greenberg, J; Jordan, S (2001). Vincent Van Gogh: Portrait of an Artist. New York: Delcorte Press. 978-0-307-54874-0.
  • Leeuw, R (1997) [1996]. van Crimpen, H, Berends-Albert, M. ed. The Letters of Vincent van Gogh. London and other locations: Penguin Books.
  • Mancoff, D (1999). Van Gogh: Fields and Flowers. San Francisco: Chronicle Books. 0-8118-2569-8.
  • Silverman, D (2000). Van Gogh and Gauguin: The Search for Sacred Art. New York: Farrar, Straus and Giroux. 0-374-28243-9.