Գլաձոր (գյուղ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գլաձոր (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Գլաձոր
Gladzor village.JPG
Պռոշաբերդ
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՎայոց ձորի մարզ
ՀամայնքԳլաձոր
ՀամայնքապետԱրմեն Մովսիսյան
Հիմնադրված է1830 թ.
ԲԾՄ1350 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն2682[1] մարդ (2008)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
Պաշտոնական կայքgladzorhamaynq.am/Pages/Home/Default.aspx
##Գլաձոր (գյուղ) (Հայաստան)
Red pog.png
##Գլաձոր (գյուղ) (Վայոց ձորի մարզ)
Red pog.png

Գլաձոր, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում[1], մարզկենտրոնից 4 կմ հյուսիս-արևելք, Եղեգիս գետի ձախ կողմում։

Մայրաքաղաք Երևանից գտնվում է 120 կմ հեռավորության վրա, ծովի մակարդակից՝ 1350 մ բարձրության։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիման մերձարևադարձային է, չոր, ցամաքային։ Ամռանը շոգ է, ձմռանը՝ ցուրտ։ Տարեկան տեղումների քանակը 300-350 մմ է։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը հիմնադրվել է 1830 թ.։ Նախկինում ունեցել է Օրթաքենդ անվանումը, 1946 թ. վերանվանվել է Գլաձոր։ Ներկայիս բնակիչները 1830 - ական թվականներին ներգաղթել են ռուս-պարսկական պատերազմի տարիներին, Պարսկահայաստանի Խոյ, Սալմաստ գավառներից։ 1831 թվականին գյուղն ունեցել է 128 բնակիչ, 2011 թվականին՝ 2721 մարդ, որից՝ 1989-ը տղամարդ, 1332-ը կին, 1-19 տարեկան երեխաների թիվը՝ 513։ Տնտեսությունների թիվը կազմում է 881։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախնիները 1828-1830 թթ.-ին ներգաղթել են Խոյից և Սալմաստից։

Գլաձորի ազգաբնակչության փոփոխությունը[2].

Տարի 1831 1897 1926 1939 1959 1970 1979 2001 2004
Բնակիչ 128 703 812 1255 1364 1878 2105 2259 2489

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, այգեգործությամբ և մեղվաբուծությամբ։ Այստեղ կլիման նպաստավոր է այգեգործության և խաղողագործության համար։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սպիտակավոր վանքը

Գլաձորում են գտնվում “Սպիտակավոր”, Սբ. Աստվածածին, Սբ. Հրեշտակապետաց 1692 թ. եկեղեցիները, XII-XIV դարերի խաչքարեր իսկ գյուղից հարավ-արևմուտք՝ “Վարդանի” բերդը (IX դար

«Սպիտակավորը» կառուցվել է XII դարում Պռոշյանների կողմից, 80-ական թվականներին հուշարձանի տարածքում է ամփոփվել հայ պետական, ռազմական գործիչ, քաղաքագետ-իմաստասեր Գարեգին Նժդեհի աճյունի մի մասը, որն այնտեղ է հասել նրա եղբոր և մի խումբ նվիրյալների ջանքերով, հաշվի առնելով զորավարի ցանկությունը։

«Սուրբ Հակոբ» եկեղեցին կառուցվել է 18-րդ դարում, որը մարզի գործող եղեկեցիներից է։ 2010 թվականից ընթանում են եկեղեցու վերանորոգման և համալիր կառույցների շինարական աշխատանքները, որոնք ավարտին կհասցվեն 2011 թվականի վերջին։

Գլաձորի տարածքից քիչ հեռու գտնվում է Թանահատի վանքը, որտեղ XIII դարում գործել է Գլաձորի համալսարանը։

Գլաձորի համալսարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գլաձորի համալսարանը եղել է Միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր ուսումնական կաճառ։ Որպես համալսարան ձեռագրերում հիշատակվում է 1291 թվականից։ Հիմնադրվել է Թանադե վանքում՝ Խաղբակյան Պռոշ իշխանի նախաձեռնությամբ և Օրբելյան իշխանական տան ու Սյունաց մետրոպոլիտության աջակցությամբ։ Գոյատևել է մինչև 1340-ական թվականներին։

Հասարակական կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գլաձորի համայնքն ունի միջնակարգ դպրոց, մշակույթի տուն, մանկապարտեզ, բուժկետ, կապի հանգույց, գրադարան, գործող 10 առևտրի կրպակներ։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]