Արփի (գյուղ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Արփի (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Արփի
Arpi Village, Vayots Dzor Region, Armenia 01.jpg
Կոորդինատներ: 39°44′21″ հս․ լ. 45°15′42″ ավ. ե. / 39.73917° հս․. լ. 45.26167° ավ. ե. / 39.73917; 45.26167
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՎայոց ձորի մարզ
ՀամայնքԱրենի (համայնք)
ՀամայնքապետՀուսիկ Սահակյան[1]
Հիմնադրված է1965 թ.
Այլ անվանումներԱրփիավան, Արփնի
ԲԾՄ1060 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն1224[2] մարդ (2008)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Արփի (գյուղ) (Հայաստան)
Red pog.png
##Արփի (գյուղ) (Վայոց ձորի մարզ)
Red pog.png

Արփի, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզում,[2] մարզկենտրոնից 8 կմ հարավ-արևմուտք, Արփա գետի աջ ափին։ Վայոց ձորի մարզի Արփիի համայնքը /գ. Արփի/ գտնվում է պատմական Հայաստանի Սյունյաց աշխարհի Վայոց ձոր գավառում։ Գյուղը հիմնադրվել է 1965 թվականին Եղեգնաձորի շրջանի Գնիշիկ գյուղի տարհանված բնակչության բազայի հիման վրա։ Արփի գյուղը գտնվում է Արփա գետի հովտում, Եղեգնաձոր մարզկենտրոնից 8 կմ արևմուտք։ Գյուղի միջով է անցնում Երևան-Մեղրի միջպետական ավտոմայրուղին։ Արփիի համայնքը սահմանակից է հյուսիս-արևմուտքում՝ Աղավնաձոր, հյուսիս–արևելքում՝ Գետափ, արևելքում՝ Եղեգնաձոր, հարավում՝ Արենի, Գնիշիկ համայնքներին։ Ծովի մակարդակից գյուղի միջին բարձրությունը 1100 մ է։ Գյուղի միջով հոսում է Արփա գետը։ Գետը հարուստ է կողակ և բեղլու ձկնատեսակներով, իսկ ակունքում՝ կարմրախայտով։ Գյուղը հարուստ է սիլիկատի հանքավայրերով։

Կլիման խիստ չոր է և ցամաքային։

Արփի համայնքի վարչական սահմաններում գտնվում է Էրթիջ հին գյուղատեղին, որն, ըստ ավանդության, որպես բերդ է ծառայել տարածաշրջանի համար։ 1930-ական թվականներին վերջին բնակիչները լքել են գյուղը խմելու և ոռոգման ջրի բացակայության պատճառով։ Հին գյուղատեղին հարակից «Ջրով վանքի» տարածքում բխող բնական աղբյուրի ջուրը, որը գյուղը խմելու ջրով ապահովելու միակ աղբյուրն է, հնուց ի վեր ուխտատեղի է։ Ըստ ավանդության, այս աղբյուրի ջուրն ունի մաշկային հիվանդություններ բուժելու հատկություն։ Համայնքում կա 4 հուշարձան–կոթող, ի հիշատակ՝ Մեծ եղեռնի զոհերի, Հայրենական պատերազմում զոհված գնիշիկցիների ու նույն պատերազմի հերոս Վահիկ Լևոնյանի և Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների։ Արփիի համայնքն ունի 328 տնտեսություն, 1261 բնակիչ, որի 75 տոկոսն ապահովված է բնակարանով։ Գյուղն ապահովված է խմելու և ոռոգման ջրով։ Բարեկարգ են ներհամայնքային ճանապարհները։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց և մանկապարտեզ։ Դպրոցը հիմնանորոգված է և բարեկարգ։ Այն կրում է Հայրենական Մեծ պատերազմի հերոս Վահիկ Լևոնյանի անունը: Դպրոցի մոտ տեղադրված է հերոսի կիսանդրին (քանդակագործ՝ Ադիբեկ Գրիգորյան): Գործում է գյուղի գրադարանը, իսկ դպրոցի դահլիճում իրականացվում են մշակութային միրոցառումներ։ Համայնքում գործում է գինու 2 և քարի մշակման 1 արտադրամաս։ Համայնքի բնակչության հիմնական մասն զբաղված է գյուղատնտեսությամբ (հողագործություն և անասնապահություն ), զարգացած է նաև մեղվաբուծությունը։ Պետական կառույցներում և տեղական ինքնակառավարման մարմնում աշխատում են համայնքի շուրջ 70 բնակիչներ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արփիի ազգաբնակչության փոփոխությունը[3].

Տարի 1970 1979 2001 2008
Բնակիչ 1360 928 1138 1224

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ, պտղաբուծությամբ և անասնապահությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մոտակայքում են գտնվում «Մոզրովի» և «Արջի» քարանձավները։

Հասարակական կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունի միջնակարգ դպրոց, բուժկետ, գյուղապետարան, մանկապարտեզ, բենզալցակայան, շուկա, հանգստի գոտիներ։ Արփա գետը, հատկապես ամռանը, սիրված հանգստի վայր է։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]