Վերնաշեն

Վերնաշեն
Գյուղ
	Վերնաշեն
	39°47′38″N 45°21′48″E / 39.79389°N 45.36333°E
Երկիր	Հայաստան
Մարզ	Վայոց ձորի մարզ
Համայնք	Եղեգնաձոր
Գյուղապետ	Միքայել Բաղդասարյան
Հիմնադրված է	1829 թ.
ԲԾՄ	1450 մ
Պաշտոնական լեզու	Հայերեն
Բնակչություն	1113 մարդ (2011)
Ազգային կազմ	Հայեր
Կրոնական կազմ	Հայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտի	UTC+4
	Վերնաշեն (Հայաստան)
	Վերնաշեն (Վայոց ձորի մարզ)
	Վերնաշեն Վիքիպահեստում

Վերնաշեն (նախկին անվանումը՝ Բաշքենդ), գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձորի տարածաշրջանում^[2]։ Վերանվանվել է Վերնաշեն 1946 թ. սեպտեմբերի 10-ին^[3]։

Աշխարհագրական դիրք

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից 5 կմ է, մայրաքաղաքից՝ 125 կմ։ Սահմանակից է Գլաձոր, Մալիշկա, Գողթանիկ համայնքներին։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 1450 մ է։ Համայնքի տարածքով անցնում է Սրկղոնք գետը։

Պատմություն

Ոմանց կարծիքով համապատասխանում է պատմական Սրկողովք գյուղին^[3]։ Ղևոնդ Ալիշանը նույնացնում է Սրկղունք բնակավայրին, որը Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Վայոց ձոր գավառում էր՝ համանուն լեռների ստորոտին։ Ստեփանոս Օրբելյանը Սրկղունքը հիշատակում է 5-րդ դարի դեպքերի կապակցությամբ։ 13-րդ դարի սկզբին Խաղբակյանները վերաշինել և ամրացրել են Սրկղունքը՝ այն դարձնելով իշխանանիստ։ Սրկղունքի մասին հետագայում այլ տեղեկություններ չեն հանդիպում։

Վերնաշեն գյուղը հիմնադրվել է 1829 թվականին։ Հիմնադրման պահից գյուղի բնակիչները եղել են հայեր^[4], որոնց մի մասի նախնիները եկել են Սալմաստի և Խոյի գավառների գյուղերից, մի մասը` Սալմաստի Սավրա գյուղից^[3]։

Բնակչություն

Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Վերնաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 1113, առկա բնակչությունը՝ 1042 մարդ^[1]։ Վերնաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև^[5].

Տարի	1831	1873	1897	1926	1939	1959	1970	1979	1989	2001	2011
Բնակիչ	91	311^[4]	594	590	809	812	1073	1137	1228	1255	1113^[1]

Տնտեսություն

Տնային տնտեսությունների թիվը՝ 536։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, պտղաբուծությամբ և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

Համայնքի ընդհանուր տարածքը 5323 հա է։ Համայնքն ունի խաղողի և պտղատու այգիներ։ Բնակելի տների թիվը ՝ 341։

Շինություններ

Համայնքն ունի պատմամշակութային եկեղեցիներ։ Համայնքի հյուսիսային մասում գտնվում է Սպիտակավոր վանքը, Պռոշաբերդը, հյուսիսարևելյան մասում գտնվում է Թանադե վանքը, Արկազի Սուրբ խաչ վանքը, որը եղել է Վայոց ձորի նշանավոր ուխտատեղի։ Համայնքում է գտնվում Գլաձորի համալսարանի թանգարանը։ Համայնքն ունի միջնակարգ դպրոց, մանկապարտեզ, բուժկետ, կուլտուրայի տուն, փոստային բաժանմունք, գյուղապետարան ։

Պատկերասրահ

Վերնաշեն
Հեռվում՝ գյուղը
Վերնաշեն-Սպիտակավոր ճանապարհը
Սպիտակավոր-Վերնաշեն ճանապարհը
Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին, Վերնաշեն

Տես նաև

Արտաքին հղումներ

Վերնաշեն բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։
Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio
Brady Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 128, available online at the website of the Internet Archive:

Ծանոթագրություններ

1 2 3 2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները
↑ Վայոց մարզի մարդահամար, 2008 (անգլ.)
1 2 3 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 4, էջ 802
1 2 Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
↑ «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 194» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2014 Հունիսի 4-ին.

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վերնաշեն» հոդվածին։

[census2011-1] 1 2 3 2011 թ Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները

[vayotsdzor-2] Վայոց մարզի մարդահամար, 2008 (անգլ.)

[texanunneri_bararan-3] 1 2 3 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 4, էջ 802

[hay_bnak-4] 1 2 Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»

[hay_gyux-5] «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 194» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2014 Հունիսի 4-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]