Բարձրունի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բարձրունի (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Բարձրունի
View of village Bardzruni - panoramio.jpg
Կոորդինատներ: 39°31′15″ հս․ լ. 45°28′59″ ավ. ե. / 39.52083° հս․. լ. 45.48306° ավ. ե. / 39.52083; 45.48306
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՎայոց ձորի մարզ
ԲԾՄ1950 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն415[1] մարդ (2008)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Բարձրունի (Հայաստան)
Red pog.png
##Բարձրունի (Վայոց ձորի մարզ)
Red pog.png

Բարձրունի, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզում[1], մարզկենտրոնից 41 կմ հարավ-արևելքից, Վայոց ձորի լեռների հարավահայաց լանջին։ Այն գտնվում է Երևանից 220 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղը սահմանամերձ բնակավայր է, Վայքի տարածաշրջանից հեռու է 28 կմ, գտնվում է ծովի մակարդակից 1950-2050 մ բարձրության վրա։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիման ձմռանը ցրտաշունչ է, ամռանը՝ զով։ Տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 350-400 մմ։ Կլիման նպաստավոր է այգեգործության, հացահատիկային, կերային մշակաբույսերի աճեցման համար։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը հիմնադրվել է XIX դարի սկզբներին, այն երաբնակեցվել է 1928 թվականին՝ արեմտյան Հայաստանի Խոյ, Սալմաստ գավառից ներգաղթված հայերով։ Նախկիմում գյուղը ունեցել է «Սուլթան բեկ» անվանումը։ Վերանվանվել է 1930 թվականին։ Սակայն գյուղն ավելի հին է քան ենթադրվում է։ Այդ մասին վկայում են «Հին գյուղ» կոչվող տարածքում հայտնաբերված, 7-րդ դարով թվագրված խաչքարերը, ինչպես նաև զարդաքարերով, սրբատաշ քարերով կիսավեր կառույցները։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակիչների նախնիները հիմնականում գաղթել են Սալմաստից՝ 1829 թ.-ին։ Գյուղը 1950 թվականին ունեցել է 450 ընտանիք՝ 960 բնակչով, որը պահպանվել է մինչև 1960-ական թվականները։ Իսկ 2011 թվականին բնակչության թիվը կազմում է 422 շունչ։

Բարձրունիի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[2]

Տարի 1897 1926 1939 1959 1970 1979 2001 2004
Բնակիչ 809 623 1050 557 556 495 437 397

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղի կենսագործունեության գլխավոր ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։ Մարդիկ զբաղվում են դաշտավարությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ ու մեղվաբուծությամբ։ Պահուստային հողերը չեն օգտագործվում սահմանամերձ լինելու պատճառով։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարձրունիում պահպանվել են 1884 թ.-ի և XIII-XIV դարերի եկեղեցիներ, XIX դարի մատուռներ, XIII-XVII դարերի խաչքարեր, իսկ 1 կմ հարավ-արևելքում՝ Սբ. Գևորգ եկեղեցին։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]