Սուրբ Գայանե եկեղեցի
Տես նաև Գայանե (այլ կիրառումներ)
 |
Այս հոդվածը տեղեկատվական աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
| Սուրբ Գայանե եկեղեցի |
|
|---|---|
 Սուրբ Գայանե եկեղեցին 2008 թ սեպտեմբերին |
|
  |
|
| Հիմնական տեղեկություններ | |
| Տեղագրություն |  Հայաստան Արմավիրի մարզ, Վաղարշապատ |
| Կոորդինատներ | |
| Դավանություն |  Հայ Առաքելական եկեղեցի |
| Նահանգ | Այրարատ |
| Տարածք | Հայաստան |
| Մարզ | Արմավիրի մարզ |
| Օծման թվական | V դար |
| Ներկա վիճակ | Կանգուն |
| ժառանգության կարգավիճակում | Սուրբ Հռիփսիմե, Էջմիածնի Մայր Տաճարի, Շողակաթ եկեղեցիների և Զվարթնոցի ավերակների հետ միասին ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում |
| Ճարտարապետական նկարագրություն | |
| Ճարտարապ. տիպ | Բազիլիկա |
| Ճարտարապ. ոճ | Հայկական |
| Կառուցման սկիզբ | 630 թ. |
 Վիքիպահեստում |
|
Սուրբ Գայանե եկեղեցի, գմբեթավոր բազիլիկ տիպի եկեղեցի Էջմիածին քաղաքում, Հայ Առաքելական Եկեղեցու գլխավոր սրբավայրերից մեկը, հայկական ճարտարապետության հուշարձան: Պլաստիկ և ավարտուն այս շինությունը զուրկ է հատուկ դեկորատիվ տարրերից: Իր տիպով՝ գմբեթավոր բազիլիկ տիպի եկեղեցի է, ունի դասական, պարզ ձև։ Կառուցվել է շուրջ 630 թվականին, Եզր կաթողիկոսի օրոք՝ տեղում եղած մատուռի փոխարեն, Սուրբ Գայանե կույսի գերեզմանի վրա։ Եկեղեցու բոլոր տարրերը՝ թաղերը, կամարները և այլն, ներդաշնակ են ու խոսուն։ Ավագ սեղանի տակ գտնվում է Սուրբ Գայանեի տապանաքարը։
Սուրբ Գայանե եկեղեցին հայկական ճարտարապետության առաջին ծաղկման շրջանի լավագույն հուշարձաններից մեկն է: Այն գմբեթավոր-բազիլիկ տիպի եկեղեցի է, որի հորինվածքը մշակվել է Հայաստանում V-VII դարերում և ներկայացված է նույն ժամանակաշրջանին վերաբերվող մի շարք հուշարձաններով (Տեկորի, Բագավանի, Մրենի և Օձունի տաճարներ)։
Եկեղեցին ունի երեք դուռ. գլխավորն արևմտյան կողմից է, իսկ մնացած երկուսը` հարավից և հյուսիսից, տեղավորված իրար դիմաց։ Հարավ արևմտյան խորանի միջից բացվում է մեկ այլ դուռ, որ տանում է դեպի ավագ սեղանի տակ տեղավորված տապանատունը, որտեղ ըստ ավանդության թաղված է կույս Գայանեն։
1652 թվականին, Փիլիփոս կաթողիկոսի օրոգ, եկեղեցին հիմնովին վերանորոգվել է։ 1863 թվականին, Եղիազար կաթողիկոսի օրոգ, եկեղեցու արևմտյան կողմից կառուցվել է թաղածածկ մի սրահ, որտեղ թաղված են բարձրաստիճան հոգևորականներ։
Պատկերներ[խմբագրել]
| Էջմիածնի տաճարներն ու եկեղեցիները և Զվարթնոցի ավերակները | |
|---|---|
| * | |
| ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություն | |
 |
|
| Երկիր | Հայաստան |
| Տիպ | Մշակութային |
| Չափանիշներ | ii, iii |
| Հղում | 1011 |
| Աշխարհամաս** | Եվրոպա |
| Ընդգրկման պատմություն | |
| Ընդգրկում | 2000 (24-րդ նստաշրջան)
|
| * Անվանումը պաշտոնական անգլերեն ցանկում ** Երկրամասը ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դասակարգման |
|
 |
Սա ճարտարապետության մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ |
|
|||||||
