Բոստոն Սելտիքս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բոստոն Սելտիքս
Բոստոն Սելտիքս պատկերանիշ
Լիգաներ NBA
Հիմնադրում 1946
Պատմություն «Բոստոն Սելտիքս» 1946-այժմ
Մարզադաշտ Թի Դի Գարդեն
Տեղագրություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բոստոն, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
Ակումբի գույներ Կանաչ, սպիտակ, սև, ոսկեգույն

                   

Նախագահ Դենի Էյնջ
Գլխավոր մարզիչ Բրեդ Սթիվենս
Առաջնություններ 17 (1957, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1969, 1974, 1976, 1981, 1984, 1986, 2008)
Կայք
Համազգեստ
Kit body basket in white.png
Տան դաշտ jersey
Kit shorts blanksides2.png
Team colours
Տան դաշտ
Kit body basket with white.png
Մրցակցի դաշտ jersey
Team colours
Մրցակցի դաշտ

«Բոստոն Սելտիքս» (անգլերեն՝ Boston Celtics), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ։ Գտնվում է ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի վարչական կենտորն Բոստոն քաղաքում: Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) արևելյան կոնֆերենցիայի ատլանտիկ դիվիզիոնում։

Հիմնադրվել 1946 թվականին։ Թիմն ընդհանուր առմամբ NBA-ի առաջնությունն հաղթել է 17 անգամ՝ գրավելով առաջին տեղը՝ նվաճած չեմպիոնական տիտղոսների քանակով։

1957-1969 թվականների ընթացքում «Բոստոն Սելտիքսը» 13 անգամ հաղթել է NBA-ի գավաթը, ընդ որում՝ 1959–1966 թվականների միջև ունենալով 8 հաղթանակած առաջնության շարան։ «Սելտիքսը» շարունակել է դոմինանտ մնալ ուշ 1950-ականների և 1980-ականների առաջին կեսին՝ կազմում ունենալով մի շարք այնպիսի փառքի սրահի անդամներ, ինչպիսիք են Բիլ Ռասելը, Ջոն Հավլիչեկը, Բոբ Քուզին, Լարի Բըրդը և մարզիչ Ռեդ Օուերբաքը։ 1986 թվականին թիմը նվաճում է 16-րդ գավաթը։ Այդ ընթացքւմ թիմի «մեծ եռյակը» բաղկացած էր Լարի Բըրդից, Քևին Մակհեյլից և Ռոբերտ Փերիշից։ Երբ թիմի աստղային եռյակը ավարտեց պրոֆեսիոնալ կարիերան, Օուերբաքը լուրջ ռազմավարական քայլեր մշակեց և կարողացավ ձեռք բերել մոտակա դրաֆթում երկրորդն ընտրելու հնարավորությունը՝ ընտրելով Լեն Բայասին, ով սակայն դրաֆթացվելուց 2 օր անց կնքում է մահկանացուն։ Ավելի ուշ սրտի կաթվածից վախճանվում է նաև թիմի աստղային բասկետբոլիստ Ռեգի Լյուիսը։ Ակումբը երկար ժամանակ չի կարողանում գտնել տեղը լիգայում։ «Սելտիքսը» նոր թափով է սկսում հանդես գալ 2007–2008 մրցաշրջանին ընդառաջ՝ «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզից» 17 բասկետբոլիստի դիմաց ձեռք բերելով Քևին Գառնեթին և «Սիեթլ Սուպերսոնիքսից»՝ Ռեյ Ալենին, ովքեր միանալով թիմի ավագ Փոլ Փիրսի հետ ձևավորում են բոստոնյան նոր «մեծ եռյակը»։ Նույն տարի թիմը հաղթում է 17-րդ գավաթը, ինչպես նաև 2010 թվականի Արևելյան կոնֆերենցիայի տիտղոսը։

«Սելտիքսի» գլխավոր հակառակորդը արևմուտքում համարվում է «Լոս Անջելես Լեյքերսը»։ Պատմության մեջ թիմերը գերեզրափակիչներում «բախվել են» ռեկորդային 12 անգամ, որոնցից 9-ը հաղթել է «Սելտիքսը», իսկ 3-ը՝ «Լեյքերսը»։

Ակումբի թալիսմանն է Լաքի լեպրեկոնը, որը մշակութային հղում է թիմի իռլանդական արմատներին։[1]

Բովանդակություն

Ակումբի պատմություն[խմբագրել]

Վաղ տարիներ (1946–50)[խմբագրել]

Ակումբն հիմնադրվել է 1946 թվականին՝ «Բոստոն գարդեն-արենա» կորպորացիայի նախագահ Ուոլթեր Բրաունի կողմից՝ որպես Ամերիկյան բասկետբոլային ասոցիացիայի մաս, իսկ 1949 թվականի աշնանը՝ Բասկետբոլի ազգային լիգայի կլանումից հետո, թիմը մտնում է նորաստեղծ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի կազմի մեջ։ 1950 թվականի դրաֆթի ժամանակ «Բոստոն Սելտիքսն» ընտրում է Չակ Կուպերին և այդ կերպ դառնում առաջին բասկետբոլային ակումբը, որը պայմանագիր է կնքում աֆրո-ամերիկացի բասկետբոլիստի հետ։[2]

Բոբ Քուզիի և Ռեդ Օուերբաքի ժամանումը (1950–57)[խմբագրել]

Բոբ Քուզին «Բոստոն Սելտիքսի» կազմում անցկացնում է 13 մրցաշրջան՝ հաղթելով 6 NBA-ի չեմպիոնական տիտղոս

Սկզբնավորման տարիներին «Սելտիքսն» աչքի չէր ընկնում որպես հաջող ակումբ։ Ամեն ինչ փոխվում է, երբ գլխավոր մարզչի պաշտոնում նշանակվում է Ռեդ Օուերբաքը,[3] ով բացի մարզչի պարտականություններից, կատարում էր այլ ակումբների պրոֆեսիոնալ մարզիկների և սիրողական համալսարանային բասկետբոլիստների հետազոտմամբ, ինչպես նաև ամբողջովին միայնակ կազմակերպում էր թիմի մարզումները և խաղացանկը։

«Սելտիքսն» համալրած առաջին նշանավոր բասկետբոլիստներից մեկը Սուրբ Խաչի քոլեջի շրջանավարտ (Ուորքեսթեր, Մասաչուսեթս) Բոբ Քուզին էր, ում Օուերբաքը հրաժարվում էր ընդգրկել թիմի կազմում՝ «չափից դուրս աչքի ընկնելու» համար։[4]

Համալսարանից հետո Բոբ Քուզին ընդգրկվում է «Չիկագո Ստագս» ակումբում, իսկ վերջինիս սնանկանալուց ու լուծարվելուց հետո նոր պայմանագիր է կնքում «Բոստոնի» հետ։ 1955-56 մրցաշրջանից հետո Օուրեբաքը վաճառում է թիմի աստղային բասկետբոլիստ Էդ Մակոլիին և Քլիֆի Հեգենի դրաֆթային իրավունքը՝ մոտակա տարվա դրաֆթում 2-րդն ընտրելու իրավունքի դիմաց, ինչն օգտագործելով, «Սելտիքսն» ընտրում է Սան Ֆրանցիսկոյի համալսարանի կենտրոնական Բիլ Ռասելին։ Այնուհետև Օուերբաքը ձեռք է բերում 1957 թվականին տարվա նորեկ ճանաչված Թոմի Հայնսոնին։ [5] Հայնսոնին, Ռասելին ու Քուզիին հաջողվում է ձևավորել թիմի հարձակվողական կորիզը, ինչի շնորհիվ շուրջ մեկ տասնամյակից ավելի «Սելտիքսը» կարողանում է գերիշխող դիրք գրավել ողջ լիգայում։[5]

Բիլ Ռասելի ժամանակաշրջանը (1957–69)[խմբագրել]

Բիլ Ռասելի օրոք «Սելտիքսը» 13 մրցաշրջանում նվաճում է NBA-ի 11 գավաթ

Մանրահատակի վրա ունենալով Բիլ Ռասելին, «Սելտիքսին» հաջողվում է դուրս գալ NBA-ի գերեզրափակիչ և 7-խաղյա լարված մրցապայքարում պարտության մատնել «Սենթ Լուիս Հոքսին»` նվաճելով թվով առաջին NBA-ի գավաթը։ Ռասելին գավաթը նվաճել հաջողվում է 11 անգամ, ինչն էլ նրան դարձնում է NBA-ի պատմության ամենատիտղոսակիր մարզիկը։[6] 1958 թվականի գերեզրափակչում կրկին հանդիպում են «Բոստոնը» և «Սենթ Լուիսը»։ Վեղխաղյա մրցապայքարից հետո հաջողությունն այս անգամ ժպտում է «Սենթ Լուիսին»։[7] Այնուամենայնիվ այդ տարի ձեռք բերելով երիտասարդ բասկետբոլիստ Քեյ Սի Ջոնսին, «Սելտիքսը» թևակոխում է նոր փուլ և ձևավորում նոր դինաստիա (ամերիկյան սպորտային եզրույթում այդպես է նկարագրվում այն թիմը, որը մի քանի տարի անընդմեջ կարողանում է նվաճել չեմպիոնական տիտղոսներ)։ Դինաստիան տևում է ավելի քան մեկ տասնամյակ։ «Սետիքսին» հաջողվում է նվաճել 1959-1967 թվականների միջև ընկած մրցաշրջանների առաջնությունները։ Չեմպիոնական հաղթարշավի ընթացքում թիմը NBA-ի գերեզրափակիչներում հինգ անգամ ընդհարվում է «Մինեապոլիս Լեյքերսի» (ավելի ուշ` «Լոս Անջելես Լեյքերս») հետ։ Գերեզրափակիչների ընդհարումներով թիմերը ձևավորում են սպորտային հակամարտություն, որը շարունակվում է երկար տարիներ։

1964 թվականին «Սելտիքսը» դառնում է առաջին թիմը, ով իր մեկնարկային հնգյակում ընդգրկում է աֆրո-ամերիկացի բասկետբոլիստի։

1965-66 մրցաշրջանում Օուերբաքը հեռանում է մարզչի կարիերայից և զբաղեցնում թիմի մենեջերի պաշտոնը, իսկ թիմի գերաստղ Ռասելը բացի թիմի բասկետբոլիստ լինելուց, զուգահեռաբար նաև զբաղվում է մարզչական գործունեությամբ։ Նույն մրցաշրջանի փլեյ-օֆֆի արևելյան կոնֆերենցիայի եզրափակչում «Սելտիքսը» պարտվում է «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսին»։ Ռասելի բասկետբոլային կարիերայի վերջին տարիներին «Սելտիքսը» կարողանում է նվաճել NBA ևս 2 առաջնություն` 1968 և 1969 թվականներին առավելության հասնելով «Լոս Անջելես Լեյքերսի» նկատմամբ։

Հայնսոն և Կոուենս զույգը (1970–78)[խմբագրել]

Դեյվ Կոունեսի շնոիհիվ «Սելտիքսը» 2 անգամ նվաճում է NBA-ի գավաթը

1970 թվականը թիմի համար դառնում է ոչ տպավորիչ տարի, երբ կանոնավոր առաջնությունն ամփոփվում է հաղթանակների և պարտությունների բացասական տարբերությամբ։ Ձեռք բերելով բասկետբոլիստներ Դեյվ Կոունսին, Փոլ Սիլասին և Ջո Ջո Ուայթին,[8] թիմն 1973 թվականի կանոնավոր մրցաշրջանն ամփոփում է հաղթանակների և պարտությունների 68-14 տպավորիչ հարաբերակցությամբ։ Թիմի գերակայությունն անկում է ապրում նույն տարվա փլեյ-օֆֆի կոնֆերենցիայի եզրափակչում, երբ 7-խաղյա լարված մրցապայքարում «Սելտիքսը» պարտվում է «Նյու Յորք Նիքսին»։ Յոթերորդ հանդիպման պարտության մեջ նշանակալի ազդեցություն է ունենում Ջոն Հավլիչեկի` նախորդ խաղում աջ ուսի վնասվածք ստանալու հանգամանքը, ով վճռորոշ հանդիպման ժամանակ նետումները ստիպված կատարում էր ձախ ձեռքով։ Հաջորդ տարվա փլեյ-օֆֆի գերեզրափակչի ժամանակ «Սելտիքսին» հաջողվում է 7 խաղում պարտության մատնել Քարիմ Աբդուլ-Ջաբարի և Օսկար Ռոբերթսոնի «Միլուոքի Բաքսին» և տիրել NBA-ի թվով 12-րդ գավաթին։ NBA-ի հաջորդ գավաթը թիմը նվաճում է 1976 թվականին` 6 խաղում պարտության մատնելով «Ֆինիքս Սանսին»։ «Ֆինիքսի» հետ ունեցած 6-րդ հանդիպումը դասվում է լիգայի պատմության դասական հանդիպումների շարքում։ 1976-ին նվաճելով ևս մեկ տիտղոս և դուրս մնալով 1977-ի փլեյ-օֆֆի երկրորդ ռաունդում, «Սելտիքսը» կրկին թևակոխում է վերակառուցման ժամանակաշրջան։ 1977 թվականի դրաֆթում ակումբն ընտրում է Շառլոթի հյուսիսկարոլինյան համալսարանի երիտասարդ շրջանավարտ Քեդրիկ Մաքսվելին։ Չնայած ոչ այնքան տպավորիչ մեկնարկային մրցաշրջանին, Մաքսվելն այնուամենայնիվ համարվում էր խոստումնալից բասկետբոլիստ։ 1977–78 մրցաշրջանից հետո թիմի ավագ Ջոն Հավլիչեկը որոշում է հեռանալ կարիերայից (16 տարվա մասնագիտական գործունեությունից հետո), ինչի պատճառով թիմի հաջորդ տարվա ցուցանիշը ունենում է 32-50 տեսքը։[9]

Լարի Բըրդի ժամանակաշրջանը (1979–92)[խմբագրել]

Լարի Բըրդի լեյափ նետումը խաղի ժամանակ

NBA-ի 1978 թվականի դրաֆթում «Սելտիքսն» ուներ առաջին ռաունդի սկզբնամասում միանգամից երկու դրաֆթային ընտրության իրավունք։ Օուերբաքը որոշում է դիմել ռիսկի և 6-րդ համարի ներքո ընտրում է Ինդիանայի նահանգային համալսարանի երրորդկուրսեցի Լարի Բըրդին։ Բըրդը մինչև մասնագիտական հարթակ բարձրանալը, ցանկանում էր ավարտել համալսարանը, ուստի «Սելտիքսը» դեռ մեկ ուսումնական տարի պետք է սպասեր նորեկի ժամանմանը։ Օուերբաքը, նկատելով Բըրդի հզոր բասկետբոլային պոտենցիալը, համակերպվում է մեկ տարի սպասելու գաղափարի հետ։ 1979 թվականի NCAA համալսարանային առաջնության եզրափակչից հետո Բըրդը որոշում է մասնագիտական կարիերայի նորամուտը մեկնարկել բոստոնյան թիմում։

1978 թվականին սեփականատեր Իրվ Լևինը ցանկություն է հայտնում «Սելտիքսը» տեղափոխել հայրենի Կալիֆորնիա նահանգ։ Քանի որ հավանականությունը ցածր էր, որ NBA-ը թույլ կտա ակումբի տեղափոխումը, Լևինը համաձայնության է գալիս NBA-ի «Բաֆալո Բրեյվզ» և ABA-ի «Կենթակի Քըրնելս» ակումբների սեփականատեր Ջոն Բրաունի հետ, որի արդյունքում Բրաունը դառնում է «Սելտիքսի» նոր սեփականատերը, իսկ Լևինը տիրում է «Բրեյվզին», որից հետո այն տեղափոխում է Կալիֆորնիայի Սան Դիեգո քաղաք։ Լևինը որոշում է փոխադրված թիմն անվանել «Սան Դիեգո Կլիպերս»։

Կատարված գործարքի շրջանակներում տեղի են ունենում բազմաթի փոխանակումներ, որոնց արդյունքում «Բրեյվզի» մի շարք բասկետբոլիստներ տեղ են գտնում «Սելտիքսում»։ Օուրբաքը չի ողջունում Բրաունի` Բոբ Մակադուին ձեռք բերելու համար «Սելտիքսի» 3 դրաֆթային ընտրության իրավունքների վատնումը, քանի որ ակումբի մենեջերը դրանք նախատեսել էր թիմի ապագա վերակառուցման համար։[10] Տարաձայնության պատճառով Օուերբաքը նույնիսկ պատրաստ էր հեռանալու թիմի մենեջերի պաշտոնից և նույն պաշտոնով աշխատելու «Նյու Յորք Նիքսում»։ Բոստոնյան մարզասերների լայն զանգվածների ճնշման ներքո Բրաունը թիմը վաճառում է հայազգի գործարար Հարի Մանգուրյանին։ Մինչև Բըրդի ժամանումը «Սելտիքսն» ունենում է ոչ տպավորիչ կանոնավոր մրցաշրջան (29-53 ցուցանիշով)։ [11]

Դրաֆթում ընտրվելուց մեկ տարի անց` 1979-80 մրցաշրջանին, Լարի Բըրդը վերջապես կատարում է մասնագիտական նորամուտը։ Օգտվելով նոր սեփականատերի կողմից տրված առանձնահատուկ լիազորություններից` Օուրեբաքը կատարում է մի շարք ռազմավարական քայլեր, որոնք առանցքային դերակատարում են ունենում ակումբի նախկին համբավը վերականգնելու հարցում։ Օուրբեքան անմիջապես փոխանակում է Բոբ Մակադուին` «Դետրոյթ Փիստոնսի» պաշտպան Էմ Էլ Քարի դիմաց։ Փոխանակման շրջանակներում «Սելտիքսը» ձեռք է բերում նաև 1980 թվականի դրաֆթում 2 ընտրության իրավունք։ Օուերբաքը ձեռք է բերում նաև Կոնտինենտալ բասկետբոլի ասոցիացիայի (CBA) բասկետբոլիստ Ջերալդ Հենդերսոնին։ Քարը, Հենդերսոնն ու Ֆորդը կազմավորում են «Սելտիքսի» պահեստային նստարանի կորիզը, իսկ մեկնարկային մեծ եռյակը գլխավորում են Դեյվ Կոունսը, Քեդրիկ Մաքսվելն ու Լարի Բըրդը։ 1980 թվականին Բըրդին է շնորհվում տարվա նորեկի տիտղոսը։ Բոստոնցիներն այդ տարի ռեկորդային 32 հաղթանակով բարելավում են կանոնավոր մրցաշրջանի ցուցանիշը (61-21), սակայն փլեյ-օֆֆի արևելյան կոնֆերենցիայի եզրփակչում պարտվում են «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսին»։

Մրցաշրջանից հետո Օուերբաը կրկին կատարում է դրաֆթային իրավունքների ձեռքբերումներ։ Էմ Էլ Քարին ձեռք բերելիս Օուրբաքը տիրել էր նաև հաջորդ տարվա դրաֆթի 1-ին և 13-րդ ընտրության իրավունքներին, որոնք որոշում է տրամադրել «Ինդիանա Փեյսերսին»` կենտրոնական Ռոբերտ Փերիշի դիմաց, ինչպես նաև «Գոլդեն սթեյթ Ուորիորսից» ձեռք է բերում դրաֆթի 3-րդ ընտրության իրավունքը, որն օգտագործելով «Սելտիքսը» ձեռք է բերում Մինեսոտայի համալսարանի ծանր հարձակվող Քևին Մակհեյլին։ Մեկնարկային հնգյակում ունենալով երեք բարձրակարգ բասկետբոլիստ, «Սելտիքսը» կրկին պատրաստվում էր գերակայելու ողջ լիգան։

Չնայած 1980-81 մրցաշրջանին թիմի վետերան Դեյվ Կոուենսը հեռանում է կարիերայից, «Սելտիքսը» մարզիչ Բիլ Ֆիթչի առաջնորդությամբ գրանցում է կանոնավոր մրցաշրջանի 62-20 ցուցանիշ և փլեյ-օֆֆի արևելյան կոնֆերենցիայի եզրափակչում կրկին ընդհարվում «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի» հետ։ Սկզբնապես տանուլ տալով 3 հանդիպում, որոշիչ 7-րդ խաղում «Սելտիքսը» ընդհամենը մեկ միավորի առավելությամբ` 91-90 հաշվով գավաթի խաղարկությունից դուրս է մղում «Սիքսերսին»։ Գերեզրափակչում «Սելտիքսը» առավելության է հասնում «Հյուստոն Ռոքեթսի» նկատմամբ և տիրում NBA-ի գավաթին։ Գերեզրափակչի ամենաարդյունավետ խաղացող է ճանաչվում է Մաքսվելը։ Հաջորդ տարվա արևելյան կոնֆերենցիայի 7-խաղյա մրցապայքարում թիմը պարտվում է «Սիքսերսին»։ 1983 թվականին «Սելտիքսին» փլեյ-օֆֆից առաջին անգամ դուրս է մղում «Միլուոքի Բաքսը»։ Կարճ ժամանակ անց Ֆիթչը հեռանում է մարզչի պաշտոնից, իսկ թիմը վաճառվում է նոր սեփականատերի` Դոն Գաստոն անվամբ։

«Լոս Անջելես Լեյքերսի» և «Բոստոն Սելտիքսի» կենտրոնականներ Քարիմ Աբդուլ-Ջաբարը և Ռոբերտ Փերիշը խաղարկում են վիճաբանական նետումը (դեկտեմբերի 16, 1988)

1983-84 մրցաշրջանում գլխավոր մարզչի պաշտոնում ունենալով Քեյ Սի Ջոնսին, թիմը կանոնավոր առաջնությունն ամփոփում է 62-20 ցուցանիշով և 3 տարվա բացակայությունից հետո հասնում NBA-ի գերեզրափակիչ։ Սկզբնապես պարտվելով 1-2 հաշվով, «Սելտիքսը» կարողանում է արդյունավետ կերպով ետ գալ հաշվի մեջ և ի վերջո պարտության մատնել Մեջիք Ջոնսոնի «Լոս Անջելես Լեյքերսին»` վաստակելով 15-րդ NBA-ի գավաթը։[12] Գերեզրափակչից հետո թիմի մենեջեր Ռեդ Օուերբաքը որոշում է անցել թոշակի։ Օուրբաքին փոխարինելու է գալիս Յան Վոլկը, ով 1971 թվականին Կոլումբիայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո աշխատանքի էր անցել «Բոստոն Սելտիքսի» գրասենյակում` զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ Նախամրցաշարային շրջանում Վոլկը որոշում է փոխանակման մեջ մտնել «Սիեթլ Սուպերսոնիքսի» հետ` վերջիններիս` 1986 թվականին դրաֆթի առաջին ռաունդում ընտրելու իրավունքը ձեռք բերելու համար զիջելով բասկետբոլիստ Հենդերսոնին։

1985 թվականի գերեզրափակչում կրկին ընդհարվում են «Սելտիքսը» և «Լեյքերսը», սակայն այս անգամ հաղթանակը ժպտում է լոսանջելեսցիներին։[13] Նախամրցաշրջանում «Սելտիքսը» «Լոս Անջելես Կլիպերսից» ձեռք է բերում կենտրոնական Բիլ Ուոլթոնին, իսկ «Կլիպերսի» կազմում տեղ է գտնում Քեդրիկ Մաքսվելը։ Ուոլթոնը ունեցել էր շոշափելի մարզական կարիերա «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսի» կազմում հանդես գալու տարիներին, սակայն ստացած բազմաթիվ վնասվածքները խոչընդոտել էին նրա կարիերայի հետագա զարգացմանը։ Ուոլթոնը համաձայնում է նոր թիմում ստանձնել պահեստայինի պարտականությունը` մինչ օրս համարվելով լիգայի պատմության ամենաարդյունավետ փոխանցումներ կատարող կենտրոնականներից մեկը։ Ուոլթոնը մեծ ավանդ է ունենում 1986 թվականին թիմի գրանցած հաջողության մեջ։

Թիմի «մեծ եռյակի» անդամ Դենիս Ջոնսոնը

1985-86 մրցաշրջանը համարվում է «Սելտիքսի» պատմության լավագույն տարիներից մեկը. նախևառաջ կանոնավոր մրցաշրջանում թիմը գրանցում է 67 հաղթանակ (տնային մանրահատակում ունենալով 40 հաղթանակ և ընդհամենը 1 պարտություն), այնուհետև Լարը Բըրդը շահում է երրորդ անընդմեջ ամենաարժեքավոր խաղացողի (MVP) մրցանակը, իսկ Ուոլթոնը` տարվա պահեստայինի մրցանակը, և ի վերջո NBA-ի գերեզրափակչում «Սելտիքսը» 4-2 հաշվով մրցակցությունից դուրս է մղում «Հյուստոն Ռոքեթսին» և տիրում 16-րդ գավաթին, որը լինելու էր թիմի նվաճած վերջին գավաթը 20-րդ դարում։

Քանի որ դարֆթների սկզբնամասում ընտրության իրավունքն ըստ վիճակահանության տրվում է նախորդ մրցաշրջանում թույլ ելույթ ունեցած ակումբներին, առաջին ռաունդում «Սուպերսոնիքսի» ընտրությունը զբաղեցնում է 2-րդ համարը, ինչը պատկանում էր «Սելտիքսին», որն այդ իրավունքն օգտագործելով ընտրում է Մերիլենդի համալսարանի սիրողական բասկետբոլիստ Լեն Բայասին։[14] Երկրպագուները վստահ էին, որ երիտասարդ Բայասը նոր թարմություն կհաղորդի ծերացող, սակայն դեռևս առաջատար թիմին և կստանձնի թիմի առաջատարի պաշտոնը, երբ կարիերայից հեռանան Մակհեյլը, Բըրդը և Փերիշը։ Ցավոք դրաֆթում ընտրվելուց ընդհամենը 48 ժամ անց Բայասը կնքում է մահկանացուն երեկույթի ժամանակ կոկայինի գերդոզավորումից։[15] Բայասի մահը դառնում է ակումբի երկարատև ձախողումների առաջին ծիծեռնակը։ Թիմը երկար տարիներ շարունակում է պայքարել լիգայում գերակա դիրք գրավելու համար։

Չնայած Բայասի կորստին, «Սելտիքսը» շարունակում է առաջատար դիրք գրավել արևելքում` 1986-87 մրցաշրջանում հաղթելով Արևելյան կոնֆերենցիայի եզրափակիչը[16] Այնուամենայնիվ, վնասվածքների պատճառով NBA-ի գերեզրափակչի 6 խաղում թիմը պարտվում է վաղեմի ախոյան «Լոս Անջելես Լեյքերսին»։ Դրանից հետո շուրջ 21 տարի թիմը չի կարողանում դուրս գալ NBA-ի գերեզրափակիչ։[17]

Քևին Մակհեյլը Հակիմ Օլաջուվոնի և Ջիմ Պիտերսենի հետ պայքարում (1986թ. NBA գերեզրափակիչ)

1987-88 խաղաշրջանից հետո մարզիչ Քեյ Սի Ջոնսը անցնում է թոշակի։ Գլխավոր մարզչի պաշտոնում նշանակվում է նախկին օգանական Ջիմի Ռոդջերսը։ Ռոդջերսի աշխատանքը բարդանում է, երբ 1988-89 մրցաշրջանի առաջին վեց հանդիպումից հետո թիմի առաջատար Լարի Բըրդը որոշում է վիրահատել ոտքերը (օստեոֆիտի հեռացում ոտնաթաթերում)։ Բժիշկների նախնական գնահատմամբ Բըրդը մանրահատակից պետք է բացակայեր մինչև Բոլոր աստղերի ուիքենդը։ Այնուամենայնիվ, Բըրդը չի կարողանում այդ տարի վերադառնալ, և կանոնավոր մրցաշրջանի 42-40 ցուցանիշով «Սելտիքսն» առաջին անգամ դուրս է մղվում փլեյ-օֆֆի առաջին իսկ ռաունդում («Դետրոյթ Փիստոնսի» կողմից)։

Բըրդը վերադառնում է 1989-90 մրցաշրջանում և կանոնավոր առաջնությունում անցկացնում 75 հանդիպում։ Այդ տարի թիմը փլեյ-օֆֆ ուղևորվում է 52-30 ցուցանիշով և առաջին իսկ ռաունդում դուրս մղվում «Նյու Յորք Նիքսի» կողմից։ Հիասթափեցուցիչ պարտության պատճառով Ռոդջերստ հեռացվում է գլխավոր մարզչի պաշտոնից։ Թիմի նոր գլխավոր մարզիչ է նշանակվում մարզչական կազմի օգնական և նախկին բասկետբոլիստ Քրիս Ֆորդը։

Ֆորդի առաջնորդությամբ «Սելտիքսի» կանոնավոր մրցաշրջանի ցուցանիշը դառնում է 56-26, և, չնայած բազմաթիվ վնասվածքների պատճառով Բըրդը բաց է թողնում 22 հանդիպում, թիմն այդ տարի կարողանում է նվաճել Ատլանտիկ դիվիզիոնի տիտղոսը։ Փլեյ-օֆֆի երկրորդ ռաունդում (Արևելյան կոնֆերենցիայի կիսաեզրափակիչ) թիմը պարտվում է «Դետրոյթ Փիստոնսին»։ 1992 թվականին «Սելտիքսը» կրկին նվաճում է դիվիզայի տիտղոսը, փլեյ-օֆֆի առաջին ռաունդում պայքարից դուրս է մղում «Ինդիանա Փեյսերսին», սակայն հաջորդ ռաունդի 7-խաղյա լարված մրցապայքարում դիրքերը զիջում «Կլիվլենդ Կավալիերսին»։ Մեջքի շրջանում ստացած բազմաթիվ վնասվածքների պատճառով Լարի Բըրդը կանոնավոր մրցաշրջանի ընդհանուր 82 հանդիպումներից անցկացնում է ընդհամենը 45-ը, իսկ փլեյ-օֆֆի 10 հանդիպնուրից միայն 4-ը։ Խաղերի ընթացքում փոխարինվելիս Բըրդը, ցավերը ինչ-որ չափով մեղմելու համար, նստարանին նստելու փոխարեն հաճախ մեջքով պառկում էր մանրահատակի վրա։

«Բոստոն Սելտիքսի» կազմում անցկացրած 13 մրցաշրջանից, ինչպես նաև Միացյալ Նահանգների ազգային հավաքականի («Դրիմ թիմ») կազմում օլիմպիական չեմպիոն հռչակվելուց հետո (Բարսելոնա 1992), 1992 թվականին Լարի Բըրդը հեռանում է մարզական կարիերայից։

Թիմի վերակազմավորումը (1993–98)[խմբագրել]

Անտուան Ուոքերը 2005 թվականին

Լարի Բըրդից հետո «Սելտիքսի» ապագա գերաստղ էր համարվում 26-ամյա թեթև հարձակվող Ռեջի Լյուիսը։ 1993 թվականի փլեյ-օֆֆի առաջին ռաունդում «Շառլոթ Հորնեթսի» հետ անցկացվող հանդիպումներից մեկի ժամանակ Լյուիսը ուշաթափվում է։[18] Ավելի ուշ պարզվում է, որ Լյուիսի մոտ առկա են սրտամկանային խնդիրներ։ Երիտասարդ հարձակվողին այնուամենայնիվ հաջողվում է կարիերան շարունակելու թույլտվություն ստանալ բժիշկներից։ Նույն թվականի հուլիսի 27-ին Բրանդեյսի համալսարանի մարզադահլիճում մարզական նետումներ կատարելու ժամանակ Լյուիսը մահանում է սրտամկանի ինֆարկտից։ Ի հիշատակ կյանքից վաղաժամ հեռացած բասկետբոլիստի, «Սելտիքսը» հաջորդ մրցաշրջանում հավերժացնում է նրա 35-րդ համարի խաղաշապիկը։[19]

Բոստոնյան օրիգինալ «մեծ եռյակը» լուծարվում է 1994 թվականին, երբ կարիերայից հեռանում է Քևին Մակհեյլը, իսկ Ռոբերտ Փերիշը տեղափոխվում է «Շառլոթ Հորնեթս»։ Նույն թվականին ակումբի փոխնախագահ է նշանակվում նախկին բասկետբոլիստ Էմ Էլ Քարը։ Քարը դրաֆթում ընտրում է Հյուսիսայի Կարոլինայի համալսարանի բասկետբոլիստ Էրիկ Մոնթրոսին, ով դառնում է թիմի նոր այցեքարտը, սակայն հետագա զարգացում չցուցաբերելու պատճառով վաճառվում է այլ թիմի։ 1994-95 մրցաշրջանը դառնում է վերջինը Բոստոնի «Բոստոն Գարդեն» մարզապալատում։ Թիմը նոր պայմանագիր է կնքում վետերան Դոմինիկ Ուիլկինսի հետ, ով տվյալ մրցաշրջանում ունենում 17,8 մ/խ միջին ցուցանիշ։ Ակումբում տեղ է գտնում նաև խորվաթ ծանր հարձակվող Դինո Ռադջան, ով մեծ նշանակություն է ունենում օղակի տակ անցկացվող պայքարներում։ Այդ տարվա փլեյ-օֆֆի առաջին ռաունդում «Սելտիքսը» 0:4 հաշվով պարտության է մատնվում NBA-ի գավաթի ֆավորիտ «Օռլանդո Մեջիքին»։

1995 թվականին ակումբի նոր տնային դաշտ է դառնում «Ֆլիթ սենթր» մարզապալատը (ավելի ուշ` «Թի Դի Բենկնորթ», այնուհետև` «Թի Դի Գարդեն»)։ Փոխնախագահ Քարը հեռացնում է Քրիս Ֆորդին և ինքն է ստանձնում գլխավոր մարզչի պարտականությունները։ Դրաֆթում ընտրելով Պրովիդենսի քոլեջի շրջանավարտ Էրիկ Ուիլյամսին, «Սելտիքսը» ունենում է կանոնավոր մրցաշրջանի 33-49 ոչ այնքան տպավորիչ ցուցանիշ։ Դրությունն ավելի է վատթարանում 1996-97 մրցաշրջանում, երբ թիմը կանոնավոր առաջնությունում ունենում է ռեկորդային 67 պարտություն։ Այդ տարվա դրաֆթի առաջին ռաունդի 6-րդ ընտրությամբ թիմն ընտրում է Կենտուկիի համալսարանի բասկետբոլիստ Անտուան Ուոքերին։ Քարի` որպես թիմի մարզիչ կատարած աշխատանքը համարվում էր բացարձակ ձախողում։ Քարն հրաժարվում է մարզչի պաշտոնից և աշխատանքի է անցնում ակումբի այլ ստորաբաժանումներում։ Սեփականատեր Փոլ Գաստոնը հրավիրում է համալսարանային մարզիչ Ռիք Պիտինոյին միանգամից զբաղեցնելու «Բոստոն Սելտիքսի» նախագահի, փոխնախագահի և գլխավոր մարզչի պաշտոնները։ Պիտինոյի նշանակումը թիմի նախագահի պաշտոնում ստանում է բացասական ընդունելություն զանգվածային լրատվամիջոցների շրջանում, քանի որ նախագահի պաշտոնը շուրջ 25 տարի զբաղեցնում էր Ռեդ Օուերբաքը։ Ցավոք, Պիտինոն չի կարողանում փրկել թիմը հետագա անկումից։

1997 թվականի դրաֆթում «Սելտիքսին» էր պատկանում առաջին ռաունդի 3-րդ և 6-րդ ընտրության իրավունքները, որոնք օգտագործելով ակումբն ընտրում է Չանսի Բիլափսին և Ռոն Մերսերին։ Թիմի տնօրինությունը որոշում է չերկարաձգել Դեյվիդ Ուեսլիի, Դինո Ռադջայի և Ռիք Ֆոքսի պայմանագրերը, իսկ Էրիկ Ուիլյամսը տեղափոխվում է «Դենվեր Նագեթս»` դրաֆթի երկրորդ ռաունդի մի քանի ընտրության իրավունքների դիմաց (1999 թվականին Ուիլյամսը վերադառնում է «Սելտիքս» և այնտեղ ևս 4 տարի անցկացնում)։ Մեկնարկային մրցաշրջանում Բիլափսը տեղափոխվում է «Տորոնտո Ռեպտորսին» իսկ երրորդ տարում թիմը լքում է Մերսերը` տեղ գտնելով «Դենվեր Նագեթսում»։

Փոլ Փիրսի ժամանակաշրջանը (1998–2007)[խմբագրել]

Հարձակվող Փոլ Փիրսը մասնագիտական կարիերայի վաղ տարիներին

1998 թվականին անցկացված դրաֆթի 10-րդ ընտրությամբ «Սելտիքսն» ընտրում է Կանզասի համալսարանի ուսանողական հավաքականի առաջատար Փոլ Փիրսին։ Պիտինոն նաև ձեռք է բերում վետերան մարզիկ Քենի Անդերսոնին՝ վերջինիս համար զիջելով Չանսի Բիլափսին և Դի Բրաունին։ Չկարողանալով թիմն հասցնել նշմարելի հաջողությունների, 2001 թվականին Պիտինոն հրաժարվում է գլխավոր մարզչի աշխատանքից։[20]

Նորանշանակ մարզիչ Ջիմ Օ՛Բրայենի շնորհիվ թիմը բավականաչափ բարելավում է դիրքերը մրցաշարային աղյուսակում։ Աշխատասիրության շնորհիվ Փոլ Փիրսը կարողանում է դառնալ աստղային բասկետբոլիստ և ստանձնում է թիմի ավագի պաշտոնը։ Մինչև Պիտինոյի հրաժարականը, թիմի ցուցանիշն էր 12-22, իսկ Օ՛Բրային շնորհիվ այն ստանում է 24-24 պատկերը[21]։ Տարիների ընթացքում կատարած բազմաթիվ փոխանակումների արդյունքում NBA-ի 2001 թվականի դրաֆթում «Սելտիքսն» ուներ միանգամից երեք ընտրության իրավունք։ Նման լծակի առկայությունը պետք է երաշխավորեր թիմի երկարաժամկետ բարեկեցությունը լիգայում։ Օգտագործելով իրավունքները, «Սելտիքսի» մենեջեր Քրիս Ուոլասն ընտրում է բասկետբոլիստներ Ջո Ջոնսոնին, Ջո Ֆորտեին (Օուերբաքի ֆավորիտը) և Քեդրիք Բրաունին։ Ցավոք, միայն Ջոնսոնն է կարողանում մեծ հաջողությունների հասնել NBA-ում («Սելտիքսի» կազմից հեռանալուց հետո), իսկ Ֆորտեն և Բրաունը մինչ օրս համարվում են դրաֆթային ձախողումներ։

2003 թվականին ակումբը վաճառվում է «Բասկետբոլ փարթներս» ընկերությանը։ «Սելտիքսը» վերադառնում է փլեյօֆֆյան մրցասպարեզ, սակայն երկրորդ փուլում պայքարից դուրս մղվում «Նյու Ջերսի Նեթսի» (այժմ՝ «Բրուքլին Նեթս») կողմից։[22]

Նախքան փլեյ-օֆֆից դուրս մղվելը ակումբի գրասենյակում աշխատանքի էր անցել նախկին բոստոնցի Դենի Էյնջը։ Էյնջը Քրիս Ուոլասին տեղափոխում է այլ ստորաբաժանում, Անտուան Ուոքերին փոխանակում «Դալաս Մավերիքսի» բասկետբոլիստներ Ռայդ Լաֆրենցի, Քրիս Միլսի և Յիրի Ուելշի հետ[23], ինչպես նաև ստանում 2004 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդում ընտրելու իրավունք։ Թիմը դուրս է մղվում փլեյ-օֆֆի առաջին իսկ ռաունդում՝ 0:4 հաշվով պարտվելով «Ինդիանա Փեյսերսին»։[24]

«Դոքն» այստեղ է[խմբագրել]

Դոք Ռիվերսի մարզչական տարիներին թիմը մեկ անգամ նվաճել է NBA-ի առաջնությունը

NBA-ի 2004 թվականի դրաֆթում «Սելտիքսը» զորակոչում է երիտասարդ մարզիկներ Ալ Ջեֆերսոնին, Դելոնթե Ուեսթին և Թոնի Ալենին։ 2004-05 մրցաշրջանից թիմի գլխավոր մարզչի պաշտոնում է նշանակվում Դոք Ռիվերսը։ Թիմը կանոնավոր խաղաշրջանն ամփոփում է 45-37 ցուցանիշով և նվաճում առաջին Ատլանտիկ դիվիզիոնի տիտղոսը 1991-92 մրցաշրջանից ի վեր։ Մրցաշրջանի միջնամասում թիմի կազմ է վերադառնում Անտուան Ուոքերը։ Փլեյ-օֆֆի առաջին ռաունդում թիմը պարտվում է «Ինդիանա Փեյսերսին»։ Մրցաշրջանից հետո Ուոքերը փոխանակման շրջանակներում տեղ է գտնում Դուեյն Ուեյդի և Շաքիլ Օ'Նիլի «Մայամի Հիթում», որի կազմում 2006 թվականին դառնում է NBA չեմպիոն։ Չնայած հաջորդ մրցաշրջանում Փիրսը գրանցում է կարիերայի բարձրագույն միջին ցուցանշիշը միավորների կատեգորիայում (26,8 մ/խ), այնուամենայնիվ թիմը 33-49 ցուցանիշով չի որակավորվում փլեյ-օֆֆի համար։ Անհաջող խաղաշրջանի գլխավոր պատճառը կազմի տևակավ փոփոխումն էր, մասնավորապես թիմը որոշում է հրաժարվել երիտասարդ մարզիկներ Մարկուս Բենքսից, Ռիքի Դեյվիսից և Մարկ Բլաունտից, որպեսզի ձեռք բերի գերագնահատված կենտրոնական Մայքլ Օլովոկանդիին և նախկին NBA աստղ Ուոլի Սերբիակին։

Թիմի վերակազմավորում է արունակվում է 2006 թվականի դրաֆթի ժամանակ, երբ նախագահ Դենի Էյնջը որոշում է 7-րդ համարի ներքո ընտրված Ռենդի Ֆոյին, Ռայֆ Լաֆրենցին և Դեն Դիկաուին փոխանակել «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսի» բասկետբոլիստներ Սեբաստիան Թելֆեյրին և Թեո Ռատլիֆին ձեռք բերելու համար։[25] Մի շարք փոխանակումների արդյունքում «Սելտիքսը» կարողանում է «Ֆինիքս Սանսից» ձեռք բերել դրաֆթում 21-րդ ընտրված Կենտուկիի համալսարանի խաղարկող Ռաժոն Ռոնդոյին, ով հետագայում մեծ դեր է խաղում թիմի վերականգման գործում։ Երկրորդ ռաունդում «Սելտիքսի» թիմն է համալարում Լեոն Փոուին։[26]

2006-07 մրցաշրջանի սկզբնամասում մահանում է թիմի 89-ամյա խորհրդանիշ Ռեդ Օուերբաքը։ Ձախ ոտնաթաթի վնասվածքի պատճաոռվ Փոլ Փիրսին անժամանակ կորցնելուց հետո 2006 թվականի ուշ դեկտեմբերից մինչև 2007 թվականի վաղ հունվար ընկած ժամանակահատվածում թիմի կանոնավոր մրցաշրջանի ցուցանիշը կազմում էր ընդհամենը 2-22։ Հունվարի 10-ին` «Ինդիանա Փեյսերսի» դեմ խաղի ժամանակ, անհաջող դանկ կատարելու պատճառով ծնկի վնասվածք է ստանում Թոնի Ալենը։ «Սելտիքսը» մրցաշրջանն ամփոփում է 24-58 հաշվով և ողջ լիգայի մրցաշարային աղյուսակում գրավում նախավերջին (29-րդ) հորիզոնականը։ Ունենալով ցածրորակ մրցաշրջան, «Սելտիքսի» տնօրինությունը հույս էր փայփայում, որ 2007 թվականի դրաֆթում հնարավորություն կունենա ընտրելու կամ Գրեգ Օդենին, կամ Քևին Դյուրանտին, սակայն վիճակահանության արդյունքներով թիմին բաժին է ընկնում 5-րդ ընտրության իրավունքը։

Բոստոնյան նոր «մեծ եռյակը» (2007–12)[խմբագրել]

{{{box_caption}}}
{{{box_caption}}}
{{{box_caption}}}
Բոստոնյան նոր «մեծ եռյակի» անդամներ Քևին Գառնեթը, Ռեյ Ալենը և Փոլ Փիրսը

2007 թվականի ամռանը մենեջեր Դենի Էյնջը կատարում է մի շարք առանցքային ռազմավարական քայլեր, որոնք կոչված էին վերականգնելու բոստոնյան ակումբի երբեմնի փառքը։ Օգտագործելով դրաֆթի 5-րդ հորիզոնականը, Էյնջը ընտրում է Ջեֆ Գրինին և Ուոլի Սերբիակի ու Դելոնթե Ուեսթի հետ ուղարկում «Սիեթլ Սուպերսոնիքս» (այժմ` «Օկլահոմա սիթի Թանդեր»)` ի վերադարձ ձեռք բերելով NBA աստղ, Կոնեկտիկուտի համալսարանի շրջանավարտ Ռեյ Ալենին։ Ալենի ձեռքբերման գործողությունների շրջանակներում «Սելտիքսը» ստանում է նաև դրաֆթի երկրորդ ռաունդում նախկինում «Սոնիքսին» պատկանող իրավունքը, որն օգտագործելով Էյնջը ձեռք է բերում Լուիզիանայի նահանգային համալսարանի բասկետբոլիստ Գլեն «Մեծ երեխա» Դեյվիսին։ Հաջորդ առանցքային բասկետբոլիստը Քևին Գառնեթն էր, ում ձեռք բերելու համար Էյնջը «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզին» է «զոհաբերում» Ռայան Գոմեսին, Ջերալդ Գրինին, Ալ Ջեֆերսոնին, Թեո Ռատլիֆին, Սեբաստիան Թելֆեյրին, ինչպես նաև մի քանի դրաֆթային իրավունքներ (2009 թվականի դրաֆթում[27] Նոր դարաշրջանում ձևավորված «մեծ եռյակն» ստանում է «Բոստոնյան եռախմություն» ("Boston Three Party", հղվելով «Բոստոնյան թեյախմություն» ("Boston Tea Party") պատմական շարժմանը ) մականունը։ Եռյակի շնորհիվ բոստոնյան թիմը հնարավորություն է ստանում վերականգնելու անցած դարում կերտած ռեկորդային հաղթանակների փառքը։

Վերակազմավորված «Սելտիքսին» հաջողվում է ի կատար ածել NBA-ի պատմության ամենամեծ շրջադարձը։ Գառնեթի, Ալենի և Փիրսի առաջնորդությամբ թիմը կանոնավոր մրցաշրջանն ամփոփում է 66-16 ցուցանիշով` նախորդ մրցաշրջանի տվյալները բարելավելով աննախադեպ 42 հաղթանակով։ Այնուամենայնիվ փլեյ-օֆֆում թիմը մեծ ջանքեր է գործադրում որպեսզի մի կերպ որակավորված «Ատլանտա Հոքսին» 7-խաղյա մրցապայքարից հետո կարողանա դուրս մղել։ Երկրորդ ռաունդում թիմը նույնպիսի դժվարությամբ պայքարից դուրս է մղում Լեբրոն Ջեյմսի «Կլիվլենդ Կավալիերսին»։ Կոնֆերենցիայի եզրափակչի 6 խաղում թիմը պարտության է մատնում «Դետրոյթ Փիստոնսին»։ [28]

2008 թվականի NBA-ի գերեզրափակչում «Սելտիքսն» արդեն 11-րդ անգամ ընդհարվում է նախորդ դարաշրջանի ամենանշանավոր ախոյանի` «Լոս Անջելես Լեյքերսի» հետ։ Առաջին հանդիպումն հաղթում է «Սելտիքսը»` 98-88 հաշվով։ Խաղում մեծ դերակատարում են ունենում Գառնեթն ու Փիրսը։ Երկրորդ հանդիպումը 108-102 հաշվով կրկին հաղթում է «Սելտիքս»` կարողանալով վերականգնել չորրորդ քառորդում հավաքած 24 միավորի դեֆիցիտը։ Երբ սերիան տեղափոխվում է Լոս Անջելեսի «Սթեյփլս կենտրոն», 3-րդ հանդիպումն ավարտվում է «Լեյքերսի» հաղթանակով (87-81)։ Չորրոդ խաղում Գառնեթի առաջնորդությամբ «Սելտիքսը» կարողանում է հաղթահարել 24 միավորի դեֆիցիտը և հանդիպումն ամփոփել 97-91 հաշվով։ Հինգերորդ հանդիպումն ավարտվում է «Լեյքերսի» հաղթանակով (103-98)։ Վեցերորդ հանդիպումը կրկին անցկացվում է Բոստոնի «Թի Դի Գարդենում» և ավարտվում «Սելտիքսի» հաղթանակով` 131-92 հաշվով։ Այս կերպ թիմը նվաճում է թվով 17-րդ NBA-ի առաջնությունը, ինչպես նաև առաջին տիտղոսը 1986 թվականից ի վեր։ Փոլ Փիրսին շնորհվում է գերերզրափակչի ամենաարդյունավետ խաղացողի (MVP) տիղոսը։[29]

Ժիդրունաս Իլգաուսկասը և Քենդրիկ Պերկինսը խաղարկում են վիճաբանական գնդակը

2008-09 մրցաշրջանը գործող չեմպիոն «Սելտիքսն» սկսում է 27-2 ցուցանիշով (որն համարվում է լիգայի պատմության լավագույն մեկնարկային ցուցանիշը)։ Բոլոր աստղերի ընդմիջումից հետո Քևին Գառնեթը, «Յութա Ջազի»հետ ունեցած խաղի ժամանակ վնասվածք է ստանում է բաց թողնում 25 հանդիպում։ 2009 թվականի կանոնավոր մրցաշրջանը թիմը կրկին ամփոփում է 62 հաղթանակով, սակայն փլեյ-օֆֆի երկրորդ ռաունդում թիմը պարտվում է Դուայթ Հովարդի «Օռլանդո Մեջիքին»։

Հաջորդ տարի ետ ստանալով Քևին Գառնեթին, թիմը ձեռք է բերում Ռաշիդ Ուոլասին և Մարքիզ Դենիելսին և մրցաշրջանը մեկնարկում նախորդից ավելի տպավորիչ 23-5 ցուցանիշով։ Մարզիչ Դոք Ռիվերսը որոշում է քչացնել վետերան բասկետբոլիստների րոպեները խաղահրապարակում` փլեյ-օֆֆում նրանց թարմ պահելու համար։ Որպես արդյունք, թիմը 2009-10 կանոնավոր մրցաշրջանն ավարտում է 50-32 ցուցանիշով` ունենալով ավելի լավ արդյուքներ արտագնա խաղերում (26-15` տան հարկի խաղերի 24-17-ի համեմատ)։ Չնայած սպորտային քննադատների այն, կարծիքին, որ բոստոնցիներին չի հաջողվի երկար գոյատևել փլեյ-օֆֆում, թիմը այնուամենայնիվ դուրս է գալիս NBA-ի գերեզրափակիչ։ Այդ ընթացքում թիմի երիտասարդ խաղարկող Ռաժոն Ռոնդոյին հաջողվում է գերաստղային մակարդակի բասկետբոլ ցուցադրել։[30]

Որոշիչ ռաունդում «Սելտիքսն» արդեն 12-րդ անգամ ընդհարվում է գործող չեմպիոն «Լեյքերսի» հետ։ Սկզնբապես ունենալով 3-2 հաշվի առավելություն, «Սելտիքսն» ուղևորվում է Լոս Անջելես։ Ցավոք 6-րդ հանդիպման ժամանակ ծնկի վնասվածք է ստանում բոստոնցիների մեկնարկային կենտրոնական Քենդրիկ Պերկինսը։[31] Պերկինսը վնասվածքը բացասաբար է անդրադառնում թիմի կայունության վրա, և վեցերորդ հանդիպումն ավարտվում է տան տերերի հաղթանակով։ Թիմը տանուլ է տալիս նաև յոթերորդ որոշիչ հանդիպումը, և Կոբի Բրայանտի առաջնորդությամբ «Լեյքերսը» երկրորդ տարին անընդմեջ տիրում է NBA-ի գավաթին։ Խաղից հետո Դոք Ռիվերսը հայտարարում է, որ ցանկանում է իր ընտանքի հետ ավելի շատ ժամանակ անցկացնել և որոշում է հեռանալ մարզչի պաշտոնից, սակայն 2010 թվականի հունիս 30-ին հայտարարում է, որ 2010-11 մրցաշրջանին ընդառաջ կվերադառնա նախկին պաշտոնին։

Կանոնավոր մրցաշրջանի հերթական հանդիպումներից մեկը «Թի Դի Գարդենում» (փետրվարի 1, 2009)

Քանի որ Պերկինսը ի վիճակի կլիներ խաղահրապարակ դուրս գալ միմիայն 2011 թվականի փետրվարին, 2010 թվականի նախամրցաշրջանում «Սելտիքսը» նոր պայմանագրեր է կնքում նախկինում NBA աստղ ճանաչված կենտրոնականներ Շաքիլ Օ'Նիլին և Ջերմեյն Օ'Նիլին։ Ապահովության համար թիմը որոշում է ակտիվ կազմում ընդգրկել նաև 2008 թվականի դրաֆթի երկրորդ ռաունդում ընտրված թուրք կենտրոնական Սեմիհ Էրդենին։ Որպես Ռոնդոյին փոխարինող, թիմի կազմ է վերադառնում Դելոնթե Ուեսթը։ 2010-11 մրցաշրջանի ընթացքում Փոլ Փիրսը դառնում է ակումբի պատմության երրորդ բասկետբոլիստը, ում կարիերայի միավորներն անցնում են 20 000-ի սահմանագիծը։ Ռեյ Ալենը նոր ռեկորդ է սահմանում կարիերայի ընթացքում արձակած 3-միավորանոց նետումների կատեգորիայում։ Այնուամենայնիվ, փետրվարի 17 թիմը Քենդրիկ Պերկինսին որոշում է փոխանցել «Օկլահոմա սիթի Թանդերին»` այն հույսով, որ ապաքինվելուց հետո Շաքիլ Օ'Նիլը կկարողանա կատարել Պերկինսի դերը։ Այս մրցաշրջանը թիմն ամփոփում 56-26 ցուցանիշով` մրցակցային աղյուսակում գրավելով երրորդ տեղը։ Թիմը կազմն այդ ընթացքում համալրել էին Ջեֆ Գրինը, Նենադ Կրստիչը և Կառլոս Արոյոն։ 2011 թվականի փլեյ-օֆֆի առաջին ռաունդում թիմը հետագա պայքարից դուրս է մղում «Նյու Յորք Նիքսին», սակայն երկրորդ ռաունդում սերիան տանուլ է տալիս Լեբրոն Ջեյմսի, Քրիս Բոշի և Դուեյն Ուեյդի «Մայամի Հիթին»։ Շաքիլ Օ'Նիլն այդ ընթացքում խիստ սահմանափակ րոպեներ էր ունենում խաղահրապարակում։[32] Մրցաշրջանի ավարտից հետո Օ'Նիլն հայատարարում է կարիերայից հեռանալու մասին։

NBA-ի 2011 թվականի դրաֆթում «Սելտիքսն», օգտագործելով 25-րդ ընտրության իրավունքը, ընտրում է Փրովիդենսի համալսարանի շրջանավարտ Մարշոն Բրուքսին և անմիջապես փոխանակում «Բրուքլին Նեթսի» 27-րդ ընտրություն Ջահուան Ջոնսոնի հետ։ 2011 թվականի լոկաուտի ժամանակ թիմը նոր պայմանագրեր է կնքում ազատ գործակալներ Մարքիզ Դենիելսի, Քրիս Ուիլքոքսի, Քիյոն Դուլինգի և Գրեգ Ստիզմայի հետ, ինչպես նաև Գլեն Դեյվիսին և Վոն Ուեյֆերին փոխանակում է «Օռլանդո Մեջիքի» Բրենդոն Բասի հետ։ «Սելտիքսը» որոշում է նաև երկարաձգել Ջեֆ Գրինի պայմանագիրը։ Կարճ ժամանակ անց Գրինի մոտ հայտնաբերվում է աորտալ անեվրզիմ (սրտի խոռոչի լայնացում), ինչ պատճառով բասկետբոլիստը պետք է բաց թողներ ողջ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի սկզբնամասում Փոլ Փիրսն ստանում է գարշապարի վնասվածք։ Փիրսի տեղը լրացնելու համար «Սելտիքսի» ղեկավարությունը որոշում է պայմանագիր կնքել ֆրանսիացի սվինգմեն (բասկետբոլիստ, ով կատարում է թեթև հարձակվողի և հարձակվող պաշտպանի պարտականություններ) Միքայել Պիետրուսի հետ։ Պիետրուսին կանաչ խաղաշապիկն առաջին անգամ կրել հաջողվում է միմիայն 2012 թվականի հունվարի 6-ին` «Ինդիանա Փեյսերսի» դեմ խաղում։ Թիմին հաջողվում է մրցաշրջանն ավարտել Արևելյան կոնֆերենցիայի 4-րդ հորիզոնականում։

Փլեյ-օֆֆի Արևելյան կոնֆերենցիայի եզրափակչի ժամանակ թիմը 7-խաղյա պայքարից հետ դիրքերը զիջում է «Մայամի Հիթին», որն NBA-ի գերեզրափակչում առավելության է հասնում Քևին Դյուրանտի, Ռասել Վեստբրուկի և Ջեյմս Հարդենի «Օկլահոմա սիթի Թանդերի» նկատմամբ և դառնում NBA-ի չեմպիոն։

«Մեծ եռյակի» ժամանակաշրջանի ավարտը[խմբագրել]

2012 թվականի նախամրցաշրջանը բավականին բեղմնավոր է լինում ակումբի մենեջեր Դենի Էյնջի համար, քանի որ ավարտվել էրին Քևին Գառնեթի, Ռեյ Ալենի, ինչպես նաև մի շարք այլ բասկետբոլիստների պայմանագրերի ժամկետները։ Այդ ժամանակահատվածում թիմի կազմում փաստացի ընդգրկած էին ընդհամենը վեց բասկետբոլիստներ (Ռաժոն Ռոնդո, Փոլ Փիրս, Էվերի Բրեդլի, Ջահուան Ջոնսոն, Ի՛Թուան Մուր և Շոն Ուիլյամս)։ 2012 թվականի դրաֆթում «Սելտիքսը» համապատասխանաբար 21-րդ, 22-րդ և 55-րդ ընտրության իրավունքներով ընտրում է Ջարեդ Սալինջերին, Ֆաբ Մելուին և Քրիս Ջոզեֆին։ Էյնջը որոշում է երկարաձգել Քևին Գառնեթի, Բրենդոն Բասի և Քիյոն Դուլինգի պայմանագրերը։ Պայմանագրի երկարաձգման հնարավորություն են ստանում նաև Ջեֆ Գրինը և Քրիս Ուիլքոքսը, որոնք երկուսն էլ սրտամկանի հետ կապված վիրահատումների պատճառով ամբողջությամբ բաց էին թողել նախորդ մրցաշրջանը։ «Սելտիքսի» կազմ է ընդգրկվում 2011 թվականին «Դալաս Մավերիքսի» կազմում չեմպիոն ճանաչված վետերան հարձակվող պաշտպան Ջեյսոն Թերիին։ Հուլիսի 20-ին «Սելտիքսը» պայմանագիր է կնքում ազատ գործակալ Քորթնի Լիի հետ, և նրան անմիջապես ներառում եռակողմանի փոխանակման մեջ։ Ավելի ուշ մեկ տարով թիմի կազմն է համալրում խորը պահեստային կենտրոնական Ջեյսոն Քոլինզը (ով մեկ տարի անց հայտարարում է իր նույնասեռական կողմնորոշվածության մասին[33])։ Այնուամենայնիվ, Ռեյ Ալենը նախընտրում է ավելի ցածր աշխատավարձով հանդես գալ «Մայամի Հիթում»՝ այդ կերպ վերջ դնելով ժամանակակից պատմության բոստոնյան «մեծ եռյակի» հնգամյա գոյությանը։

Սեպտեմբերի 20-ին Քիյոն Դուլինգն հայտարարում է մարզական կարիերայից հեռանալու մասին, սակայն կարճ ժամանակ անց վերադառնում է ազատ գործակալների շուկա և նոր պայմանագիր կնքում «Մեմֆիս Գրիզլիսի» հետ։ Այդ ընթացքում «Սելտիքսի» կազմն են համալրու սերբ կենտրոնական Դարկո Միլիչիչը և բրազիլացի խաղարկող Լեանդրինյո Բարբոզան։ Մրցաշրջանի միջնամասում հայտարարվում է, որ Միլիչիչն անձնական պատճառներով ստիպված է վերադառնալ Եվրոպա։

2013 թվականի հունվարի 27-ին Ռոնդոն ոլորում աջ ծնկի առջևի ջիլը և ստիպված լինում բաց թողնել ողջ մրցաշրջանը։

«Սելտիքսը» մրցաշրջանն ամփոփում է 41 հաղթանակով, սակայն կանոնավոր 82 հանդիպման փոխարեն կարողանում է անցկացնել միայն 81-ը։ Ապրիլի 15-ին նախատեսված հանդիպումն ընդդեմ «Ինդիանա Փեյսերսի» այդպես էլ չի կայանում՝ ամերիկաբնակ չեչեն եղբայրներ Ջոխար և Թամերլան Ցարնաևների կողմից Բոստոնյան մարաթոնի ժամանակ իրականացրած ահաբեկչական ռմբակոծության պատճառով։ Չկայացած հանդիպումն այդքան էլ որոշիչ չէր, քանզի երկու թիմերն էլ արդեն որակավորվել էին փլեյ-օֆֆի համար։[34] Առաջին ռաունդի վեց խաղում «Սելտիքսը» տանուլ է տալիս սերիան Կարմելո Էնթոնիի «Նյու Յորք Նիքսին»։

2013 թվականի հունիսի 3-ին Դոք Ռիվերսին թույլ է տրվում խզել մարզչի պայմանագիրը և զբաղեցնել «Լոս Անջելես Կլիպերսի» մարզչի պաշտոնը։ Որպես փոխհատուցում, «Սելտիքսին» տրվում է 2015 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդում ընտրելու իրավունք։

Մի քանի որ անց պարզ է դառնում, որ թիմը լքելու են նաև առանցքային բասկետբոլիստներ Փոլ Փիրսը և Քևին Գառնեթը (Ջեյսոն Թերիի և Դի Ջեյ Ուայթի հետ)։ Բասկետբոլիստները տեղ են գտնում «Բրուքլին Նեթսում», իսկ «Սելտիքսն» իր հերթին ստանում է Քիթ Բոգանսին, Մարշոն Բրուքսին, Քրիս Համֆրիզին, Քրիս Ջոզեֆին, Ջերալդ Ուոլասին, ինչպես նաև գալիք դրաֆթների (2014, 2016, 2018) առաջին ռաունդի երեք ընտրության իրավունքներ։[35] Գործարքն NBA-ի գրասենյակի կողմից հաստատվում է հուլիսի 12-ին։ Այս կերպ թիմից հեռանում են «մեծ եռյակի» վերջին երկու անդամները։[36]

Թիմի վերակազմավորումը (2013–2014)[խմբագրել]

Բրեդ Սթիվենսը համալսարանային առաջնության շրջանակներում անցկացվող հանդիպումներից մեկի ժամանակ

2013 թվականի հուլիսի 3-ին ակումբի տնօրինությունն հայտարարում է, որ գլխավոր մարզչի պաշտոնում նշանակվել է Բատլերի համալսարանի բասկետբոլային հավաքականի նախկին մարզիչ Բրեդ Սթիվենսը։[37] 2013 թվականի դրաֆթում «Դալաս Մավերիքսի» կողմից 13-րդն ընտրված Գոնզագայի համալսարանի շրջանավարտ և Կանադայի բասկետբոլի ազգային հավաքականի խաղացող Քելլի Օլինիկը հուլիսի 27-ին տեղ է գտնում «Սելտիքսի» կազմում։ 213 սմ հասակ ունեցող Օլինիկը նշանակալի հաջողությունների էր հասել դպրոցական և համալսարանային կարիերայում։

2013–14 մրցաշրջանը երիտասարդ և անփորձ թիմն ամփոփում է ոչ այնքան տպավորիչ 25–57 ցուցանիշով և չի որակավորվում փլեյ-օֆֆում հանդես գալու համար։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո Քելի Օլինիկն ընդգրկվում է «All-Rookie» նորեկների խորհրդանշական հավաքականում։

2014 թվականի դրաֆթում թիմն ընտրում է Մարկուս Սմարթին (6) և Ջեյմս Յանգին (17)։[38] Նախամրցաշրջանում թիմի կազմն են համալրում Թայլեր Զելլերը, Մարկուս Թորնթոնը և Էվան Թըրները։

Հայտնի հակամարտություններ[խմբագրել]

Լոս Անջելես Լեյքերս[խմբագրել]

Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերս[խմբագրել]

Դետրոյթ Փիստոնս[խմբագրել]

Նյու Յորք Նիքս[խմբագրել]

Մրցաշրջանային ռեկորդներ[խմբագրել]

Ռեկորդներ, հավերժացված համարներ և մրցանակներ[խմբագրել]

Տնային մարզապալատներ[խմբագրել]

Բոստոն Գարդեն
Բոստոն Գարդեն
Թի Դի Գարդեն
Թի Դի Գարդեն
Մարզապալատ Վայր Տան դաշտ
Սկզիբ Ավարտ
Բոստոն արենա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բոստոն, Մասաչուսեթս 1946 1955
Բոստոն գարդեն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բոստոն, Մասաչուսեթս 1946 1995
Հարթֆորդ սիվիք սենթր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Հարթֆորդ, Կոնեկտիկուտ 1975 1995
Թի Դի Գարդեն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բոստոն, Մասաչուսեթս 1995


Մարզիկներ[խմբագրել]

Ներկա կազմ[խմբագրել]

Ներկա կազմ «Boston Celtics»
դ  ք  խ
Բասկետբոլիստներ Մարզչական կազմ
Դիրքը Ազգ. Անունը Հաս. Քաշ Որտեղից
Հ 30 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բաս, Բրենդոն 203 սմ 113 կգ Լուիզիանա սթեյթ
Պ/Հ 4 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բոգանս, Քիթ 196 սմ 98 կգ Կենտուկի
Պ 12 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բրուքս, Մարշոն 196 սմ 98 կգ Պրովիդենս
Պ 0 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Բրեդլի, Էյվերի 196 սմ 91 կգ Տեխաս
Հ 8 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Գրին, Ջեֆ 206 սմ 107 կգ Ջորջթաուն
Պ 27 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Քրոուֆորդ, Ջորդան 193 սմ 89 կգ Քսավյե
Պ 11 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Լի, Քորթնի 196 սմ 91 կգ Արևմտյան կենտուկի
ՖԿ 41 Կանադա Օլինիկ, Քելլի 213 սմ 109 կգ Գոնզագա
Պ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Պրեսի, Ֆիլ 180 սմ 79 կգ Միսուրիի համալսարան
Պ 9 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ռոնդո, Ռեյժոն 185 սմ 84 կգ Կենտուկի
Հ 7 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Սալինջեր, Ջարեդ 206 սմ 120 կգ Օհայո սթեյթ
Հ 45 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ուոլաս, Ջերալդ 201 սմ 100 կգ Ալաբամայի համալսարան
ՖԿ 38 Բրազիլիա Ֆավերանի Վիտոր 211 սմ 107 կգ
ՖԿ 43 Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Համֆրիզ, Քրիս 206 սմ 107 կգ Մինեսոտայի համալսարան
Գլխավոր մարզիչ
Մարզչի օգնականներ
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Արմոնդ Հիլ
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Քևին Իսթման
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Մայք Լոնգաբարդի
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Թայրոն Լու
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ջեյմի Յանգ
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ջեյ Լարանագա

Պայմանանշաններ
  • (C) Թիմի ավագ
  • Վնասվածք Վնասվածք

Կազմ
Թարմացվել է՝ Մարտի 8, 2013

Թիմի ավագներ[խմբագրել]

  • Բոբ Քուզի, 1950–1963[39]
  • Ֆրենկ Ռեմսի և Բիլ Ռասել, 1963–1964[40]
  • Բիլ Ռասել, 1964–1966
  • Առանց ավագի, ապրիլի 28, 1966 – հունվարի 16, 1967
  • Ջոն Հավլիչեկ, հունվարի 16, 1967–1978
  • Ջո Ջո Ուայթ և Դեյվ Կոուենս, հոկտեմբեր 17, 1978–նոյեմբեր 14, 1978
  • Ջո Ջո Ուայթ, նոյեմբերի 14, 1978 – հունվարի 30, 1979
  • Դեյվ Կոուենս և Քրիս Ֆորդ, հունվար 31, 1979–1979
  • Դեյվ Կոուենս, 1979 – հոկտեմբեր 1, 1980
  • Առանց ավագի, 1980–1983
  • Լարի Բըրդ, 1983–1992
  • Ռեջի Լյուիս, 1992–1993
  • Ռոբերտ Փերիշ, 1993–1994
  • Դոմինիկ Ուիլկինս և Դի Բրաուն, 1994–1995
  • Դի Բրաուն, 1995–1996
  • Ռիք Ֆոքս, 1996–1997
  • Դի Բրաուն և Անտուան Ուոքեր, հոկտեմբերի 8, 1997–դեկտեմբերի 2, 1997
  • Դի Բրաուն, Անտուան Ուոքեր Փերվիս Էլիսոն, դեկտեմբերի 2, 1997-փետրվարի 18, 1998
  • Անտուան Ուոքեր և Փերվիս Էլիոսոն, փետրվարի 18, 1998 – 1998
  • Անտուան Ուոքեր, 1998–1999
  • Անտուան Ուոքեր և Դենա Բարոս, 1999–2000
  • Անտուան Ուոքեր և Փոլ Փիրս, 2000–2003
  • Փոլ Փիրս, 2003–2013
  • Ռեյժոն Ռոնդո, 2014–այժմ

Պահպանված դրաֆթային իրավունքներ[խմբագրել]

Դարֆթ Ռաունդ Ընտրություն Մարզիկ Դիրք Երկիր Ներկայիս ակումբ Նշումներ ծան.
2013 2 53 Կոլտոն Այվերսոն Կ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ Բեշիկթաշ ԲԱ (Թուրքիա) Ձեռք բերված Ինդիանա Փեյսերսից [41]

Մարզչական կազմ[խմբագրել]

Գլխավոր մարզիչներ[խմբագրել]

Մարզչի օգնականներ[խմբագրել]

Պատկերանիշներ և համազգեստներ[խմբագրել]

Պատկերանիշներ[խմբագրել]

Համազգեստներ[խմբագրել]

Հեռուստատեսություն և ռադիո[խմբագրել]

Այլ հարթակներ[խմբագրել]

Ղեկավարություն[խմբագրել]

Ակումբի նախագահ[խմբագրել]

  • Ուոլթեր Բրաուն (1946–1963)
  • Լուի Պիերի (1963–1965)
  • Ջեք Ուոլդրոն (1965–1967)
  • Կլերենս Ադամս (1967–1968)
  • Ջեք Ուոլդրոն (1968–1970)
  • Ռեդ Օուերբաք (1970–1997)
  • Ռիք Պիտինո (1997–2001)
  • Ռեդ Օուերբաք (2001–2006)
  • Ռիչ Գոթհեմ (2007–այժմ)

Գլխավոր մենեջեր[խմբագրել]

  • Ուոլթեր Բրաուն (1946–1951)
  • Ռեդ Օուերբաք (1951–1984)
  • Յան Վոլկ (1984–1997)
  • Քրիս Ուոլաս (1997–2007)
  • Դենի Էյնջ (2007–այժմ)

Այլ[խմբագրել]

  • Դեյվ Գևիթ (1990–1994, գործադիր տնօրեն)
  • Լարի Բըրդ (1992-1997, հատուկ օգնական)
  • Էմ Էլ Քար (1994–1997, բասկետբոլային գործառնությունների տնօրեն)
  • Դենի Էյնջ (2003–այժմ, բասկետբոլային գործառնությունների նախագահ)

Բուժանձնակազմ[խմբագրել]

Թիմի ավագ բժիշկ[խմբագրել]

  • Ռոբերտ Ստայնսեկ (1956–1958)
  • Ջեք Լոնգֆորդ (1958–1959)
  • Ջոն Դոհերթի (1959–1969)
  • Թոմաս Սիլվա (1969–1987)
  • Առնոլդ Շելլեր (1987–2005)
  • Բրայան Մակքեոն (2005–այժմ)

Բժիշկներ[խմբագրել]

  • Հարի Կոուեն (1946–1958)
  • Բադի Լեռու (1958–1967)
  • Ջո Դելոուրի (1967–1972)
  • Ֆրենկ Շալան (1972–1979)
  • Ռեյ Մելչիորե (1979–1987)
  • Էդ Լակերտե (1987–այժմ)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. http://www.bostonirish.com/BIRweb408.pdf
  2. Էրլ Լլոյդ ՝ Առաջին սևամորթ մարզիչը, «sports.jrank.org» վերցված է՝ 2008 – փետրվարի 1, 2009։
  3. Hilton,Lisette «Օուերբաքի «Սելտիքսը» խաղում էր որպես մեկ ամբողջական թիմ», «espn.go.com/classic», վերցված է՝ օգոստոսի 28, 2009.
  4. Շվարց, Լարի «Փորձում էր խուսափել վերջին փոխանցողից», «espn.go.com» վերցված է՝ փետրվարի 17, 2008.
  5. 5,0 5,1 «Մրցաշրջանների ամփոփում ՝ 1950-ականներ», nba.com/celtics վերցված է՝ փետրվարի 17, 2008
  6. «Բոբ Փեթիթ: Կենսագրություն», nba.com/history, վերցված է փետրվարի 28, 2007
  7. ««Սենթ Լուիս Հոքս» (1955–1968)», sportsecyclopedia.com, վերցված է` փետրվարի 28 2007.
  8. BlinkBits. «Բոստոն Սելտիքս», blinkbits.com, վերցված է` փետրվարի 23, 2001.
  9. «Ջոն Հավլիչեկ` «Սելտիքսի» բոլոր ժամանակների առաջատար միավորների կատեգորիայում», espnshop.com, վերցված է` մայիսի 24, 2005
  10. Սիմոնս, Բիլ «Ռեդի հիշողությունները», sports.espn.go.com, վերցված է` փետրվարի 10, 2008.
  11. CNN/SI – 33. խրոնոլոգիա, sportsillustrated.cnn.com, վերցված է` ապրիլի 2, 2002
  12. «NBA գերեզրափակիչ 1984», nba.com/celtics: Վերցված է` դեկտեմբերի 11, 2010.
  13. «NBA փլեյ-օֆֆ 1985, ամփոփում», basketball-reference.com, վերցված է` դեկտեմբերի 11, 2010.
  14. Ջեքսոն, Սկուպ «Լեն Բայասի լեգենդը», sports.espn.go.com, վերցված է` դեկտեմբերի 17, 2010.
  15. «Լեն Բայասի ողբերգությունը», washingtonpost.com, վերցված է` դեկտեմբերի 17, 2010.
  16. NBA փլեյ-օֆֆ 1987, ամփոփում, basketball-reference.com, վերցված է` դեկտեմբերի 17, 2010.
  17. 1988 NBA Playoff Summary, basketball-reference.com. Retrieved December 17, 2010.
  18. «NBA փլեյ-օֆֆ 1993, ամփոփում», basketball-reference.com, վերցված է` նոյեմբերի 22, 2010.
  19. «Հիշելով Ռեջիին» ... , nba.com/celtics, վերցված է` նոյեմբերի 22, 2010.
  20. «Պիտինոյի հրաժարականը դեռ չի ազդարարում նրա կարիերայի ավարտը», sportsillustrated.cnn.com, հունվարի 8, 2001
  21. «Ֆրենչայզ ինդեքս», basketball-reference.com, վերցված է՝ հունվարի 3, 2005
  22. «NBA փլեյ-օֆֆ 2002», basketball-reference.com, վերցված է՝ օգոստոսի 4, 2003.
  23. ««Սելտիքսը» «Մավերիքսից» ձեռք է բերում Լաֆրենցին, Միլսին և Ուելշին», nba.com/celtics, վերցված է՝ ապրիլի 6, 2005.
  24. «NBA փլեյ-օֆֆ 2004», sports.espn.go.com, վերցված է՝ հունիսի 14, 2004
  25. ««Սելտիքսը» ձեռք է բերում Թելֆեյրին և Ռատլիֆին», nba.com/celtics, վերցված է` օգոստոսի 12, 2007.
  26. ««Սելտիքսը» ձեռք է բերում Լեոն Փոուիի դրաֆթային իրավունքները», nba.com/celtics, վերցված է` ապրիլի 7, 2008.
  27. ««Սելտիքսը» ձեռք է բերում 7 անգամ NBA աստղ ճանաչված Քևին Գառնեթին», nba.com/celtics, վերցված է` հուլիսի 31, 2007.
  28. «««Սելտիքսը» վերջապես դուրս է գալիս գերեզրափակիչ»». «ESPN.com». «Ասոշիեդ պրոես». Մայիսի 30, 2008. http://espn.go.com/nba/recap?gameId=280530008։ Վերցված է Մայիսի 30, 2008. 
  29. ««Սելտիքսը» ջախջախում է «Լեյքերսին» և տուն բերում NBA-ի 17 չեմպիոնական տիտղոսը». «Ասոշիեդ պրես». «ESPN». Հունիսի 17, 2008. http://sports.espn.go.com/nba/recap?gameId=280617002։ Վերցված է Հունիսի 17, 2008. 
  30. Զիլգիթ, Ջեֆ (2010-05-28). «6-րդ խաղում «Սելտիքսը» վերջապես պարտության է մատնում «Մեջիքին» և դուրս գալիս գերեզրափակիչ». «Յու Էս Էյ թըդեյ». http://www.usatoday.com/sports/basketball/nba/2010-05-28-celtics-magic-game-5_N.htm։ Վերցված է 2010-05-29. 
  31. Beacham, Greg (Հունիսի 18, 2010). ««Լեյքերսը» պարտության է մատնում «Սելտիքսին» և տիրում 16-րդ չեմպիոնական գավաթին». «Ասոշիեդ պրես». «Յահու սպորտս». http://sports.yahoo.com/nba/recap?gid=2010061713&print=1։ Վերցված է Հունիսի 18, 2010. 
  32. Chris (Մայիսի 18, 2011). «Զեկույց. Շաքիլ Օ'Նիլ». ESPNBoston.com. արխիվացված Մայիսի 20, 2011-ին։ Error: If you specify |archivedate=, you must also specify |archiveurl=. http://www.webcitation.org/5ypXbVb76. 
  33. «Առաջին գեյ մարզիկը թիմային մարզաձեւերում», sports.news.am, ամսաթիվ՝ 29 ապրիլի, 2013
  34. «Բոստոնի ահաբեկչության պատճառով NBA-ը չեղյալ է հայտարարում «Սելտիքս» — «Փեյսերս» հանդիպումը»
  35. ««Նեթսը» և «Սելտիքսը» կատարում են բլոքբաստերային գործարք». ESPN. Հունիսի 28, 2013. http://espn.go.com/nba/story/_/id/9429958/sources-boston-celts-brooklyn-nets-agree-kevin-garnett-paul-pierce-deal։ Վերցված է Հունիսի 28, 2013. 
  36. ««Սելտիքսի» և «Նեթսի» գործարքը հասցվում է ավարտին»։ NBA.com։ Հուլիսի 12, 2013։ http://www.nba.com/celtics/news/press_release/celtics-complete-trade-brooklyn-nets։ 
  37. ««Սելտիքսն» աշխատանքի է հրավիրում Բրեդ Սթիվենսին»
  38. http://www.cbssports.com/nba/eye-on-basketball/24584575/draft-options-what-can-the-celtics-do-with-the-sixth-pick
  39. «Սելտիքսի ավագը». «Տելեգրամ ընդ գազեթ». Փետրվարի 28, 1999. 
  40. AP (Հոկտեմբերի 10, 1963). «Սելտիկները երդվում են չեմպիոն դառնալ». «Գադստեն թայմս». http://news.google.com/newspapers?id=Bg0qAAAAIBAJ&sjid=Z9UEAAAAIBAJ&pg=3479,1046145&dq։ Վերցված է Հունիսի 3, 2012. 
  41. ««Սելտիքսը» ձեռք է բերում Օլինիկին և Այվերսոնին»։ «NBA.com»։ Հունիսի 28, 2013։ http://www.nba.com/celtics/news/press_release/062813-celtics-acquire-olynyk-iverson։ Վերցված է Ապրիլի 14, 2014։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]