Պողոս առաքյալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Պողոս Առաքյալ, հեղինակ՝ Էլ Գրեկո

Պողոս Առաքյալ (եբր.՝ שאול‎, եբր.՝ שאול התרסיŠaʾul HaTarsi (Շաուլ Տարսեցի); հին հուն.՝ Σαούλ (Saul), Σαῦλος (Saulos) и Παῦλος (Paulos)  ; լատ.՝ Paulus կամ Paullus, ծնված մ.թ.10 թ. Թարսուս, Կիլիկիա - մահացած մ.թ. 67 թ. Հռոմ, Իտալիա), քրիստոնեության քարոզիչ, համարվում է առաքելական ժամանակաշրջանի ամենակարևոր գործիչներից մեկը [1]։ Ծնունդով Կիլիկիայի Տարսոն քաղաքից էր, որի համար էլ կոչվել է Տարսոնացի։ Հրեական անունը Սավուղ՝հունական ձևով Սողոս։ Հռոմի քաղաքացի էր, կրթությամբ ու դավանանքով՝ փարիսեցի, արհեստով՝ վրանագործ։

Ելնելով հայրենի օրենքի և ավանդույթի հանդեպ նախանձախնդրությունից՝ հալածել է քրիստոնյաներին, նրանց մատնել աքսորի և սպանության։ Մասնակցել է Ստեփանոս Նախավկայի քարկոծման միջոցով սպանությանը, որից հետո որոշել է շարունակել քրիստոնյաների դեմ պայքարը Հրեաստանից դուրս։ Ըստ «Գործք Առաքելոցի» Սողոսը Դամասկոս մեկնելու ճանապարհին տեսիքլի միջոցով հանդիպել է հարուցյալ Հիսուսին, որը նրան կարգել է հեթանոսների առաքյալ։

Հիսուսին, որպես Աստծո Որդի և Փրկիչ ընդունելուց հետո, նա «սուրբ Հոգով լցված», քարոզել է Դամասկոսում, Երուսաղեմում, Անտիոքում, Կիպրոսում, Պամփյուլիայում, Լյուստրիայում (Իկոնիոն), Փռուգիայում, Հունաստանում, Հռոմում և այլուր՝ ենթարկվելով բազում հալածանքների, չարչարանքների, աքսորի, բանտարկության և այլն։

Պողոս առաքյալը հեղինակ է Նոր Կտակարանի կանոնի մաս կազմող 14 առաքելական թղթերի, որոնք Ընդհանրական եկեղեցին դիտում է որպես ուղեցույց թղթեր՝ Քրիստոսի վարդապետության ճշգրիտ ընկալման առումով։ Դրանք ուղղված են հռոմեացիներին, կորնթացիներին, եբրայեցիներին, հեթանոս նորադարձներին և սփյուռքի հավատացյալ հրեաներին։ Պողոս առաքյալի թղթերը համարվում են քրիստոնեական մտքի ռահվիրանները՝գրած ավելի վաղ, քան Ավետարանները։

Ըստ ավանդության Պողոս առաքյալը նահատակվել է Հռոմում, 67 կամ 68 թ-ին՝ Ներոն կայսեր օրոք, գլխատվել է՝ ընդունելով մարտիրոսական պսակ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Sanders, E.P. "Saint Paul, the Apostle". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online Academic Edition. Encyclopædia Britannica Inc., 2013. Web. 08 Jan. 2013.