Հովհաննես Ոսկեբերան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Հովհան Ոսկեբերանից)
Jump to navigation Jump to search
Հովհաննես Ոսկեբերան
Johnchrysostom.jpg
ԺամանակաշրջանՀռոմեական կայսրություն
Ծնունդոչ վաղ քան 344 и ոչ ուշ քան 354
ԾննդավայրԱնտոք, Արևելքի պրեֆեկտուրա, Հռոմեական կայսրություն, Հին Հռոմ
Վախճանսեպտեմբերի 14, 407
Վախճան վայրComana Pontica, Թոքաթի մարզ, Թուրքիա[1][2]
Եկեղեցիքրիստոնեություն և ուղղափառություն
Սրբացված կարգսրբազան
Հիշատակության օրՀունվարի 27 և Սեպտեմբերի 13[3]
Աշխատանքաստվածաբան, գրող, քահանա, սարկավագ և Eastern Orthodox bishop
ՊաշտոնԿոստանդնուպոլսի պատրիարք
Ապրելաձևմիստիցիզմ
ԵրկիրByzantine imperial flag, 14th century according to portolan charts.png Բյուզանդական կայսրություն
ԱշակերտNilus of Sinai?
ՈւսուցիչDiodorus of Tarsus? և Լիբանիոս
ՄայրAnthusa?[4]

Հովհաննես Ոսկեբերան (հուն․՝ Ιωάννης ο Χρυσόστομος; շուրջ 347 թ., Անտիոք - 407 թ. սեպտեմբերի 14, Կոմանա, Պոնտոս), Կոստանդնուպոլսի պատրիարք, աստվածաբան, քրիստոնյա եկեղեցու հայրապետ, քրիստոնյա ընդհանրական եկեղեցու սուրբ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հովհաննես Ոսկեբերանը ծնվել է շուրջ 347 թվականին Անտիոքում։ Ուսանել է Անտիոքի աստվածաբանական դպրոցում, ճարտասանության մեջ հմտացել հռետոր Լիբանիոսի մոտ։ Դեռ երիտասարդ տարիքում իրեն նվիրել է ճգնողական կյանքին։ 381 թվականին ձեռնադրվել է սարկավագ, իսկ 386 թվականին՝ քահանա։ Այս ընթացքում իր սքանչելի ու պերճախոս քարոզների շնորհիվ արժանացել է «Ոսկեբերան» տիտղոսին։

398 թվականին ընտրվում է Կ. Պոլսի պատրիարք։ Թեև դա կատարվել էր հակառակ իր կամքի նա եռանդով ու նախանձախնդրությամբ լծվում է քրիստոնեական կենցաղից հեռացած և անբարո ու վեճերով լի կյանքով ապրող մայրաքաղաքի բնակչության բարքերի ուղղման գործին։ Ամեն տեսակ անբարոյականություն կշտամբող Ոսկեբերանը իր վրա է հրավիրում Եվդոքսիա կայսրուհու զայրույթը։ Սուրբ հայրապետի դեմ է դուրս գալիս նաև Ալեքսանդրիայի Թեոփիլոս պատրիարքը, որը ձգտում էր Կ. Պոլսի պատրիարք դառնալ։ 403 թվականին եկեղեցական ժողովի կողմից անհիմն ամբաստանություններով պաշտոնաթող է արվում և աքսորման դատապարտվում, սակայն աքսոր մեկնելու գիշերն երկրաշարժ ու հրդեհներ են տեղի ունենում։ Ենթարկվելով Կ.Պոլսի բնակչության ճնշմանը՝ կայսրուհին ետ է կանչում Ոսկեբերանին իր աթոռը։

Հովհաննես Ոսկեբերանը շարունակում է նույն խստությամբ քննադատել արքունական զեխությունները։ Հակառակ ժողովրդի համակրանքին և Արևմտյան եկեղեցու պաշտպանության՝ Արկադիոս կայսրն ու Եվդոքսիա կայսրուհին կրկին նրան աքսորելու հրաման են արձակում։ Ոսկեբերանն աքսորվում է Պոնտոս և մահանում 407 թվականին, Կոմանա քաղաքում։

438 թվականին, Հովհաննես Ոսկեբերանի մարմինը մեծ հանդիսավորությամբ բերում և ամփոփում են Կ. Պոլսի Ս. Առաքելոց եկեղեցում։

Գրվածքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հովհաննես Ոսկեբերանը թողել է մատենագրական հարուստ ժառանգություն (մեկնություններ, դավանաբանական և հակաճառական գրվածքներ, ճառեր, քարոզներ, ներբողներ, նամակներ և այլն), որը կարևոր դեր է կատարել քրիստոնեական մտքի պատմության մեջ։ Նրա երկերից շատերը թարգմանվել են հայերեն դեռևս հայ վարդապետների կողմից 5-րդ դարում՝ գրերի գյուտից և Աստվածաշնչի թարգմանությունից անմիջապես հետո։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Քրիստոնյա Հայաստան» Հանրագիտարան

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.ccel.org/c/chrysostom/theodore/
  2. http://livingspace.sacredspace.ie/F0913S/
  3. Calendarium Romanum (լատ.): Ex decreto Sacrosancti Œcumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Pauli PP. VI promulgatum. Editio typicaCivitas Vaticana: 1969. — P. 29.
  4. http://cbw.iath.virginia.edu/women_display.php?id=15202