Պրոկլես Կոստանդնուպոլսեցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պրոկլես Կոստանդնուպոլսեցի
Proclus of constantinople.jpg
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ավազանի անունը Պրոկլես Կոստանդնուպոլսեցի
Եկեղեցի Կոստանդնուպոլսի տիեզերական պատրիարքություն
Տիտղոս Կոստադնուպոլսի պատրիարք
Կառավարման սկիզբ 434
Կառավարման ավարտ 446
Նախորդող Մաքսիմիանուս Կոստանդնուպոլսեցի
Հաջորդող Փլավիան Կոստանդնուպոլսեցի
Ծնվել է մոտ 370
Մահացել է 446


Պրոկլես Կոստանդնուպոլսեցի (արմտ. հայ.՝ Պրոկղ (Պրոկլ), հուն․՝ Πρόκλος, մոտ. 390, մոտ. 395 կամ 370 - հուլիսի 24, 446[1], Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն), բյուզանդական աստվածաբան և եկեղեցական գործիչ, Կոստանդնուպոլսի պատրիարք (434-446):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է մոտ 370 թվականին, աշակերտել է Հովհան Ոսկեբերանին: Նամակագրական կապեր է ունեցել Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի հետ:

Մահացել է 446 թվականին:

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պահպանվել են նրա բազմաթիվ ճառերը, ներբողները և դավանաբանական թղթերը։ Կարևոր պատմական վավերագիր է «Թուղթ սրբոյն Պրոկղի առ եպիսկոպոսունս Հայոց Սեծաց» ընդարձակ ուղերձը, որտեղ քննարկել է Նեստորի ու նրա գաղափարական նախորդների հայացքները, խորհուրդներ տվել հայոց եկեղեցու առաջնորդներին զգուշանալ հերձվածողներից, որոնք Մեծ Հայքում տարածում են ընդհանուր եկեղեցու մերժած գրքերը։ Պահպանվել է այդ թղթի հունարեն բնագիրը և ասորերեն թարգմանությունը։ Հայերեն թարգմանությամբ պահպանվել է Պրոկլեսի երկրորդ նամակը՝ «Թուղթ Պրոկղեայ եպիսկոպոսի առ Սահակ հայրապետ Հայոց և առ սուրբն Մաժդոց»։ Երկու նամակներն էլ կարևոր աղբյուր են եկեղեցական գրականության և գաղափարական պայքարի վաղ շրջանի պատմության համար։ Պրոկլեսի գրվածքների զգալի մասը թարգմանվել է հայերեն 5-րդ դարում, որոշ գործեր էլ՝ հետագա դարերում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Մատենադարան հայկական թարգմանութեանց նախնեաց (դար Դ-ԺԳ)», Գարեգին Զարպհանալյան, Վենետիկ - Սբ.Ղազար, 1889
  • «Գիրք թղթոց. Մատենագրութիւն նախնեաց», Թիֆլիս, 1901
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 440 CC-BY-SA-icon-80x15.png