Բարսեղ Կեսարացի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Բարսեղ Մեծից)
Jump to navigation Jump to search
Բարսեղ Կեսարացի
Basile le grand.jpg
ԺամանակաշրջանՀռոմեական կայսրություն
Ծնունդ329[1][2]
ԾննդավայրԿեսարիա, Kayseri Subregion, Central Anatolia Region (statistical), Թուրքիա[3]
Վախճան379
Վախճան վայրԿեսարիա, Kayseri Subregion, Central Anatolia Region (statistical), Թուրքիա
Եկեղեցիուղղափառություն
Սրբացված կարգprelate
Հիշատակության օրՀունվարի 2
Աշխատանքաստվածաբան, քահանա և փիլիսոփա
Պաշտոնկաթոլիկ եպիսկոպոս
ԱպրելաձևԲուսակերություն և միստիցիզմ
ԵրկիրByzantine imperial flag, 14th century, square.svg Բյուզանդական կայսրություն
ՄայրEmmelia of Caesarea
Ամուսինչկա
Քույր/եղբայրMacrina the Younger, Գրիգոր Նյուսացի և Peter of Sebaste

Բարսեղ Կեսարացի կամ Բարսեղ Մեծ (հունարեն՝ Μέγας Βασίλειος կամ Βασίλειος Καισαρείας, շուրջ 330 - 379), ընդհանրական եկեղեցու նշանավոր հայրապետ, ընդհանրական եկեղեցու տասներկու մեծ վարդապետներից մեկը, Հայ Առաքելակն Եկեղեցու և համաքրիստոնեական սուրբ, աստվածաբան, Կապադովկիայի Կեսարիա քաղաքի արքեպիսկոպոս (370 թ-ից), եկեղեցական գործիչ և գրող։ Գրիգոր Նյուսացու ավագ եղբայրը, Գրիգոր Նյուսացու և Գրիգոր Նազիանզացու հետ մեկտեղ մտնում է «երեք մեծ կապադովկիացիների» եռյակի մեջ։ Նրան է վերագրվում պատկերակալի հայնագործումը և իր անունը կրող պատարագի կազմումը։ Հեղինակ է մեկնությունների, դավանաբանական գործերի, ճառերի, ներբողների, քարոզների, զրույցների ու նամակների (մեզ է հասել 360-ից ավել նամակ)։

Ազդեցությունը Հայ եկեղեցու վրա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարսեղ Կեսարացու երկերը հայերեն են թարգմանվել V դարից («Վեցօրեայք», «Պատարագամատոյցք», կանոններ, աղոթքներ)։ «Գիրք հարցողացը», «Պահոց» ճգնակեցական հրահանգների ժողովածուն (պարունակում է 33 ճառ) աստվածաբանության սիրված ձեռնարկներ են եղել միջնադարյան վարդապետարաններում[4]։ Հայ միջնադարյան հեղինակները Բարսեղ Կեսարացու գործերը ընթերցողին առավել հասկանալի դարձնելու համար գրել են դրանց մեկնաբանություններ (հայտնի են «պատճառ» կամ «լուծմունք» անուններով)։ Կեսարացու ստեղծագործություններից մեջբերումներ են կատարել իրենց մեկնողական և դավանաբանական բնույթի երկերում Վարդան Արևելցին («Մեկնութիւն Արարածոց», «Կնիք հաւատոյ»), Անանիա Սանահնեցին («Հակաճառութիւն»), Վարդան Այգեկցին («Արմատ հաւատոյ») և այլն։ Կեսարացու ճառերից մի քանիսը պահպանվել են միայն հայերեն թարգմանությամբ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո: CC-BY-SA-icon-80x15.png