Բարսեղ Կեսարացի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բարսեղ Կեսարացի
Basile le grand.jpg
ԺամանակաշրջանՀռոմեական կայսրություն
Ծնունդ329[1][2][3]
ԾննդավայրԿեսարիա, Թուրքիա[4]
Վախճան379
Վախճան վայրԿեսարիա, Թուրքիա
ԵկեղեցիՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Սրբացված կարգսրբազան
Հիշատակության օրՀունվարի 2
Աշխատանքաստվածաբան, կաթոլիկ քահանա, փիլիսոփա և գրող
Պաշտոնկաթոլիկ եպիսկոպոս
ԱպրելաձևԲուսակերություն և միստիցիզմ
ԵրկիրByzantine imperial flag, 14th century, square.svg Բյուզանդական կայսրություն
ՄայրEmmelia of Caesarea?
Ամուսինչկա
Քույր/եղբայրMacrina the Younger?, Գրիգոր Նյուսացի և Peter of Sebaste?

Բարսեղ Կեսարացի կամ Բարսեղ Մեծ (հունարեն՝ Μέγας Βασίλειος կամ Βασίλειος Καισαρείας, շուրջ 330 - 379), ընդհանրական եկեղեցու նշանավոր հայրապետ, ընդհանրական եկեղեցու տասներկու մեծ վարդապետներից մեկը, Հայ Առաքելակն Եկեղեցու և համաքրիստոնեական սուրբ, աստվածաբան, Կապադովկիայի Կեսարիա քաղաքի արքեպիսկոպոս (370 թ-ից), եկեղեցական գործիչ և գրող։ Գրիգոր Նյուսացու ավագ եղբայրը, Գրիգոր Նյուսացու և Գրիգոր Նազիանզացու հետ մեկտեղ մտնում է «երեք մեծ կապադովկիացիների» եռյակի մեջ։ Նրան է վերագրվում պատկերակալի հայնագործումը և իր անունը կրող պատարագի կազմումը։ Հեղինակ է մեկնությունների, դավանաբանական գործերի, ճառերի, ներբողների, քարոզների, զրույցների ու նամակների (մեզ է հասել 360-ից ավել նամակ)։

Ազդեցությունը Հայ եկեղեցու վրա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարսեղ Կեսարացու երկերը հայերեն են թարգմանվել V դարից («Վեցօրեայք», «Պատարագամատոյցք», կանոններ, աղոթքներ)։ «Գիրք հարցողացը», «Պահոց» ճգնակեցական հրահանգների ժողովածուն (պարունակում է 33 ճառ) աստվածաբանության սիրված ձեռնարկներ են եղել միջնադարյան վարդապետարաններում[5]։ Հայ միջնադարյան հեղինակները Բարսեղ Կեսարացու գործերը ընթերցողին առավել հասկանալի դարձնելու համար գրել են դրանց մեկնաբանություններ (հայտնի են «պատճառ» կամ «լուծմունք» անուններով)։ Կեսարացու ստեղծագործություններից մեջբերումներ են կատարել իրենց մեկնողական և դավանաբանական բնույթի երկերում Վարդան Արևելցին («Մեկնութիւն Արարածոց», «Կնիք հաւատոյ»), Անանիա Սանահնեցին («Հակաճառութիւն»), Վարդան Այգեկցին («Արմատ հաւատոյ») և այլն։ Կեսարացու ճառերից մի քանիսը պահպանվել են միայն հայերեն թարգմանությամբ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.treccani.it/enciclopedia/basilio-di-cesarea-detto-il-grande-santo_%28Enciclopedia-Italiana%29/
  2. Ավստրալիայի ազգային գրադարան — 1960.
  3. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes — 1999.
  4. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118637797 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. «Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002, էջ 177:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատված վերցված է Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո: CC-BY-SA-icon-80x15.png