Պասիֆե (արբանյակ)
![]() ![]() ![]() ![]() (Յուպիտեր VIII) Pasiphae | |
---|---|
![]() | |
Հիմնական տվյալներ | |
Հայտնաբերվել է | 27 հունվար 1908 թ. (Ֆիլիբերտ Մելոտտի կողմից) |
Բացարձակ մեծություն (H) | 16,9[1] |
Հեռավորությունը Յուպիտեր | 22 582 000 կմ[2] |
Ուղեծրային տվյալներ | |
Պերիհելին | 16 980 250 կմ |
Ապոհելին | 31 209 300 կմ |
Էքսցենտրիսիտետ | 0,2953[2] |
Սիդերիկ պարբերություն | 764,082032 օր (2,092 երկրային տարի)[2] |
Ուղեծրային արագություն | 2,242 կմ/վ |
Թեքվածություն | 145,24° (խավարածրի հարթության նկատմամբ) 143,04° (Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ)[2] |
Ֆիզիկական հատկանիշներ | |
Շառավիղ | 20 կմ[3] 18 կմ[4] |
Մակերևույթի մակերես | ~11 300 կմ2 |
Ծավալ | ~113 000 կմ3 |
Զանգված | 3×1017 կգ (ենթադրված) |
Միջին խտություն | 2,6 գ/սմ3 (ենթադրված)[3] |
Հասարակածային մակերևութային ձգողություն | 0,022 մ/վ2 (0,002 g) |
2-րդ տիեզերական արագություն | ~0,036 կմ/վ |
Ալբեդո | 0,04 (ենթադրություն)[3] 0.10[4] |
Մթնոլորտային տվյալներ |
Պասիֆե (հին հունարեն՝ Πασιφάη), Յուպիտերի անկանոն արբանյակներից է։ Հայտնաբերվել է 1908 թվականին բրիտանացի աստղագետ Ֆիլիբերտ Ժակ Մելոտտի կողմից[5][6]։ Առաջին անվանումը ստացել է 1908 թվականին Յուպիտեր VIII, երբեմն այն անվանում էին նաև «Պոսեյդոն»[7]։ Իր անվանումը ստացել է միայն 1975 թվականին Կրետեի արքա Մինոսի կնոջ և մինոտավրոսի մոր անունով[8]։
Արբանյակը նկատվել է Գրինվիչի աստղադիտարանում 1908 թվականի փետրվարի 28-ին կատարված դիտարկման լուսաթիթեղի վրա։ Նախորդ դիտարկումների լուսաթիթեղների վրա արբանյակը հայտնաբերվեց մինչև հունվարի 27-ի դիտարկումները։ Այն ժամանակ հայտնաբերված մարմինը ստացավ 1908 CJ ժամանակավոր անվանումը, քանի որ այդ պահին պարզ չէր այն աստերոիդ է թէ Յուպիտերի արբանյակ։ Որպես մոլորակի արբանյակ հայտնաբերված մարմինը ճանաչվեց նույն թվականի ապրիլի 10-ին[9]։
Ուղեծիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Պասիֆեն պտտվում է Յուպիտերի շուրջ մեծ էքսցենտրիսիտետով և ուղեծրի թեքմամբ հակադարձ ուղեծրով, այսինքն պտտվում է Յուպիտերի պտույտի ուղղությանը հակադարձ։ Նրա անունով է անվանվել Յուպիտերի արբանյակների Պասիֆեի խումբը, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 22,8 - 24,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը 144,5° - 158,3° միջակայքում[10]։ Արբանյակի ուղեծրի էլեմենտները այս պահին գրանցված են 2000 թվականի հունվար ամսվա դրությամբ[2], սակայն դրանք անընդհատ փոփոխվում են կապված Արեգակի և մոլորակների ձգողական դաշտերի ազդեցությունների հետ։
Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Պասիֆեի տրամագիծը գնահատվում է 58 կմ, այն ամենամեծ հակադարձ պտույտով արբանյակն է, և մեծությամբ երրորդը անկանոն արբանյակների միջև, Հիմալիայից և Էլարայից հետո։ Տեսանելի սպեկտրում արբանյակը ունի գորշ գույն, նման C դասի աստերոիդներին[11]։
Պասիֆեի ինֆրակարմիր սպեկտրը նման է աստերոիդներին, և ենթադրաբար նրա ծագումը աստերոիդային է։ Այսինքն այն հանդիսանում է Յուպիտերի կողմից որսված աստերոիդի մաս, որի մյուս մասերն էլ հանդիսանում են Պասիֆեի խմբի մյուս արբանյակները[12]։
Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- ↑ Scott S. Sheppard's Moons of Jupiter page on Carnegie Science website
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Jacobson R. A. (2000)։ «The Orbits of the Outer Jovian Satellites»։ Astronomical Journal 120 (5): 2679–2686։ Bibcode:2000AJ....120.2679J։ doi:10.1086/316817։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ դեկտեմբերի 13-ին։ Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 19
- ↑ 3,0 3,1 3,2 «Planetary Satellite Physical Parameters»։ JPL (Solar System Dynamics)։ 2008-10-24։ Վերցված է 2008 թ․ դեկտեմբերի 12
- ↑ 4,0 4,1 Williams Dr. David R. (2007-11-23)։ «Jovian Satellite Fact Sheet»։ NASA (National Space Science Data Center)։ Վերցված է 2008 թ․ դեկտեմբերի 12
- ↑ Melotte P. J. (1908)։ «Note on the Newly Discovered Eighth Satellite of Jupiter, Photographed at the Royal Observatory, Greenwich»։ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 68 (6): 456–457։ Bibcode:1908MNRAS..68..456.։ doi:10.1093/mnras/68.6.456
- ↑ Perrine C. D., Perrine C. D. (June 1908)։ «Recent Observations of the Moving Object Near Jupiter, Discovered at Greenwich by Mr. J. Melotte»։ Harvard College Observatory Bulletin 20: 184–185։ Bibcode:1908PASP...20..184M։ doi:10.1086/121815
- ↑ Payne-Gaposchkin Cecilia, Katherine Haramundanis (1970)։ Introduction to Astronomy։ Englewood Cliffs, N.J.: Prentice-Hall։ ISBN 0-134-78107-4
- ↑ IAUC 2846: Satellites of Jupiter 1974 October 7 (naming the moon)
- ↑ Cowell P. H. (1908)։ «Note on the Discovery of a Moving Object Near Jupiter»։ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 68: 373։ Bibcode:1908MNRAS..68..373.։ doi:10.1093/mnras/68.5.373
- ↑ Scott S. Sheppard; David C. Jewitt; and Carolyn C. Porco; Jupiter's Outer Satellites and Trojans, in Jupiter: The Planet, Satellites and Magnetosphere, edited by Fran Bagenal, Timothy E. Dowling, and William B. McKinnon, Cambridge Planetary Science, Vol. 1, Cambridge, UK: Cambridge University Press, 0-521-81808-7, 2004, pp. 263-280
- ↑ Tommy Grav; Matthew J. Holman; Brett J. Gladman; and Kaare Aksnes; Photometric Survey of the Irregular Satellites, Icarus, Vol. 166 (2003), pp. 33-45
- ↑ Brown M. E. (2000)։ «Near-Infrared Spectroscopy of Centaurs and Irregular Satellites»։ The Astronomical Journal (The American Astronomical Society) 119 (2): 977–983։ Bibcode:2000AJ....119..977B։ doi:10.1086/301202
Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Պասիֆեի մասին Archived 2015-12-07 at the Wayback Machine. ՆԱՍԱ-ի Solar System Exploration կայքում (անգլ.)
- Դևիդ Ջուիտի էջեր (անգլ.)
- Սքոթ Շեփարդի էջեր (անգլ.)
- Փոքր մոլորակների մենտրոն. Բնական արբանյակների էֆեմերիդների ծառայություն (անգլ.)
|