Արքե (արբանյակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Logo stars (green).png
Invisible.png
Invisible.png
Invisible.png
Արքե
(Յուպիտեր XLIII)
Arche
Bigs2002j1barrow.png
Արբանյակի հայտնաբերման լուսանկարը
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է31 հոկտեմբեր 2002[1] թ. (Սքոթ Շեփարդի կողմից)
Բացարձակ մեծություն (H)22,8[2]
Հեռավորությունը Յուպիտեր23 717 000 կմ[2]
Ուղեծրային տվյալներ
Էքսցենտրիսիտետ0,149[2]
Սիդերիկ պարբերություն746,185 օր[2]
Թեքվածություն165° (խավարածրի հարթության նկատմամբ)
162° (Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ)[2]
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Շառավիղ~1,5 կմ (ենթադրված)
Զանգված~4,5×1013 կգ (ենթադրված)
Միջին խտություն2,6 գ/սմ3 (ենթադրված)
Ալբեդո0,04 (ենթադրություն)
Մթնոլորտային տվյալներ

Արքե (հուն․՝ Ἀρχή), Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում: Հայտնաբերվել է Հավայան համալսարանի աստղագետների խմբի կողմից, որը ղեկավարում են Սքոթ Շեփարդը և Դևիդ Ջուիտը, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2002 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2002 J 1 ժամանակավոր անվանումը[1][3]:

Արքեն ունի մոտ 3 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 23 717 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 746,185 օրվա ընթացքում[1][2]: Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 165° խավարածրի հարթության նկատմամբ (162° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,149 է[1][2]:

Արքեն պատկանում է Կարմեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 23 - 24 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը մոտ 165° է:

Արբանյակի անունը տրվել է 2005 թվականին, այն անվանվել է որոշ աղբյուրների համաձայն Հունական դիցաբանության չորրորդ մուսա Արքեի անունով[4]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 IAUC 8035: S/2002 J 1 Archived 2006-04-08 at the Wayback Machine. 2002 December 18 (discovery)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Scott S. Sheppard's Moons of Jupiter page on Carnegie Science website
  3. MPEC 2002-Y22: S/2002 J 1 2002 December 18 (discovery and ephemeris)
  4. IAUC 8502: Satellites of Jupiter(չաշխատող հղում) 2005 March 30 (naming the moon)