Սպոնդե (արբանյակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Logo stars (green).png
Invisible.png
Invisible.png
Invisible.png
Սպոնդե
(Յուպիտեր XXXVI)
Sponde
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է9 դեկտեմբեր 2001 թ. (Սքոթ Շեփարդի կողմից)
Բացարձակ մեծություն (H)23,0[1]
Հեռավորությունը Յուպիտեր24 253 000 կմ
Ուղեծրային տվյալներ
Էքսցենտրիսիտետ0,443
Սիդերիկ պարբերություն771,604 օր
Թեքվածություն154° (խավարածրի հարթության նկատմամբ)
156° (Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ)
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Շառավիղ~1 կմ (ենթադրված)
Զանգված~1,5×1013 կգ (ենթադրված)
Միջին խտություն2,6 գ/սմ3 (ենթադրված)
Ալբեդո0,04 (ենթադրություն)
Մթնոլորտային տվյալներ

Սպոնդե (հուն․՝ Σπονδή), Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում: Հայտնաբերվել է Հավայան համալսարանի աստղագետների խմբի կողմից, որը ղեկավարում են Սքոթ Շեփարդը և Դևիդ Ջուիտը, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2001 թվականին, սկզբում ստանալով S/2000 J 5 ժամանակավոր անվանումը[2][3]:

Սպոնդեն ունի մոտ 2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 24 253 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 771,604 օրվա ընթացքում[2][3]: Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 154° խավարածրի հարթության նկատմամբ (156° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,443 է[2][3]:

Արբանյակի անունը տրվել է 2003 թվականի օգոստոսին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության աստվածուհիներ Հորաներից մեկի անունով[4], որոնք հանդիսանում են Զևսի (Յուպիտերի հունական տարբերակը) դուստրերը:

Սպոնդեն պատկանում է Պասիֆեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 22,8 - 24,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը 144,5° - 158,3° միջակայքում:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Scott S. Sheppard's Moons of Jupiter page on Carnegie Science website
  2. 2,0 2,1 2,2 IAUC 7900: Satellites of Jupiter(չաշխատող հղում) 2002 May 16 (discovery)
  3. 3,0 3,1 3,2 MPEC 2002-J54: Eleven New Satellites of Jupiter 2002 May 15 (discovery and ephemeris)
  4. IAUC 8177: Satellites of Jupiter, Saturn, Uranus Archived 2008-07-09 at the Wayback Machine. 2003 August 8 (naming the moon)