Ուղեծիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Orbita (1).png

Ուղեծիր, նյութական կետի շարժման հետագիծը նրա վրա ազդող ուժային դաշտերի ազդեցության տակ։ Շատ դեպքերում սա երկնային մարմնի շարժման հետագիծն է այլ մարմնի ձգողական դաշտի ներքո, որը ունի զգալիորեն ավելի մեծ զանգված (մոլորակները, գիսաստղերը, աստերոիդները աստղի ձգողության դաշտում)։ Ունենում է կոնի հատույթի ձև (շրջան, էլիպս, պարաբոլ կամ հիպերբոլ), որի կենտրոնը զանգվածային համակարգի կենտրոնն է։

Կեպլերյան ուղեծրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկար ժամանակ համարվում էր, որ մոլորակները պետք է ունենան շրջանաձև ուղեծիր։ Կեպլերը երկար ժամանակ փորձում էր հաշվարկել համապատասխան շրջանաձև ուղեծիր Մարսի համար, ի վերջո նա հերքեց այս սահմանումը և, օգտագործելով Տիխո Բրագեի կողմից կատարված չափումները, սահմանեց երեք օրենք (տես. Կեպլերի օրենքներ), որոնք նկարագրում են մարմինների ուղեծրային շարժումը։

Դասակարգում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իրենց երկրաչափական ձևով ուղեծրերը լինում են շրջանաձև և էլիպսային, այս կամ այն էքսցենտրիսիտետով։ Ինչպես նաև կա ուեծրերի բաժանում փակ կամ բաց ուղեծրերի, հատկապես, տիեզերական թռչող սարքերի համար։

Ուղեծրերը բաժանվում են ուղեծրի հարթության թեքման անկյունով մոլորակի հասարակածի նկատմամբ i - հասարակածային (i=0°), բևեռային (i=90°) և թեքված (i - ցանկացած, բացի 0° и 90°)։

Ուղեծրերը դասակարգվում են նաև մոլորակի շուրջ պտույտի ժամանակով Тուղ - սինքրոն, քվազիսինքրոն, սինքրոն-օրային (գեոսինքրոն), արեգակնային-սինքրոն։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]