Կալիրոե (արբանյակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կալիրոե (այլ կիրառումներ)
Logo stars (green).png
Invisible.png
Invisible.png
Invisible.png
Կալիրոե
(Յուպիտեր XVII, S/1999 J 1, 1999 UX18)
Callirrhoe
S1999j1.jpg
Սփեյսուոչ ծրագրի արբանյակի հայտնաբերման լուսանկարը
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է6 հոկտեմբեր 1999[1] թ. (Սփեյսուոչ ծրագիրի կողմից)
Բացարձակ մեծություն (H)20,7[2]
Հեռավորությունը Յուպիտեր24 099 000 կմ[3][4]
Ուղեծրային տվյալներ
Էքսցենտրիսիտետ0,2796[3][4]
Սիդերիկ պարբերություն758,82 օր[3][4]
Թեքվածություն141° (խավարածրի հարթության նկատմամբ)
140° (Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ)[3][4]
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Շառավիղ~8,6 կմ (ենթադրված)[2]
Զանգված~8,7×1014 կգ (ենթադրված)[2]
Միջին խտություն2,6 գ/սմ3 (ենթադրված)
Ալբեդո0,04 (ենթադրություն)
Մթնոլորտային տվյալներ

Կալիրոե (հուն․՝ Καλλιρρόη), Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում: Արբանյակը հայտնաբերվել է Կիթ Պիկի աստղադիտարանում Սփեյսուոչ ծրագրի շրջանակներում 1999 թվականի հոկտեմբերի 6-ից նոյեմբերի 4-ը ընկած ժամանակահատվածում[1][5], սկզբում այն ընդունվել է որպես աստերոիդ և ստացել է 1999 UX18 նշանակումը[1][6], և միայն 2000 թվականին է պարզվեց որ այն հանդիսանում է Յուպիտերի արբանյակ, և ստացավ S/1999 J 1 նշանակումը[1][7], այդ պահին այն Յուպիտերի 17-րդ հայտնի արբանյակն էր։ Կալիրոեի աստղային մեծությունը 20,7 է[2], փաստորեն այն ավելի թույլ է երևում քան նույնիսկ գաճաճ մոլորակ Էրիսը, որի տեսանելի մեծությունն է 18,7[8]:

Կալիրոեն ունի մոտ 8,6 կմ տրամագիծ[2], և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 24 099 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 758 օրվա ընթացքում[1][3]: Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 141° խավարածրի հարթության նկատմամբ (140° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,2796 է[1][3]:

Արբանյակի անունը տրվել է 2002 թվականի հոկտեմբերին, այն անվանվել է հունական դիցաբանության օվկիանուհի Կալիրոեի անունով[9]:

Կալիրոեն պատկանում է Պասիֆեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 22,8 - 24,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը 144,5° - 158,3° միջակայքում:

Նավավարական մանյովրի ընթացքում Նոր Հորիզոններ կայանը Յուպիտերի մետով անցման ժամանակ լուսանկարել է Կալիրոեն 2007 թվականի հունվարի 10-ին[10]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Brian G. Marsden (2000-07-20)։ «IAUC 7460: S/1999 J 1»։ IAU։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-04-26-ին։ Վերցված է 2005-11-22 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 «Planetary Satellite Physical Parameters»։ JPL (Solar System Dynamics)։ 2009-04-03։ Վերցված է 2009-07-23 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Scott S. Sheppard's Moons of Jupiter page on Carnegie Science website
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Jacobson, R.A. (2013) JUP300 (2013-08-23)։ «Planetary Satellite Mean Orbital Parameters»։ JPL/NASA։ Վերցված է 2015-11-27 
  5. «New Outer Satellite of Jupiter Discovered»։ Minor Planet Center։ Վերցված է 2009-07-23 
  6. «New moon of Jupiter found»։ SpaceFlight Now (University of Arizona News Release)։ Վերցված է 2009-07-23 
  7. MPEC 2000-Y16: S/1975 J 1 = S/2000 J 1, S/1999 J 1 2000-12-19 (discovery and ephemeris)
  8. «AstDys (136199) Eris Ephemerides»։ Department of Mathematics, University of Pisa, Italy։ Վերցված է 2009-03-16 
  9. IAUC 7998: Satellites of Jupiter(չաշխատող հղում) 2002 October 22 (naming the moon)
  10. «New Horizons Jupiter Encounter Timeline»։ www.planetary.org