Ուիլյամ Վիքրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուիլյամ Վիքրի
անգլ.՝ William Vickre
Ուիլյամ Վիքրի.gif
Ծնվել էհունիսի 21, 1914(1914-06-21)[1][2][3][…]
Վիկտորիա, Կանադա
Մահացել էհոկտեմբերի 11, 1996(1996-10-11)[1][2][3][…] (82 տարեկան)
Harrison, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ կամ Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Բնակության վայր(եր)Նյու Յորք
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ և Flag of Canada (Pantone).svg Կանադա[4]
Մասնագիտությունտնտեսագետ
Հաստատություն(ներ)Կոլումբիայի համալսարան
Գործունեության ոլորտտնտեսագիտություն
Պաշտոն(ներ)ընկերության նախագահ
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԿոլումբիայի համալսարան (1947), Եյլի համալսարան (1935), Եյլի քոլեջ և Ֆիլիպսի ակադեմիա
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[5]
Գիտական ղեկավարCarl Shoup? և Robert M. Haig?
Եղել է գիտական ղեկավարDavid Colander?, Jacques H. Drèze? և Seymour Sacks?[6]
Ազդվել էՌոբերտ Մյուրեյ Հեյգ
Հարոլդ Հոթելինգ
Ջոն Մեյնարդ Քեյնս
Ազդել էԺակ Դրեզ
Հարվի Լևին
Լին Թուրջեն
ՊարգևներԳուգենհայմի կրթաթոշակ Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ[7] Ամերիկյան տնտեսական միության իսկական անդամ և Էկոնոմետրիկ միության անդամ

Ուիլյամ Վիքրի (անգլ.՝ William Spencer Vickrey, հունիսի 21, 1914(1914-06-21)[1][2][3][…], Վիկտորիա, Կանադա - հոկտեմբերի 11, 1996(1996-10-11)[1][2][3][…], Harrison, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ և Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ ասիմետրիկ տեղեկատվության ստացման ժամանակ խթանների տեսության բնագավառում կատարած մշակումների համար[8] (1996ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ էր (1996)[9]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Յեյլի համալսարանը։ 1947 թվականին Կոլումբիայի համալսարանում ստացել է դոկտորի աստիճան։ Աշխատել է տարբեր պետական հաստատություններում, այդ թվում՝ Գանձապետարանում։ 1958 թվականին դարձել է Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր, իսկ 1964 թվականին՝ նույն համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի դեկանը։

Խորհրդատվություններ է կատարել պետական կազմակերպություններին, 1973-1977 թվականներին եղել է Տնտեսագիտական հետազոտությունների ազգային բյուրոյի տնօրենը։ 1979 թվականից՝ Կոլումբիայի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր։

Վիքրին մահացել է Հարիսոնում (Նյու Յորք նահանգ) 1996 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ մի քանի ամիս անց այն բանից հետո, երբ հայտարարվեց նրան Նոբելյան մրցանակ շնորհելու մասին։

Գիտական նվաճումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուիլյամ Վիքրին ուսումնասիրության առարկա է դարձրել այն հարցը, թե ինչպես կարող են վարչա-կառավարման որոշումներ ընդունվել ասիմետրիկ, ոչ լրիվ տեղեկատվության հիման վրա։ Ուսումնասիրություններ է կատարել հարկման տեսության ոլորտում։ 1940-ական թվականներին նրա իրականացրած հետազոտությունները ժխտել են եկամուտների տարբերությունը հարկերի հաշվին հավասարեցնելու՝ լայն տարածում գտած տեսությունը։ Գիտնականը բազմիցս հայտարարել է, որ իր աշխատանքների գլխավոր նպատակն է՝ գտնել հարկման առավել օպտիմալ մակարդակը, որը ոչ միայն չի ընկճի մարդկանց աշխատելու ձգտումը, այլև, ընդհակառակը, կխթանի այդ ձգտումը։ Վիքրին կտրուկ կերպով ընդդիմացել է քաղաքական գործիչների՝ բյուջեն հավասարակշռելու անդիմադրելի տենչին. նա պնդել է, որ հարկավոր է ձգտել ոչ թե բյուջեի հավասարակշռման, այլ՝ աշխատանքի շուկայի հավասարակշռման։ Այդ մոտեցումով է առաջնորդվել գեներալ Դուգլաս Մաքարթուրի ենթակայությամբ աշխատելու ընթացքում և օգնել է նրան արմատական բարեփոխումներ իրականացնելու Ճապոնիայում[10]։

Անվանի տնտեսագետը, նորարարական մեթոդներով ու գաղափարներով զինված, իր աշխատություններում խորությամբ ուսումնասիրել է նաև գնագոյացման, ռեսուրսների բաշխման, տնտեսական խթանների կիրառման ոլորտների բազմաթիվ հիմնահարցեր։ Նա դարձել է «Վիքրիի աճուրդների» մոդելի ստեղծողը[11]՝ աճուրդների դինամիկան պարզաբանելու նպատակով այդ բնագավառում առաջին անգամ կիրառելով խաղերի տեսության գործիքակազմը[11]։

Վիքրիի տնտեսագիտական փիլիսոփայության վրա որոշակի ազդեցություն են գործել Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը և Հենրի Ջորջը[12], որոնց ուսումնասիրություններն արժանացել են նրա բարձր գնահատականին։ Մինչդեռ Չիկագոյի տնտեսագիտական դպրոցը սուր քննադատության է ենթարկվել նրա կողմից։

Վիքրին՝ լինելով Կոլումբիայի համալսարանի երկարամյա պրոֆեսոր, դասախոս, ունեցել է շնորհալի սաներ, ովքեր հետագայում դարձել են անվանի տնտեսագետներ։ Վերջիններիս շարքում են Ժակ Դրեզը, Հարվի Լևինը[13],, Լին Թուրջոնը[14]։

Աշխատությունների ընտրանի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 American National Biography — 1999.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  4. Nobel Prizes and Canada — 2009.
  5. Identifiants et Référentiels (ֆր.)ABES, 2011.
  6. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1996Nobel Foundation.
  8. «Winners of the Nobel Prize for Economics»։ Encyclopædia Britannica։ Վերցված է 2018-01-13 (անգլ.)
  9. William S. Vickrey (անգլ.)
  10. Gaffney, Mason. The corruption of economics. London: Shepheard-Walwyn in association with Centre for Incentive Taxation, 2006 http://masongaffney.org/publications/K1Neo-classical_Stratagem.CV.pdf
  11. 11,0 11,1 Vickrey, 1961
  12. Turgeon, Lynn. Bastard Keynesianism : the evolution of economic thinking and policymaking since World War II. Westport, Conn: Praeger, 1997
  13. Harvey J. Levin
  14. Lynn Turgeon

Գրականություն Ուիլյամ Վիքրիի և նրա ուսումնասիրությունների մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Ուիլյամ Վիքրի հոդվածին
Պարգևներ
Նախորդող:
Robert E. Lucas Jr.
Laureate of the Nobel Memorial Prize in Economics
1996
Served alongside: James A. Mirrlees
Հաջորդող:
Robert C. Merton