Դենիել Կահնեման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Դենիել Կահնեման
անգլ.՝ Daniel Kahneman
եբր.՝ דניאל כהנמן
Daniel KAHNEMAN.jpg
Ծնվել է մարտի 5, 1934(1934-03-05)[1][2] (84 տարեկան)
Թել Ավիվ, Մանդատային Պաղեստին
Քաղաքացիություն Flag of Israel.svg Իսրայել
Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Դավանանք աթեիզմ
Մասնագիտություն հոգեբան, տնտեսագետ և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Փրինսթոնի համալսարան, Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարան, Կալիֆորնիայի համալսարան, Բերքլի և Միչիգանի համալսարան
Գործունեության ոլորտ տնտեսագիտություն և Սոցիալական հոգեբանություն
Անդամակցություն ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն և Society of Experimental Psychologists
Ալմա մատեր Երուսաղեմի հրեական համալսարան և Կալիֆորնիայի համալսարան, Բերքլի
Գիտական աստիճան դոկտորի աստիճան[3]
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[4] և եբրայերեն[4]
Գիտական ղեկավար Սուսան Իրվին Թրիփ
Եղել է գիտական ղեկավար Avishai Henik
Ինչով է հայտնի Կոգնիտիվ բիաներ
Վարքային տնտեսագիտություն
Զարգացման տեսություն
Պարգևներ Ամերիկայի հոգեբանական ասոցիացիա (2007)
Նոբելյան մրցանակ տնտեսագիտության բնագավառում (2002)
ԱՄՆ հոգեբանական հասարակություն (1982)
Լուսվիլի համալսարան (2003)
Ամուսին(ներ) Anne Treisman
Կայք princeton.edu/~kahneman
Daniel Kahneman Վիքիպահեստում
Դենիել Կահնեմանի ձայնը

Դենիել Կահնեման (անգլ.՝ Daniel Kahneman, եբր.՝ דניאל כהנמן‎, մարտի 5, 1934(1934-03-05)[1][2], Թել Ավիվ, Մանդատային Պաղեստին), հրեա-ամերիկացի ականավոր հոգեբան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ տնտեսագիտության մեջ հոգեբանական հետազոտություններից որոշ գաղափարներ ներդնելու համար, հատկապես անորոշության պայմաններում որոշումների կայացման և դատողության վերաբերյալ (2002)։ Տնտեսագիտական հոգեբանական տեսություններից մեկի և վարքային ֆինանսների համահիմնադիրներից մեկը, որտեղ միավորված են տնտեսագիտությունն ու կոգնիտիվ հոգեբանությունը, որով բացատրվում է որոշում կայացնելու ռիսկի և իր վարքի վերահսկողության հանդեպ մարդու իռացիոնալ վերաբերմունքը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կահնեմանը ծնվել է Թել Ավիվում, մանկական տարիներն անց է կացրել Փարիզում, 1946 թ. տեղափոխվել է Պաղեստին։ 1954 թ. Երուսաղեմի հրեական համալսարանում ստացել է մաթեմատիկայի և հոգեբանության բակալավրի աստիճան, որից հետո աշխատել է Իսրայելի ՊՆ բանակում, հիմնականում՝ հոգեբանության բաժնում։ Տվյալ բաժինն զբաղվում էր զինակոչիկների ընտրմամբ և թեստավորմամբ։ Կահնեմանը մշակում էր անձի գնահատման թեստ։

Բանակում ծառայությունն ավարտելուց հետո Կահնեմանը վերադառնում է Հրեական համալսարան, որտեղ փիլիսոփայության և տրամաբանության դասընթացներ է անցել։ 1958 թ. տեղափոխվել է ԱՄՆ և 1961 թ. Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում ստացել փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան հոգեբանության մեջ։

1969 թ. համագործակցել է Ամոս Տվերսկու հետ, ով Կահնեմանի հրավերով Հրեական համալսարանում դասախոսություն էր կարդում իրադարձությունների հավանականության գնահատման մասին։

Ներկայումս (2014) աշխատում է Փրինսթոնի և Հրեական համալսարաններում։ Անդամակցում է Economics and Philosophy ամսագրի խմբագրական կազմին։ Կահնեմանը երբեք չի հայտարարել, որ միայնակ է զբաղվել հոգեբանական տնտեսագիտությամբ,[5] նա մատնանշում էր, որ այն ամենը, ինչին ինքն ու Տվերսկին հասել են այս բնագավառում, նրանք հասել են համահեղինակներ Ռիչարդ Թեյլերի և Ջեք Կնեչեմի հետ։

Կահնեմանն ամուսնացած է Էն Տրիսմանի հետ, ով ուշադրության և հիշողության հայտնի հետազոտող հոգեբան է։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Kahneman D., Tversky A. (1979) Prospect theory։ An analysis of decision under risk. Econometrica, 47. - 313-327.
  • Tversky A., Kahneman D. (1992) Advances in prospect theory։ cumulative representation of uncertainty. Journal of Risk and Uncertainty, 5. - 297-232.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]