Բեն Բերնանկե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բեն Բերնանկե
Ben Bernanke official portrait.jpg
 
Կուսակցություն՝ ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
Կրթություն՝ Հարվարդի համալսարան (1975)[1][2][3], Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ և Dillon High School? (1971)[4]
Մասնագիտություն՝ տնտեսագետ, քաղաքական գործիչ, պրոֆեսոր և բանկիր
Ազգություն հրեա
Դավանանք հուդայականություն
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 13, 1953(1953-12-13)[5][6][7] (66 տարեկան)
Ծննդավայր Օգաստա
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg ԱՄՆ
 
Պարգևներ

Գուգենհայմի կրթաթոշակ, Ադամ Սմիթի պարգև, Էկոնոմետրիկ միության անդամ և Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ

Բեն Բերնանկե (անգլ.՝ Ben Shalom Bernanke, դեկտեմբերի 13, 1953(1953-12-13)[5][6][7], Օգաստա), հրեական ծագում ունեցող ամերիկացի տնտեսագետ։ Սպիտակ տանը կից տնտեսական խորհրդատուների խորհրդի նախագահ (2005-2006): ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի կառավարիչների խորհրդի նախագահը 2006 թվականի փետրվարից մինչև 2014 թվականի փետրվար:

Ունի «Բեն ուղղաթիռ» (Helicopter Ben) մականունը, որը ստացվել է այն բանից հետո, երբ ելույթի ժամանակ հայտարարել է, որ երբեմն ճգնաժամի պայմաններում «ուղղաթիռից փող նետելը» կարող է օգտակար լինել գնանկման դեմ պայքարելու համար: Գնաճի համեմատությունը երկնքից փող թափող ուղղաթիռի հետ պատկանում է Միլթոն Ֆրիդմանին[8]։

«Time» ամսագիրը Բերնանկեին ճանաչել է 2009 թվականի «Տարվա մարդ»[9]։

Մանկություն և պատանեկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բեն Բերնանկեն ծնվել է Օգաստա քաղաքում (Ջորջիա նահանգ) 1953 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, մեծացել է Դիլոն քաղաքում (Հարավային Կարոլինայի նահանգ): Նրա հայրը՝ Ֆիլիպը, դեղագործ է աշխատել, իսկ մայրը՝ ուսուցիչ։ Նա ունի կրտսեր եղբայր և քույր: Նրա եղբայրը փաստաբան է աշխատում Հյուսիսային Կարոլինայում, քույրը՝ Բոստոնի Բերքլիի երաժշտական քոլեջում: Հայրական տատն ու պապը, ծնունդով Բորիսլավից, ԱՄՆ են գաղթել 1921 թվականին։

Նույնիսկ մանկության տարիներին Բերնանկեն բազմակողմանի և արտասովոր ունակություններ էր ցուցաբերել: Նա կատարելագործել է մաթեմատիկայի իմացությունը՝ ուսումնասիրելով բեյսբոլի վիճակագրական տվյալները։ Նրա մայրը հիշում է, որ նույնիսկ այն ժամանակ, երբ նա փոքր երեխա էր, նա մաթեմատիկական տաղանդ ուներ: Երբ նա տասնմեկ տարեկան էր, նա հաղթեց նահանգի ուղղագրական մրցույթում: Ավագ դպրոցում նա եղել է դպրոցական թերթի խմբագիրը և որպես ականավոր աշակերտ՝ ավարտական երեկոյի ժամանակ հանդես է եկել եզրափակիչ խոսքով։ Բացի այդ, նա ինքնուրույն ուսումնասիրել է բարձրագույն մաթեմատիկա և նահանգի լավագույն արդյունքը ցույց է տվել SAT քննության ժամանակ (նա ստացել է 1590 միավոր): Հարավային Կարոլինայի նահանգը նրան անվանել է իր լավագույն սաքսոֆոնիստներից մեկը։ Հայտնի է նաև, որ Բերնանկեն փորձել է իրեն որպես գրականագետ և աշխատել վեպի վրա:

Բերնանկեն ընդունվել է Հարվարդի համալսարան, թեև սկզբում նրա ծնողները չէին ցանկանում, որ նա այնտեղ սովորի։ Նրանք վախենում էին, որ նա կկորցնի հուդայականության հետ կապը: Նրա ծնողները ցանկանում էին, որ Բերնանկեն ավելի մոտ սովորի տանը՝ Հարավային Կարոլինայի համալսարանում։ Հարվարդի դասախոս Քեննեթ Մանինգը, սակայն, Բենի ծնողներին համոզել է, որ նա պետք է սովորի Հարվարդում, որտեղ էլ նա գնացել է։

Բարձրագույն կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարվարդում Բերնանկեն հիանալի, ջանասեր ուսանող էր։ Նա 1975 թվականին գերազանցությամբ ստացել է տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան (summa cum laude)։ Սկզբում նա որոշել է ուսումնասիրել տնտեսությունը, սակայն հետո մտափոխվել է և սկսել է սովորել անգլերեն և մաթեմատիկա։ Նրա ընկերները ասում են, որ դա անսովոր գիծ է տնտեսագետի համար, և երբ Բերնանկեն դարձել է Դաշնային պահուստային համակարգի նախագահ, մարդիկ նկատել են, որ ի տարբերություն նախորդ նախագահների, Բերնանկեն կարողանում է հստակ շարադրել Դաշնային պահուստային համակարգի պլանները և քաղաքականությունը:

1979 թվականին Բերնանկեն ստացել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի տնտեսագիտության դոկտորի կոչում։ Ասպիրանտուրայում Բերնանկեն ուսումնասիրել է մոնետար տնտեսությունը։ Ատենախոսության թեման է եղել «Երկարաժամկետ պարտավորություններ, դինամիկ օպտիմալացում և տնտեսական ցիկլեր» (անգլ.՝ «Long-term Commitments, Dynamic Optimization, and the Business Cycle»): Բերնանկեի գիտական ղեկավարը եղել Է Սթենլի Ֆիշերը։

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դոկտորական աստիճան ստանալուց հետո 1979-1985 թվականներին Բերնանկեն դասավանդել է Սթենֆորդի համալսարանում: 1985-2002 թվականներին Բերնանկեն դասավանդել է Փրինսթոնի համալսարանում, իսկ 1996-2002 թվականներին եղել է Փրինսթոնի տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ:

2002 թվականին Բերնանկեն դարձել է ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի (ԴՊՀ) կառավարիչների խորհրդի անդամ: Կառավարիչների խորհրդում Բերնանկեն սերտորեն համագործակցել է ԴՊՀ նախագահ Ալան Գրինսփենի հետ։

2005–2006 թվականներին եղել է Սպիտակ տան տնտեսական խորհրդատուների խորհրդի նախագահ:

2006 թվականին նախագահ Ջորջ Բուշը Բերնանկեին առաջարկել էր ԴՊՀ նախագահի պաշտոնը։ Ամերիկյան Սենատում Բուշի ընտրությունը հավանության է արժանացել գրեթե միաձայն (նշանակմանը դեմ է եղել միայն մեկ հոգի)։ 2006 թվականի փետրվարի 1-ին Բերնանկեն դարձել է ԴՊՀ նախագահ։

2009 թվականի օգոստոսի 25-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման առաջարկել է Բեն Բերնանկեին նշանակել ԴՊՀ նախագահ երկրորդ ժամկետով[10]։ 2010 թվականի հունվարի 28-ին ԱՄՆ Սենատը հաստատել է այն[11]:

Նրա լիազորությունները սպառվել են 2014 թվականի հունվարին, ինքը բազմիցս հայտարարել է, որ չի պատրաստվում մնալ երրորդ ժամկետով[12]։

2015 թվականի ապրիլին դարձել է խորհրդական Citadel և Pimco ֆինանսական ընկերություններում[13]։

2015 թվականին հրատարակել է «Գործելու խիզախություն, հուշեր ճգնաժամի և դրա հետևանքների մասին» հուշագրությունները։

Փրինսթոնի պատվավոր դոկտոր է (2016)[14]:

Տնտեսության տեսակետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բերնանկեն պահպանողական տեսակետ ունի տնտեսության վերաբերյալ, չնայած նրա գործընկերներն ասում են, որ իր որոշումները կայացնելիս նա առաջնորդվում է ոչ թե հակումներով, այլ փաստերով: Բերնանկեի մեթոդները նման չեն Գրինսփենի մեթոդներին: Գրինսփենն առաջնորդվել է իր ինտուիցիայով, մինչդեռ Բերնանկեն առաջնորդվում է մաթեմատիկական վերլուծությամբ:

Բերնանկեն Մեծ դեպրեսիայի մասին գրել է «Essays on the Great Depression» գիրքը: Ինչպես և Միլթոն Ֆրիդմանը, Բերնանկեն կարծում է, որ Մեծ դեպրեսիան հատկապես դժվար և երկար էր Դաշնային պահուստային համակարգի սխալների պատճառով: Նա կարծում է, որ Ֆեդրեզերվուն պետք է մեծացներ դրամական զանգվածը[15]։

Նրա դոկտորական ատենախոսության ամենագլխավոր մտքերից մեկն այն է, որ ներդրողները շատ սխալ քայլեր են անում ոչ բավարար տեղեկացվածության պատճառով: Բերնանկեն կարծում է, որ Դաշնային պահուստային համակարգը պետք է իր առջև դնի ֆիքսված, հայտնի նպատակներ և ԱՄՆ քաղաքացիներին հստակ տեղեկացնի նրանց մասին, որպեսզի ներդրողներն ավելի շատ տեղեկություններ ունենան:

Բերնանկեն կարծում է, որ Դաշնային պահուստային համակարգը պետք է ոչ թե փորձի պայքարել «տնտեսական պղպջակներ» դեմ, այլ պարզապես կենտրոնանա այնպիսի ստանդարտ նպատակների վրա, ինչպիսիք են լրիվ զբաղվածությունը և գնաճի նվազումը: Բերնանկեն քննադատության է ենթարկվել այն կարծիքի համար, որ եթե Դաշնային պահուստային համակարգը պայքարեր անշարժ գույքի գների «տնտեսական պղպջակների» դեմ, ԱՄՆ-ին կհաջողվեր խուսափել տնտեսական ճգնաժամից:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բերնանկեն ամուսնացած է, ունի երկու երեխա: Նրա կինը՝ Աննան (Anna Bernanke), սովորել է Ուելսլի քոլեջում (Wellesley College) և Սթենֆորդի համալսարանում։ Նրա որդին՝ Ջոյելը, (Joel Bernanke, ծնված՝ 1982) սովորել է բժշկական դպրոցում: Դուստրը՝ Ալիսան (Alissa Bernanke, ծնված՝ 1986[16], սովորել է Սուրբ Հովհաննեսի քոլեջում (St. John’s College):

Ազատ ժամանակ Բերնանկեն սիրում է խաղալ սքվոշ:

Ի տարբերություն Ալան Գրինսփենի, ով իր նախագահության ընթացքում յուրահատուկ անձնավորություն էր, Բերնանկեն բավականին փակ կյանք է վարում:

Աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Bernanke, Ben S. (2004). Essays on the Great Depression. Princeton University Press. ISBN 0-691-11820-5.
  • Bernanke, Ben S. (October 2015). The Courage to Act: A Memoir of a Crisis and Its Aftermath. W. W. Norton & Company. ISBN 978-0-393-24721-3.
  • Абель Э., Бернанке Б. Макроэкономика. — СПб.: Питер, 2008. — ISBN 978-5-469-01110-1
  • Бернанке Б., Фрэнк Р. Экономикс. Экспресс-курс. — СПб.: Питер, 2012. — ISBN 978-5-459-00329-1

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Ben Bernanke Biography // Biography.com
  2. 2,0 2,1 Ben S. Bernanke
  3. 3,0 3,1 At Harvard, They Hail a Fed Chief // The New York Times / D. BaquetManhattan, NYC: The New York Times Company, A. G. Sulzberger, 2008. — ISSN 0362-4331; 1553-8095
  4. 4,0 4,1 The Philadelphia Inquirer // The InquirerPhiladelphia: 2006. — P. C02. — ISSN 0885-6613; 2165-1728
  5. 5,0 5,1 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 Munzinger Archiv (нем.) — 1913.
  7. 7,0 7,1 Энциклопедия Брокгауз (нем.)
  8. Бен Бернанке: вертолет и голубь
  9. Журнал Time назвал Бена Бернанке человеком года // Lenta.ru, 16.12.2009
  10. Remarks by the President and Ben Bernanke at the nomination of Ben Bernanke for Chairman of the Federal Reserve // Официальный сайт The White House Archived 2009-08-27 at the Wayback Machine.. (անգլ.) — 26.08.2009.
  11. «U.S. Senate Roll Call Vote»։ U.S. Senate։ 2010-01-28։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-22-ին։ Վերցված է 2010-01-28 
  12. Кто заменит председателя ФРС Бернанке на его посту? | Новости валютного рынка на 10.04.2013 | ГК TeleTrade
  13. Ейсков А. Бен Бернанке хочет увидеть некоторых финансистов за решеткой
  14. https://www.princeton.edu/news/2016/05/31/princeton-awards-six-honorary-degrees
  15. Замечания управляющего Бена С. Бернанке к лекции Г. Паркера Уиллиса, 2 марта 2004 г.(անգլ.)
  16. Ben Bernanke Fast Facts

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]