Jump to content

Ջոն Հարշանյի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ջոն Հարշանյի
անգլ.՝ John Harsanyi
հունգ.՝ János Harsányi
Ծնվել էմայիսի 29, 1920(1920-05-29)[1][2][3][…]
Բուդապեշտ, Հունգարիա
Մահացել էօգոստոսի 9, 2000(2000-08-09)[1][2][3][…] (80 տարեկան)
Բերկլի, Ալամեդա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
բնական մահով
Քաղաքացիություն Հունգարիա և  ԱՄՆ
Դավանանքաթեիզմ և չդավանող կաթոլիկ[4]
Մասնագիտությունտնտեսագետ, պրոֆեսոր և հետազոտող
Հաստատություն(ներ)Կալիֆոռնիայի համալսարան, Բերքլի, Ուտյնի պետական համալսարան, Ավստրալիական ազգային համալսարան և Քուինսլենդի համալսարան
Գործունեության ոլորտխաղերի տեսություն և տնտեսագիտություն
ԱնդամակցությունՀունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Տնտեսաչափական ընկերություն[5]
Ալմա մատերՍթենֆորդի համալսարան (1958), Բուդապեշտի համալսարան (1942), Սիդնեյի համալսարան (1953) և Ֆաշորիի գիմնազիա
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[1]
Գիտական ղեկավարՔեննեթ Էրրոու
Եղել է գիտական ղեկավարHui-wen Koo?[6] և Bernhard Anthony Kitous?[6]
Ազդել էՔեննեթ Բինմոր
Պարգևներ
 John Harsanyi Վիքիպահեստում

Ջոն Հարշանյի (անգլ.՝ John Charles Harsanyi, հունգ.՝ Harsányi János Károly, մայիսի 29, 1920(1920-05-29)[1][2][3][…], Բուդապեշտ, Հունգարիա - օգոստոսի 9, 2000(2000-08-09)[1][2][3][…], Բերկլի, Ալամեդա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հունգարական ծագմամբ ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրման ժամանակ խաղերի տեսության մշակման համար (1994)։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յանոշ Հարշանյին միակ երեխան է եղել կաթոլիկ հրեա ընտանիքում։ Հայրը դեղագործ էր, մայրը՝ տնային տնտեսուհի[11]։ Սովորել է Լյութերական գիմնազիայում, որի շրջանավարտների թվում էր նաև Ջոն ֆոն Նեյմանը։ 1944 թ. Հարշանյին կորցրեց բանակից ուսանողական տարկետման իրավունքը և հրեա ծագում ունենալով հանդերձ ուղարկվեց Հարավսլավիա՝ աշխատանքային բատալիոն։ 7 ամիս անց, երբ բատալիոնն ուղարկվեց համակենտրոնացման ճամբար, Հարշանիին հաջողվեց փախչել՝ պատսպարվելով ճիզվիտական մենաստանում[12]։

Ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանը։ Դոկտորի աստիճանն ստացել է Ստենֆորդի համալսարանում։ Դասավանդել է Ավստրալիայի ազգային համալսարանում (Կանբերա), Դեթրոյթի Ուեյնի պետական համալսարանում, Կալիֆորնիայի համալսարանում։

Աշխատություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • «Էսսե էթիկայի, սոցիալական վարքի և գիտական բացատրության մասին» (Essays on Ethics, Social Behavior, and Scientific Explanation, 1976),
  • «Աշխատանքներ խաղերի տեսության մասին» (Papers in game Theory, 1982)։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica
  3. 1 2 3 4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
  4. ↑ http://www.accessecon.com/pubs/VUECON/vu06-w07.pdf
  5. 1 2 https://www.econometricsociety.org/society/organization-and-governance/fellows/memoriam
  6. 1 2 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. ↑ The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1994 // nobelprize.org — Nobel Foundation.
  8. ↑ http://rajk.eu/en/dijaink/
  9. ↑ http://www.moe.gov.cn/s78/A22/xwb_left/moe_829/tnull_44386.html (չին.) — 中华人民共和国教育部.
  10. ↑ Journal officiel de la République française, Journal officiel de la République française. Document administratif (ֆր.) — 1868. — ISSN 0242-6773
  11. ↑ «John Charles Harsanyi» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013 թ․ հուլիսի 28-ին. Վերցված է 2014 թ․ սեպտեմբերի 21-ին.
  12. ↑ Автобиография на сайте Нобелевского комитета

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջոն Հարշանյի» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ջոն_Հարշանյի&oldid=10572703» էջից