Ջոն Հարշանյի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Ջոն Հարշանյի
անգլ.՝ John Harsanyi
հունգ.՝ János Harsányi
John Harsanyi.jpg
Ծնվել է մայիսի 29, 1920(1920-05-29)[1][2][3]
Բուդապեշտ, Հունգարիա
Մահացել է օգոստոսի 9, 2000(2000-08-09)[1][2][3] (80 տարեկանում)
Բերկլի, Ալամեդա շրջան, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
բնական մահով
Քաղաքացիություն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Դավանանք աթեիզմ
Մասնագիտություն տնտեսագետ և պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Կալիֆոռնիայի համալսարան, Բերքլի, Ուտյնի պետական համալսարան և Ավստրալիական ազգային համալսարան
Գործունեության ոլորտ խաղերի տեսություն և տնտեսագիտություն
Անդամակցություն Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Ալմա մատեր Ստենֆորդի համալսարան, Սիդնեյի համալսարան և Բուդապեշտի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[1]
Գիտական ղեկավար Քեննեթ Էրրոու
Ազդել է Քեննեթ Բինմոր
Պարգևներ Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ[4] և Ջոն ֆոն Նեյմանի պարգև[5]
John Harsanyi Վիքիպահեստում

Ջոն Հարշանյի (անգլ.՝ John Charles Harsanyi, հունգ.՝ Harsányi János Károly, մայիսի 29, 1920(1920-05-29)[1][2][3], Բուդապեշտ, Հունգարիա - օգոստոսի 9, 2000(2000-08-09)[1][2][3], Բերկլի, Ալամեդա շրջան, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), հունգարական ծագմամբ ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրման ժամանակ խաղերի տեսության մշակման համար (1994

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յանոշ Հարշանյին միակ երեխան է եղել կաթոլիկ հրեա ընտանիքում։ Հայրը դեղագործ էր, մայրը՝ տնային տնտեսուհի։[6] Սովորել է Լյութերական գիմնազիայում, որի շրջանավարտների թվում էր նաև Ջոն ֆոն Նեյմանը։ 1944 թ. Հարշանյին կորցրեց բանակից ուսանողական տարկետման իրավունքը և հրեա ծագում ունենալով հանդերձ ուղարկվեց Հարավսլավիա՝ աշխատանքային բատալիոն։ 7 ամիս անց, երբ բատալիոնն ուղարկվեց համակենտրոնացման ճամբար, Հարշանիին հաջողվեց փախչել՝ պատսպարվելով ճիզվիտական մենաստանում։[7]

Ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանը։ Դոկտորի աստիճանն ստացել է Ստենֆորդի համալսարանում։ Դասավանդել է Ավստրալիայի ազգային համալսարանում (Կանբերա), Դեթրոյթի Ուեյնի պետական համալսարանում, Կալիֆորնիայի համալսարանում։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Էսսե էթիկայի, սոցիալական վարքի և գիտական բացատրության մասին» (Essays on Ethics, Social Behavior, and Scientific Explanation, 1976),
  • «Աշխատանքներ խաղերի տեսության մասին» (Papers in game Theory, 1982)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]