Ջոն Հարշանյի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոն Հարշանյի
անգլ.՝ John Harsanyi
հունգ.՝ János Harsányi
John Harsanyi.jpg
Ծնվել էմայիսի 29, 1920(1920-05-29)[1][2][3]
Բուդապեշտ, Հունգարիա
Մահացել էօգոստոսի 9, 2000(2000-08-09)[1][2][3] (80 տարեկանում)
Բերկլի, Ալամեդա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
բնական մահով
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary.svg Հունգարիա
Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Դավանանքաթեիզմ և չդավանող կաթոլիկ[4]
Մասնագիտությունտնտեսագետ և պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Կալիֆոռնիայի համալսարան, Բերքլի, Ուտյնի պետական համալսարան, Ավստրալիական ազգային համալսարան և Քուինսլենդի համալսարան
Գործունեության ոլորտխաղերի տեսություն և տնտեսագիտություն
ԱնդամակցությունՀունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Ալմա մատերՍտենֆորդի համալսարան, Բուդապեշտի համալսարան և Սիդնեյի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[1]
Գիտական ղեկավարՔեննեթ Էրրոու
Ազդել էՔեննեթ Բինմոր
ՊարգևներՏնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ[5] Ջոն ֆոն Նեյմանի պարգև[6] Ամերիկյան տնտեսական միության իսկական անդամ Էկոնոմետրիկ միության անդամ և Չինաստանի Ռենմին համալսարանի պատվավոր դոկտոր[7]
John Harsanyi Վիքիպահեստում

Ջոն Հարշանյի (անգլ.՝ John Charles Harsanyi, հունգ.՝ Harsányi János Károly, մայիսի 29, 1920(1920-05-29)[1][2][3], Բուդապեշտ, Հունգարիա - օգոստոսի 9, 2000(2000-08-09)[1][2][3], Բերկլի, Ալամեդա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հունգարական ծագմամբ ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրման ժամանակ խաղերի տեսության մշակման համար (1994

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յանոշ Հարշանյին միակ երեխան է եղել կաթոլիկ հրեա ընտանիքում։ Հայրը դեղագործ էր, մայրը՝ տնային տնտեսուհի[8]: Սովորել է Լյութերական գիմնազիայում, որի շրջանավարտների թվում էր նաև Ջոն ֆոն Նեյմանը։ 1944 թ. Հարշանյին կորցրեց բանակից ուսանողական տարկետման իրավունքը և հրեա ծագում ունենալով հանդերձ ուղարկվեց Հարավսլավիա՝ աշխատանքային բատալիոն։ 7 ամիս անց, երբ բատալիոնն ուղարկվեց համակենտրոնացման ճամբար, Հարշանիին հաջողվեց փախչել՝ պատսպարվելով ճիզվիտական մենաստանում[9]:

Ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանը։ Դոկտորի աստիճանն ստացել է Ստենֆորդի համալսարանում։ Դասավանդել է Ավստրալիայի ազգային համալսարանում (Կանբերա), Դեթրոյթի Ուեյնի պետական համալսարանում, Կալիֆորնիայի համալսարանում։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Էսսե էթիկայի, սոցիալական վարքի և գիտական բացատրության մասին» (Essays on Ethics, Social Behavior, and Scientific Explanation, 1976),
  • «Աշխատանքներ խաղերի տեսության մասին» (Papers in game Theory, 1982)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]