Թավշյա հեղափոխություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
«Թավշյա հեղափոխություն»
«Նուրբ հեղափոխություն»
չեխ․՝ Sametová revoluce
սլովակ.՝ Nežná revolúcia
Prague November89 - Wenceslas Monument.jpg
Երկիր Չեխոսլովակիա Չեխոսլովակիա
Ամսաթիվ 1989 թվականի նոյեմբեր - դեկտեմբեր
Պատճառ Հանրության կողմից ՉԿԿ ռեժիմի մերժում
Հիմնական նպատակ ՉԿԿ ռեժիմի տապալում
Արդյունք Կոմունիստական կուսակցության լուծարում
Մասնակիցների քանակ 10 հազարից (17 նոյեմբերի 1989, Պրահա) մինչև 300 հազար (26 նոյեմբերի 1989, Պրահա)
Կողմեր Ազգային միլիցիա, Ազգային անվտանգության կորպուս (17 նոյեմբերի 1989)
Զոհեր ավելի քան 500 (17 նոյեմբերի 1989)


«Թավշյա հեղափոխություն» (չեխ․՝ Sametová revoluce, սլովակ.՝ Nežná revolúcia, «Նուրբ հեղափոխություն»), քաղաքացիական խաղաղ ապստամբություն Չեխոսլովակիայում 1989 թվականի նոյեմբերից դեկտեմբեր։ Հանգեցրեց Չեխոսլովակիայի կոմունիստական կուսակցության իշխանությունից համեմատաբար արագ հեռացման և ՉԽՍ-ում սոցիալիստական ռեժիմի կազմակերպված քայքայման։ Չնայած ՉԿԿ ուժային կառույցների հետ ցուցարաների սկզբնական բախումներին՝ ընդհանուր առմամբ հեղափոխությունն իրականացվեց անարյուն, որի առնչությամբ էլ ստացել է իր անունը։

Իրադարձությունների ժամանակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • նոյեմբերի 17 - ուսանողական զանգվածային ցույց
  • նոյեմբերի 18 - ուսանողների ցույցին միացավ թատրոնների ստեղծագործական մտավորականությունը
  • նոյեմբերի 21 - ընդդիմությանն աջակցեց Չեխիայի գահերեց եպիսկոպոս, Պրահայի արքեպիսկոպոս կարդինալ Ֆրանտիշեկ Տոմաշեկը
  • նոյեմբերի 23 - աշխատավորների բազմահազարանոց ցույց Վացլավյան հրապարակում ի աջակցություն ուսանողների
  • նոյեմբերի 27 - համազգային գործադուլ ՉԿԿ միակուսակցական կառավարումից հրաժարման պահանջով։
  • նոյեմբերի 28 - Քաղաքացիական ֆորումի առաջնորդների բանակցությունները ՉՍՍԿ կառավարության ներկայացուցիչների հետ. աշխատավոր առաջնորդ դարբին Պետր Միլլերը պահանջում է վարչապետ Լադիսլավ Ադամեցից կառավարության հրաժարականը։
  • նոյեմբերի 29 - Խորհրդարանը չեղարկեց սահմանադրության հոդվածը ՉԿԿ գերակա դիրքի վերաբերյալ։
  • դեկտեմբերի 10 - Գուստավ Գուլակը 1948 թվականից ի վեր առաջին անգամ ձևավորեց ոչ կոմունիստական կուսակցություն։
  • դեկտեմբերի 21 - արտակարգ հրավիրված ՉԿԿ համագումարն ընտրեց նոր ղեկավարություն (Լադիսլավ Ադամեց, Վասիլ Մոգորիտա), հայտարարեց կուսակցության կողմից ժողովրդավարության սկզբունքների ընդունման մասին, ազատվեց ստալինիզմի գաղափարախոսությունից, լուծարեց կուսակցական զինված կազմավորումները։
  • դեկտեմբերի 29 - Խորհրդարանը Վացլավ Գավելին ընտրեց նախագահ։