Լեոնիդ Բրեժնև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լեոնիդ Բրեժնև
Brezhnev-color.jpg
 
Կուսակցություն՝ ԽՄԿԿ
Կրթություն՝ Dniprodzerzhynsk State Technical University
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ[1], ճարտարագետ և զինծառայող
Ծննդյան օր նոյեմբերի 23 (դեկտեմբերի 6), 1906[2]
Ծննդավայր Դնեպրոձերժինսկ
Վախճանի օր նոյեմբերի 10, 1982({{padleft:1982|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[2] (75 տարեկանում)
Վախճանի վայր Զարեչե (քաղաքատիպ ավան, Օդինցովսկի շրջան) կամ Մոսկվա[3][4]
Թաղված Կրեմլի պատի պանթեոն
Ամուսին Viktoria Brezhneva
Զավակներ Յուրի Բրեժնև և Գալինա Բրեժնևա
 
Ինքնագիր Leonid Brezhnev Signature.svg
 
Պարգևներ

Խորհրդային Միության հերոս, Լենինի շքանշան, «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ, Կարմիր դրոշի շքանշան, Կարմիր Աստղի շքանշան, Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան, Կառլ Մարքսի շքանշան, Սպիտակ առյուծի շքանշան, Կլեմենտ Գոտվալդի շքանշան, Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան, «Հաղթանակ» շքանշան, ՉԽՍՀ հերոս, II աստիճանի Բոգդան Խմելնիցկու շքանշան, «Օդեսսա պաշտպանության համար» մեդալ, «Մարտական ծառայությունների» մեդալ, «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ, «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ, «Պրահայի ազատագրման համար» մեդալ, Medal "For the Restoration of the Black Metallurgy Enterprises of the South", «Մարտական համագործակցության ամրապնդման համար» մեդալ, «Խոպան հողերի յուրացման համար» մեդալ, Կառլ Մարքսի անվան ոսկե մեդալ, Միջազգային Լենինի խաղաղության մրցանակ, Gold Star, Խորհրդային Միության հերոս, Լենինի շքանշան, Gold Star, Խորհրդային Միության հերոս, Լենինի շքանշան, Gold Star, Խորհրդային Միության հերոս, Լենինի շքանշան, Gold Star, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, Լենինի շքանշան, «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ, Լենինի շքանշան, Լենինի շքանշան, Լենինի շքանշան, Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, մեդալ «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ», Medal "In Commemoration of the 250th Anniversary of Leningrad", Medal "In Commemoration of the 1500th Anniversary of Kiev", Jubilee Medal "40 Years of the Armed Forces of the USSR", «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 50-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 60-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 20-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 30-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, Jubilee Medal "In Commemoration of the 100th Anniversary since the Birth of Vladimir Il'ich Lenin", Q4375473?, Order of May, Q4335896?, Hero of the People's Republic of Bulgaria, Order of Georgi Dimitrov, Hero of the People's Republic of Bulgaria, Order of Georgi Dimitrov, Hero of the People's Republic of Bulgaria, Order of Georgi Dimitrov, Order of the Flag of the Republic of Hungary, Order of the Flag of the Republic of Hungary, Hero of Labor, Order of Ho Chi Minh, Gold Star Order, Q571726?, Q571726?, Կառլ Մարքսի շքանշան, Q571726?, Կառլ Մարքսի շքանշան, «Ժողովրդների բարեկամության աստղ» շքանշան, Q2340171?, Q2340171?, Պետական դրոշի շքանշան, Hero of the Republic of Cuba, Խոսե Մարտի շքանշան, Q4335886?, Order of Playa Girón, Q4137459?, Order of Sukhbaatar, Order of Sukhbaatar, Order of Sukhbaatar, Order of Sukhbaatar, Q4286725?, Q4286735?, «Մոնղոլական Ժողովրդական Բանակի 50-ամյակ» մեդալ, Արևի շքանշան, Grand Cross with Star of the Virtuti Militari, Վեածնունդի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Grand Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland, Q21916483?, Հաղթանակի և Ազատության մեդալ, Q4335924?, Q2440493?, Grand Cross of the White Rose of Finland, ՉԽՍՀ հերոս, ՉԽՍՀ հերոս, Կլեմենտ Գոտվալդի շքանշան, Կլեմենտ Գոտվալդի շքանշան, ՉԽՍՀ հերոս, Կլեմենտ Գոտվալդի շքանշան, Սպիտակ առյուծի շքանշան, Czechoslovak War Cross 1939-1945, Czechoslovak War Cross 1939-1945, Q4287112?, Q11692063?, Q4287089?, Order of the Yugoslav Star, Ազատության շքանշան, Օտտո Հանի անվան խաղաղության մեդալ, Q3380592?, Gold Mercury International Award և Q16700277?

Լեոնիդ Բրեժնև (ռուս.՝ Леонид Ильич Брежнев, նոյեմբերի 23 (դեկտեմբերի 6), 1906[2], Դնեպրոձերժինսկ - նոյեմբերի 10, 1982[2], Զարեչե (քաղաքատիպ ավան, Օդինցովսկի շրջան) և Մոսկվա[3][4]), խորհրդային քաղաքական և պետական գործիչ, 18 տարի՝ 1964 թվականից մինչև իր մահը՝ 1982 թվականը եղել է ԽՄԿԿ գլխավոր քարտուղար։

Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, Խորհրդային միության քառակի հերոս։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1927 թվականին ավարտել է Կուրսկի մելիորատիվ-հողաշինարարական տեխնիկումը։ Որպես հողաշինարար աշխատել է Բելոռուսիայում, Կուրսկի նահանգում, Ուրալում։ 1935 թվականին ավարտել է Դնեպրոձերժինսկի մետալուրգիական ինստիտուտը և աշխատել տեղի մետալուրգիական գործարանում որպես ինժեներ։ 1937 թվականին ընտրվել է Դնեպրոձերժինսկի քաղսովետի գործկոմի նախագահի տեղակալ, 1938 թվականի մայիսից՝ ՈւԿ(բ)Կ Դնեպրոպետրովսկի մարզկոմի բաժնի վարիչ, 1939 թվականի փետրվարից՝ քարտուղար։

1941-1945 թվականներին ծառայել է սովետական բանակում, եղել է Հարավային ռազմաճակատի քաղվարչության պետի տեղակալ, 18-րդ բանակի քաղվարչության պետ, Չորրորդ Ուկրաինական ռազմաճակատի քաղվարչության պետ։ 1943 թվականին Բրեժնևին շնորհվել է գեներալ-մայորի կոչում։ Մասնակցել է մարտական գործողությունների Կովկասում, Ղրիմում, Ուկրաինայում, ինչպես նաե Չեխոսլովակիայի, Լեհաստանի, Հունգարիայի ազատագրման համար մղված մարտերին։

1946 թվականի օգոստոսից եղել է Զապորոժիեի, 1947 թվականի նոյեմբերից՝ Դնեպրոպետրովսկի մարզկոմի առաջին քարտուղար, 1950 թվականի հուլիսից՝ Մոլդավիայի կոմկուսի ԿԿ-ի առաջին քարտուղար։ ՍՄԿԿ XIX համագումարում ընտրվել է ՍՍԿԿ ԿԿ-ի Նախագահության անդամության թեկնածու և ԿԿ-ի քարտուղար։ 1953 թվականի մարտից մինչև 1954-ի փետրվարը եղել է սովետական բանակի և ռազմածովային նավատորմի գլխավոր քաղվարչության պետի տեղակալ, 1954 թվականի փետրվարից՝ Ղազախստանի կոմկուսի ԿԿ-ի երկրորդ, 1955 թվականի օգոստոսից՝ առաջին քարտուղար։ ՍՄԿԿ XX համագումարում Բրեժնևն ընտրվել է ՍՄԿԿ ԿԿ-ի անդամ, Նախագահության անդամության թեկնածու և ՍՄԿԿ ԿԿ-ի քարտուղար, 1957 թվականի հունիսից՝ ՍՍԿԿ ԿԿ-ի Նախագահության անդամ։ ՍՍՀՄ Գերագույն սովետի V գումարման V նստաշրջանում (1960-ի մայիս) ընտրվել է ՍՍՀՄ Գերագույն սովետի Նախագահության նախագահ, 1963 թվականի հունիսից՝ ՍՄԿԿ ԿԿ-ի քարտուղար։ 1964 թվականի հոկտեմբերին Բրեժնևն ընտրվել է ՍՄԿԿ ԿԿ-ի առաջին քարտուղար, 196 թվականի ապրիլից՝ ՍՄԿԿ ԿԿ-ի գլխավոր քարտուղար։ Բրեժնևը ԽՍՀՄ III—IX գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ է, նրա Նախագահության անդամ։

1961 թվականին Բրեժնևին շնորհվել է սոցիալիստական աշխատանքի, 1966 թվականին՝ Սովետական Միության, 1973 թվականին՝ Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետության, Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության հերոսի կոչում, պարգևատրվել է ԳԴՀ բարձրագույն՝ «Կարլ Մարքս» շքանշանով (1974), Կուբայի Հանրապետության՝ «Խոզե Մարտի» (1974), ԼԺՀ «Վիրտուտի միլիտարի» (զինվորական արիության) շքանշաններով (1974), ՄԺՀ պատվավոր քաղաքացու Ոսկե աստղի շքանշանով, արժանացել է «Ժողովուրդների խաղաղությունն ամրապնդելու համար» միջազգային լենինյան մրցանակի (1973)։ Պարգևատրվել է Ֆ․ Ժոլիո-Կյուրիի անվան խաղաղության ոսկե մեդալով (1975), Լենինի չորս, Կարմիր դրոշի երկու և այլ շքանշաններով։

Ի նշանավորումն Սովետական Միության հերոս և սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Բրեժնևիի մարտական և աշխատանքային ակնառու ծառայությունների, ծննդավայրում՝ Դնեպրոձերժինսկ քաղաքում կանգնեցվել է Բրեժնևի բրոնզե կիսանդրին, որի բացումը տեղի է ունեցել 1976 թվականի մայիսի 8-ին։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Л. И. Брежнев. «Ленинским курсом»։ Речи и статьи. (В 9-ти томах, 5523 страницы) — Издательство։ М.։ Политиздат, 1970—1982.
  • Л. И. Брежнев. Воспоминания («Малая земля», «Возрождение», «Целина»). — ж-л. «Новый мир», 1978, № 2, 5, 11.
  • Л. И. Брежнев. Воспоминания (Глава 1 «Жизнь по заводскому гудку». Глава 2 «Чувство Родины». Глава 3 «Малая земля». Глава 4 «Возрождение». Глава 5 «Молдавская весна». Глава 6 «Целина». Глава 7 «Космический Октябрь». Глава 8 «Слово о коммунистах»). М., ИПЛ, 1983.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png