Այգեձոր (Տավուշի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Այգեձոր (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Այգեձոր
Aygedzor.jpg
Այգեձորը ամռանը
Կոորդինատներ: 40°49′32″ հս․ լ. 45°32′27″ ավ. ե. / 40.82556° հս․. լ. 45.54083° ավ. ե. / 40.82556; 45.54083
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Մարզ Տավուշ
Գյուղապետ Սասուն Սաֆարյան
Այլ անվանումներ Ղուլալի
ԲԾՄ 830 մ
Կլիմայի տեսակ մերձարևադարձային
Պաշտոնական լեզու Հայերեն
Բնակչություն 2 608[1] մարդ (2008)
Ազգային կազմ Հայեր
Կրոնական կազմ Հայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականուն այգեձորցի
Ժամային գոտի UTC+4
Ավտոմոբիլային կոդ 59
Պաշտոնական կայք aygedzor.com
##Այգեձոր (Տավուշի մարզ) (Հայաստան)
Red pog.png

Այգեձոր, գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում, մարզկենտրոնից 75 կմ հարավ-արևելք, Ախինջա գետի ափին։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև 1939 թ.-ի մայիսի 4-ը կոչվել է Ղուլալի[2]։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է միջինը 780 մ։ Ախինջա գետը կամ ինչպես տեղացիներն են անվանում Ախնջին գյուղը բաժանում է երկու մասի։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներկայիս Այգեձորի տեղակայման վայրում հայկական բնակատեղի է եղել սկսած մ.թ. 5-րդ դարից, ինչի մասին է վկայում գյուղի տարածքում գտնվող կիսավեր Սուրբ Հռիփսիմե վանքը։ Այգեձորը աչքի է ընկնում իր գեղատեսիլ բնությամբ՝ անտառապատ սարերով, ձորերով, առվակներով ու աղբյուրներով։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այգեձորի ազգաբնակչության փոփոխությունը.[3]

Տարի 1831 1873 1914 1922 1931 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 910 1147 1036 1437 1678 2455 2375 1990 2833 2701 2491

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը զբաղվում է անասնաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ, խոզաբուծությամբ, մեղվաբուծությամբ, դաշտավարությամբ և այգեգործությամբ։

Օգտակար հանածոներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այգեձորի մոտ հայտնաբերվել են գրանիտի և մարմարի հանքավայրեր։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այգեձորի մեջ է Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին (5-19 դարեր), իսկ արևմտյան մասում՝ «Խզնաքար» (10-12 դարեր) և «Երգեվանք» (10-13 դարեր) ամրոցները, «Էրի ձոր» գյուղատեղին (10-17 դարեր)։ Գյուղից 3 կմ արևելքում է գտնվում «Կարմիր Արեգունի» ամրոցը (վաղ միջնադար), 2 կմ հարավ-արևմուտքում՝ «Հայգրնի» դամբարանադաշտը (մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակ)։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Տավուշի մարզի մարդահաշիվ (անգլ.)
  2. Ա. Ա. Ասլանյան, Հ. Ղ. Գրգեարյան (1981). Հայկական ՍՍՀ աշխարհագրական անունների համառոտ բառարան. Երևան: ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն. էջ էջ 21. 
  3. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 18»։ Վերցված է 2014 Մայիսի 24 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]