Այգեձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Այս հոդվածը ներկայացնում է Տավուշի մարզի Այգեձոր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 69 հուշարձան (28 միավոր)։


հուշարձան կառուցված վայր, հասցե կոորդ համարանիշ նշան. հավելյալ նշումներ պատկեր
Ամրոց «Աղջկաբերդ» 10-13 դդ. գյուղից 3.5 կմ հվ-ամ, «Աղջկաքար» ժայռի գագաթին 10.10/1 Հ այլ անվանում` «Կըզ-Կալա» բեռնել պատկեր

Ամրոց «Երգեվանք» («Երգեվանից բերդ») 10-13 դդ. գյուղից 1 կմ ամ, բարձր լեռան գագաթին 10.10/2 Հ բեռնել պատկեր

Ամրոց «Խազնաքար» 10-12 դդ. գյուղից 1.5 կմ ամ 10.10/3 Հ բեռնել պատկեր

Ամրոց «Կարմիր Արեգունի» վաղ միջնադար գյուղից 3 կմ աե 1.5 կմ հս-աե, լեռան գագաթին 10.10/4 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 10-20 դդ. գյուղի ամ կողմում, «Գոմատեղ» թաղամասում 10.10/5 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 13-15 դդ., 19-20 դդ. գյուղից 1 կմ հս-աե, «Չալաբի» թաղամասում 10.10/6 Տ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 13-20 դդ. գյուղի աե մասում, բլրի վրա 10.10/7 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 13-20 դդ. գյուղի հս-աե եզրին, գոմերի մոտ, «Թալա» վայրում 10.10/8 Տ գործող բեռնել պատկեր

Արձանագիր քար 1915 թ. 10.10/8.1 Տ Սբ. Հովհաննես եկեղեցու (այժմ գոյություն չունի) շինարարական արձանագրությունն է` տեղափոխված գյուղամիջից բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.10/8.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.10/8.3 Հ խրված է գետնի մեջ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. արձանագիր քարի մոտ 10.10/8.4 Հ փոքր բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 10-16 դդ. գյուղից 3.5 կմ հվ-ամ, «Աղջկաբերդ» ամրոցի մոտ, անտառում 10.10/9 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 10-18 դդ. գյուղից 3 կմ հվ-ամ, Խնձորուտ գետի հետ Ախնջի վտակի միախառնման վայրում, «Հացուտ թավ» տեղանքում, ֆերմաների մոտ 10.10/10 Տ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 10-13 դդ. եկեղեցու շուրջը 10.10/10.1 Տ ավերված բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 16-18 դդ. 10.10/10.2 Տ ավերված բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 13 դ., վերակառ. 17 դ. 10.10/10.3 Հ կիսավեր բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Գոմատեղ» 11-17 դդ. գյուղից 500 մ ամ, լեռան լանջին 10.10/11 Հ տարածքի մեծ մասը վերածվել է վարելահողերի բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 11-17 դդ. մատուռի շուրջը 10.10/11.1 Տ կիսավեր բեռնել պատկեր

Մատուռ 17 դ. 10.10/11.2 Տ կիսավեր բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Էրի ձոր» 10-17 դդ. գյուղից 1.5 կմ ամ, Երգեվանք ամրոցի ստորոտին 10.10/12 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 13-15 դդ. գյուղատեղիի հս-ամ եզրին 10.10/12.1 Տ կիսավեր բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 15-17 դդ. գյուղատեղիի հս եզրին 10.10/12.2 Տ կիսավեր բեռնել պատկեր

Քարայր-կացարան գյուղատեղիի հս մասում 10.10/12.3 Տ բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Մինասի թալա» 12-17 դդ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ, նույնանուն վայրում, բլրի վրա և լանջերին 10.10/13 Հ տարածքի մեծ մասը վերածվել է վարելահողերի բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 12-17 դդ. բլրալանջին 10.10/13.1 Հ բեռնել պատկեր

Մատուռ 13 դ. գերեզմանոցում 10.10/13.1.1 Հ կիսավեր է, պատերը պահպանվել են 2 մ բարձրությամբ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 13 դ. բլրի վրա 10.10/13.2 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Խաչքար 12 դ. ձորի մեջ, աղբյուրի մոտ 10.10/13.3 Հ արձանագիր բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. նախորդի մոտ 10.10/13.4 Տ ստորին բեկոր, արձանագիր բեռնել պատկեր

Խաչքար 14-15 դդ. նախորդի մոտ 10.10/13.5 Հ բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Ներքին Եղցաձոր» 13-16 դդ. գյուղից 4 կմ հվ-ամ 10.10/14 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 13 դ. անտառոտ լանջին 10.10/14.1 Հ կիսավեր բեռնել պատկեր

Գավիթ 13 դ. կից է եկեղեցուն ամ-ից 10.10/14.1.1 Հ հիմնավեր են ամ և հվ պատերը բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 13-16 դդ. եկեղեցու շուրջը 10.10/14.1.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. եկեղեցուց մոտ 40 մ հվ-աե 10.10/14.1.2.1 Տ կանգնեցված է ցածր պատվանդանի վրա բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.10/14.1.2.2 Հ ընկած է գետնին, եռատված, արձանագիր բեռնել պատկեր

Խաչքար 12 դ. ագուցված է եկեղեցու պատի մեջ` հվ-աե անկյունում 10.10/14.1.3 Հ վերնամասը կոտրված բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ-աե ավանդատան աե պատին 10.10/14.1.4 Հ խիստ հողմնահարված բեռնել պատկեր

Խաչքար Ալեքս քահանայի 1247 թ. ագուցված է եկեղեցու պատին 10.10/14.1.5 Հ հորիզոնական դիրքով բեռնել պատկեր

Մատուռ 12-13 դդ. 10.10/14.2 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Գերեզամանոց 13-16 դդ. մատուռի մոտ 10.10/14.2.1 Հ բեռնել պատկեր

Տապանաքար 1347 թ. գերեզմանոցում 10.10/14.2.1.1 Հ ցածրիկ է, քանդակազարդ, կոտրված բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Վերին Եղցաձոր» 13-15 դդ. գյուղից 15 կմ հվ 10.10/15 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց միջնադար 10.10/15.1 Հ բեռնել պատկեր

Մատուռ 13 դ 10.10/15.2 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ մ.թ.ա. 2-1 հզ գյուղից 0.5 կմ հս-աե, «Թալա» վայրում, բլրակի վրա 10.10/16 Հ տարածքի մեծ մասը հերկված է բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ «Հայգրունի թալա» («Այղռանի թալա») մ.թ.ա. 1 հզ սկիզբ գյուղից 6 կմ հվ-ամ, Խնձորուտ գետի աջ ափին 10.10/17 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի Սբ. Հռիփսիմե 5-6 դդ. գյուղի մեջ, գետի աջափնյա բարձրադիր հարթության վրա 10.10/18 Հ կիսավեր ՍԲ ՀՌԻՓՍԻՄԵ ԵԿԵՂԵՑԻ.JPG բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 5-19 դդ. եկեղեցու շրջակայքում 10.10/18.1 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. գերեզմանոցի հվ եզրին 10.10/18.1.1 Տ ընկած է գետնին բեռնել պատկեր

Տապանաքար 1751 թ. գերեզմանոցի կենտր. մասում 10.10/18.1.2 Հ ուղղանկյունաձև է, քանդակազարդ բեռնել պատկեր

Տապանաքար 1826 թ. գերեզմանոցի հվ եզրին 10.10/18.1.3 Հ ուղղանկյունաձև է, քանդակազարդ բեռնել պատկեր

Տապանաքար 1829 թ. գերեզմանոցի հվ եզրին 10.10/18.1.4 Հ ուղղանկյունաձև է, քանդակազարդ բեռնել պատկեր

Տապանաքար Գաբրիելի 19 դ. գերեզմանոցի կենտր. մասում 10.10/18.1.5 Հ ուղղանկյունաձև է, քանդակազարդ բեռնել պատկեր

Տապանաքար Գրիգորի 1842 թ. գերեզմանոցի աե եզրին 10.10/18.1.6 Հ օրորոցաձև է, քանդակազարդ բեռնել պատկեր

Տապանաքար Վարդանի 1833 թ. գերեզմանոցի հվ եզրին 10.10/18.1.7 Հ սեղանաձև է, քանդակազարդ, վարպետ` Մակար բեռնել պատկեր

Խաչքար 10 դ. գյուղի հս-աե եզրին` գործող գերեզմանոցից ոչ հեռու 10.10/19 Հ «հացատան» մոտ բեռնել պատկեր

Խաչքար 10-11 դդ. գյուղի հս-աե եզրին` գործող գերեզմանոցից ոչ հեռու 10.10/20 Հ «հացատան» մոտ բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. գյուղից 2 կմ հվ-ամ, «Ներքին Եղցաձոր» տանող ճանապարհից աջ 10.10/21 Հ արձանագիր է, մասնատված, ընկած է գետնին բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. գյուղի ամ կողմում, «Գոմատեղ» թաղամասի հս եզրին 10.10/22 Հ արձանագիր է, բերվել է «Ներքին Եղցաձորից» բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. գյուղի հս-աե եզրին` գործող գերեզմանոցից ոչ հեռու 10.10/23 Հ «հացատան» մոտ բեռնել պատկեր

Խաչքար 14-15 դդ. գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, գետի աջ ափին, «Հակոբի աղբյուր»-ի մոտ 10.10/24 Տ բեռնել պատկեր

Հուշաղբյուր 1958 թ. գյուղի մեջ 10.10/25 Տ բեռնել պատկեր

Հուշաղբյուր Զորավար Անդրանիկին 1985 թ. գյուղից 3.5 կմ հվ-ամ, «Ներքին Եղցաձոր» գյուղատեղի տանող ճանապարհի աջ կողմում 10.10/26 Տ բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.10/26.1 Հ կանգնեցված է քարաբեկորի վրա բեռնել պատկեր

Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1980-ական թթ. սկիզբ մշակույթի տան մոտ 10.10/27 Տ բեռնել պատկեր

Հուշարձան Արցախի ազատամարտիկներին 2000 թ. գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, ավտոճանապարհի եզրին, գետի ձախ ափին 10.10/28 Տ ժայռակերտ բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. հուշարձանի մոտ 10.10/28.1 Տ հավանաբար բերվել է «Ներքին Եղցաձորից» բեռնել պատկեր

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]