Կողբի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Այս հոդվածը ներկայացնում է Տավուշի մարզի Կողբ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 72 հուշարձան (23 միավոր)։


հուշարձան կառուցված վայր, հասցե կոորդ համարանիշ նշան. հավելյալ նշումներ պատկեր
Ամրոց 8-10 դդ. գյուղից 8 կմ հվ-ամ, «Տվարաեղցի» գյուղատեղիից 2 կմ հվ-ամ, «Բերդատեղ» վայրում 10.41/1 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի 8-10 դդ. 10.41/1.1 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Ամրոց «Բերդաղ» («Բերդաթաղ», «Պարսպի մնացորդներ») Ք.ա. 2-1 հզ գյուղից 1.5 կմ հվ-աե 10.41/2 Հ բեռնել պատկեր

Բնակատեղի «Հարսոնց գյոլ» Ք.ա. 2-1 հզ ամրոցից 300 մ աե 10.41/2.1 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 1 հզ ամրոցից 2-3 կմ աե, «Հարսնաքար» վայրում 10.41/2.2 Հ բեռնել պատկեր

Ամրոց «Դուրգանաձոր» Ք.ա. 2-1 հզ «Պատաշար» ամրոցից 2 կմ աե, նույնանուն կիրճում 10.41/3 Հ բեռնել պատկեր

Քարհանք ամրոցի մոտ 10.41/3.1 Տ բեռնել պատկեր

Ամրոց «Զիկատար» Ք.ա. 2-1 հզ գյուղից 5 կմ ամ, բարձր բլրի վրա 10.41/4 Հ բեռնել պատկեր

Ամրոց «Կոզմա» Ք.ա. 2-1 հզ գյուղից 10 կմ ամ, «Կոզմանի դաշտ» վայրում, բարձր բլրի վրա 10.41/5 Հ բեռնել պատկեր

Ամրոց «Կոնդոխավանք» Ք.ա. 2-1 հզ գյուղից 13 կմ հվ-ամ 10.41/6 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի «Կոնդոխավանք» 12-14 դդ. 10.41/6.1 Հ բեռնել պատկեր

Ամրոց «Պատաշար» Ք.ա 1 հզ սկիզբ գյուղից 6 -7 կմ հվ-աե 10.41/7 Հ բեռնել պատկեր

Բնակատեղի «Հորերի դոշ» Ք.ա. 1 հզ սկիզբ. ամրոցից հս 10.41/7.1 Հ բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հզ «Մչիքինդ» վայրում 10.41/7.2 Հ բեռնել պատկեր

Բնակելի տուն 19 դ. գյուղի մեջ 10.41/8 Տ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 5-20 դդ. գյուղից 1 կմ հվ 10.41/9 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 12-13 դդ. գերեզմանոցում 10.41/9.1 Հ քանդված են ծածկը, ամ պատը և հվ պատի մի մասը բեռնել պատկեր

Կոթող 6-7 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս-աե անկյունում 10.41/9.1.1 Հ Ադամի ու Եվայի քանդակներով բեռնել պատկեր

Կոթող 6-7 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին 10.41/9.1.2 Հ բեռնել պատկեր

Կոթող 6-7 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս-ամ անկյունում 10.41/9.1.3 Հ բեռնել պատկեր

Կոթող 6-7 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին 10.41/9.1.4 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 1245 թ. գերեզմանոցում, մատուռի մոտ 10.41/9.2 Հ կանգնեցված է բարձր պատվանդանի վրա, հարավայինն է բեռնել պատկեր

Խաչքար 1872 թ. գերեզմանոցի կենտրոնական մասում 10.41/9.3 Հ ընկած է գետնին, երկատված բեռնել պատկեր

Խաչքար Սարգիս քահանայի 1245 թ. գերեզմանոցում, մատուռի մոտ 10.41/9.4 Հ կանգնեցված է բարձր պատվանդանի վրա, հյուսիսայինն է բեռնել պատկեր

Մատուռ 12-13 դդ. եկեղեցուց 10 մ հվ 10.41/9.5 Հ պահպանվել է խորանի հատվածը բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց «Խեչքար» 5-20 դդ. գյուղից 1.5 կմ ամ, նույնանուն վայրում 10.41/10 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար Սարգսի 1658 թ. գերեզմանոցում 10.41/10.1 Հ կանգնեցված է գետնի մեջ բեռնել պատկեր

Կոթող 6-7 դդ. գերեզմանոցում, մատուռի մոտ 10.41/10.2 Հ քառանիստ բեկոր է, խաղողի զարդամոտիվով բեռնել պատկեր

Կոթող 6-7 դդ. նախորդի մոտ 10.41/10.3 Հ քառանիստ բեկոր է, Աստվածամոր քանդակով բեռնել պատկեր

Կոթող 6-7 դդ. նախորդի մոտ 10.41/10.4 Հ քառանիստ բեկոր է, սիրամարգի քանդակով բեռնել պատկեր

Մատուռ 12-13 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում 10.41/10.5 Հ պահպանվել են պատերը` 1.5 մ բարձրությամբ բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Ագեղցի» 17-18 դդ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ 10.41/11 Հ խիստ ավերված բեռնել պատկեր

Եկեղեցի «Ագեղցի» վերակառ. 17 դ. 10.41/11.1 Հ քանդված են թաղը և հվ պատը, խորանում ագուցված են խաչքարերի բեկորներ բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. 10.41/11.2 Հ տեղահանված բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Կոզման» գյուղից 6 կմ հվ-ամ, «Կոզման» հանդամասում 10.41/12 Տ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 15-19 դդ. 10.41/12.1 Տ կիսավեր բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Վարդգեղ» 17-18 դդ. գյուղից 3 կմ հս-ամ, հանդամիջյան ճանապարհից աջ, սարալանջին 10.41/13 Տ կիսավեր բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 17-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնական մասում 10.41/13.1 Տ բեռնել պատկեր

Խաչքար Ազիզի 1651 թ. գերեզմանոցում, մատուռից 30 մ հվ-ամ 10.41/13.1.1 Հ բեռնել պատկեր

Մատուռ 17-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնական մասում 10.41/13.2 Տ պահպանվել են պատերը` 1.5 մ բարձրությամբ բեռնել պատկեր

Գյուղատեղի «Տվարաեղցի» («Տվարագեղցի») միջնադար գյուղից 2.5-3 կմ հվ-ամ 10.41/14 Հ բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց միջնադար 10.41/14.1 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի 6-7 դդ. 10.41/14.2 Հ եռանավ բազիլիկ, կիսավեր, վերակառուցվել է 1258 թ. բեռնել պատկեր

Մատուռ 10-12 դդ. գյուղատեղիից 0.5 կմ հս, սարի գագաթին 10.41/14.3 Հ ավերված բեռնել պատկեր

Դամբարանադաշտ 1-5 դդ. գյուղից 2.5 կմ հվ-ամ, Կողբ-Կոզման ճանապարհի աջ եզրին, «Տվարաեղցի» Գյուղատեղիից ոչ հեռու 10.41/15 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի Սբ. Գևորգ 14-15 դդ գյուղից 3 կմ հս-աե 10.41/16 Հ բեռնել պատկեր

Եկեղեցի «Վարդապետի» 7 դ. գյուղի մեջ, հրապարակից 300 մ հս-ամ, տնամերձ հողամասում 10.41/17 Հ պահպանվել են հիմքերը բեռնել պատկեր

Կոթող 7 դ. եկեղեցու մեջ 10.41/17.1 Հ բեռնել պատկեր

Հանքախորշ 19 դ. գյուղի հվ-ամ բարձունքին, «Մաղարա» վայրում 10.41/18 Հ ըստ տեղացիների աշխատեցրել են ֆրանսիացիները բեռնել պատկեր

Հանքախորշ 19 դ. գյուղից 7-8 կմ հվ-աե, «Միսխանա» վայրում 10.41/19 Հ բեռնել պատկեր

Հուշակոթող «Կողբ» 1968 թ. գյուղի մեջ, ակումբի մոտ 10.41/20 Տ բեռնել պատկեր

Խաչքար 12-13 դդ. 10.41/20.1 Տ բեռնել պատկեր

Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1970-ական թթ. գյուղի մեջ 10.41/21 Հ բեռնել պատկեր

Շենք դպրոցի (Ջ. Կարախանյանի անվան) 1928 թ. գյուղի մեջ 10.41/22 Տ շենքի երկրորդ հարկը կառուցվելէ գյուղի կենտրոնի 1936 թ. քանդված միջնադարյան եկեղեցու քարերով բեռնել պատկեր

Կիսանդրի Ջ. Կարախանյանի 1965 թ. դպրոցի բակում 10.41/22.1 Հ բեռնել պատկեր

Վանական համալիր Մշկավանք (Մշակավանք) 12-13 դդ. գյուղից 3-4 կմ հվ-ամ, անտառապատ սարավանդի վրա 10.41/23 Հ Mshkavank 26.JPG բեռնել պատկեր

Գավիթ 12-13 դդ. 10.41/23.1 Հ խաչվող կամարներով Mshkavank 12.JPG բեռնել պատկեր

Խաչքար 1291 թ. 10.41/23.1.1 Հ Mshkavank khatchkar.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 1291 թ. 10.41/23.1.2 Հ Mshkavank 4.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.41/23.1.3 Հ Mshkavank khatchkar 3.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 1652 թ. 10.41/23.1.4 Հ Mshkavank khatchkar 4.jpg բեռնել պատկեր

Գերեզմանոց 12-16 դդ. վանքից 500 մ հվ-աե 10.41/23.2 Հ բեռնել պատկեր

Խաչքար 12 դ. 10.41/23.2.1 Հ Mshkavank khatchkar 16.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.41/23.2.2 Հ Mshkavank khatchkar 17.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.41/23.2.3 Հ Mshkavank khatchkar 14.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.41/23.2.4 Հ Mshkavank khatchkar 13.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.41/23.2.5 Հ Mshkavank khatchkar 12.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 13 դ. 10.41/23.2.6 Հ Mshkavank khatchkar 11.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 14 դ. 10.41/23.2.7 Հ Mshkavank khatchkar 9.jpg բեռնել պատկեր

Խաչքար 14-15 դդ. 10.41/23.2.8 Հ Mshkavank khatchkar 5.jpg բեռնել պատկեր

Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 12 դ. 10.41/23.3 Հ Mshkavank.jpg բեռնել պատկեր

Մատուռ-դամբարան 12-13 դդ. վանքից 300-400 մ հս 10.41/23.4 Հ կիսավեր Mshkavank chapel 2.jpg բեռնել պատկեր

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]