Էուֆեմե (արբանյակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է S/2003 J 3ից)
Jump to navigation Jump to search
Logo stars (green).png
Invisible.png
Invisible.png
Invisible.png
Էուֆեմե
(Յուպիտեր LX)
Eupheme
Հիմնական տվյալներ
Հայտնաբերվել է5 փետրվար 2003[1] թ. (Սքոթ Շեփարդի կողմից)
Բացարձակ մեծություն (H)23,4[2]
Հեռավորությունը Յուպիտեր21 199 710 կմ[2]
Ուղեծրային տվյալներ
Էքսցենտրիսիտետ0,253[2]
Սիդերիկ պարբերություն627,8 օր[2]
Թեքվածություն148° (խավարածրի հարթության նկատմամբ)
146° (Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ)[2]
Ֆիզիկական հատկանիշներ
Շառավիղ~1 կմ (ենթադրված)
Միջին խտություն2,6 գ/սմ3 (ենթադրված)
Ալբեդո0,04 (ենթադրություն)
Մթնոլորտային տվյալներ

Էուֆեմե (հուն․՝ Ευφήμη), կամ Յուպիտեր LX, Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում: Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի ղեկավարած խմբի կողմից, հայտնաբերման մասին հայտարարվել է 2003 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2003 J 3 ժամանակավոր անվանումը[1][3]: Հայտնաբերումից հետո արբանյակը չէր դիտարկվել և համարվում էր կորսված[4][5][6][7], սակայն այն վերահայտնաբերվեց 2017 թվականին[8]:

Էուֆեմեն ունի մոտ 2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 21 199 710 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 627,8 օրվա ընթացքում[1][2]: Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 148° խավարածրի հարթության նկատմամբ (146° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,253 է[1][2]:

Էուֆեմեն պատկանում է Անանկեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 19,3 - 22,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը մոտ 150° է[9]:

Արբանյակի անունը տրվել է 2019 թվականին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության ոգի Էուֆեմեի անունով. Հեփեստոսի և Ագլայայի դուստրը և Զևսի թոռնուհին[10][11]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Daniel W. E. Green (March 4, 2003)։ «IAUC 8087: Satellites of Jupiter»։ International Astronomical Union 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Sheppard Scott S.։ «Jupiter's Moons»։ carnegiescience.edu։ sites.google.com։ Վերցված է 18 July 2018 
  3. MPEC 2003-E11: S/2003 J 1, 2003 J 2, 2003 J 3, 2003 J 4, 2003 J 5, 2003 J 6, 2003 J 7 March 4, 2003 (discovery and ephemeris)
  4. Beatty Kelly (4 April 2012)։ «Outer-Planet Moons Found — and Lost»։ www.skyandtelescope.com։ Sky & Telescope։ Վերցված է 27 June 2017 
  5. Brozović Marina, Jacobson Robert A. (9 March 2017)։ «The Orbits of Jupiter's Irregular Satellites»։ The Astronomical Journal 153 (4): 147։ Bibcode:2017AJ....153..147B։ doi:10.3847/1538-3881/aa5e4d 
  6. Jacobson B., Brozović M., Gladman B., Alexandersen M., Nicholson P. D., Veillet C. (28 September 2012)։ «Irregular Satellites of the Outer Planets: Orbital Uncertainties and Astrometric Recoveries in 2009–2011»։ The Astronomical Journal 144 (5): 132։ Bibcode:2012AJ....144..132J։ doi:10.1088/0004-6256/144/5/132 
  7. Sheppard Scott S. (2017)։ «New Moons of Jupiter Announced in 2017»։ home.dtm.ciw.edu։ Վերցված է 27 June 2017։ «We likely have all of the lost moons in our new observations from 2017, but to link them back to the remaining lost 2003 objects requires more observations a year later to confirm the linkages, which will not happen until early 2018. ... There are likely a few more new moons as well in our 2017 observations, but we need to reobserve them in 2018 to determine which of the discoveries are new and which are lost 2003 moons.» 
  8. Sheppard Scott S. (2017)։ «Jupiter's Known Satellites»։ home.dtm.ciw.edu։ Վերցված է 10 August 2017 
  9. Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Carolyn Porco; Jupiter's Outer Satellites and Trojans Archived 2007-06-14 at the Wayback Machine., in Jupiter: The Planet, Satellites and Magnetosphere, edited by Fran Bagenal, Timothy E. Dowling, William B. McKinnon, Cambridge Planetary Science, Vol. 1, Cambridge, UK: Cambridge University Press, 0-521-81808-7, 2004, pp. 263-280
  10. «Naming Contest for Newly-discovered Moons of Jupiter»։ www.iau.org։ Վերցված է 27 August 2019 
  11. «Public Contest Successfully Finds Names For Jupiter’s New Moons»։ www.iau.org։ Վերցված է 27 August 2019