Քռասնի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղական համայնք
Քռասնի
Գյուղի տեսարանը առավոտյան, Քռասնի.jpg
Կոորդինատներ: 39°47′52″ հս․ լ. 46°49′18″ ավ. ե. / 39.79778° հս․. լ. 46.82167° ավ. ե. / 39.79778; 46.82167
ԵրկիրԱրցախ Արցախ
ՇրջանԱսկերան
Մակերես1083.96 հա կմ²
ԲԾՄ962 մետր
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն243 մարդ (2015)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Քռասնի (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն)
Red pog.png

Քռասնի, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում: Տեղաբաշխված է հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 23 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Նախկինում գյուղը անվանվել է Քըռասնէ, Դըղդաղան: Ջրամատակարարումն իրականացվում է համայնքի կողմից ինքնահոս եղանակով, համակարգը սնվում է 3 ակունքներից: Համայնքի տարածքում առկա է թվով 1 աղբյուր Կուչու աղբյուր: Համայնքն ապահովված է էլեկտրաէներգիայով, առկա է նաև գազամատակարարման համակարգ: Հեռուստատեսությունը և ռադիոն համայնքում հասանելի են: Գործում է 2.5 G բջջային կապի համակարգ, անլար հեռախոսակապն առկա է: Ինտերնետ ծառայությունը հասանելի է, ապահովված է Wi-Fi ինտերնետ կապով: Համայնքում գործում է առևտրի 1 օբյեկտ: Համայնքային ենթակայության ճանապարհներն ասֆալտապատ են, բնահողային, խճից և կոպճից, չմշակված կապակցվող նյութերից:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այժմյան գյուղի պատմությունը սկսում է 1630-ական թվականներից[1]: Ըստ ավանդույթի 1600-ական թվականներին գյուղը գտնվում էր «Կիշկ» կոչվող ժայռոտ տեղամասում, իսկ 1700-800-ական թվականներին գյուղի տարածքը հարթվայրային էր: Արցախի հենց այդ հատվածում հայտնաբերվել են բրածո կենդանիներ[2]:

Տեսարան Քռասնի գյուղից

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համայնքը լեռնային է, ունի 1089.96 հա տարածք, որից 537.42 հա անտառային հողեր: Քռասնի համայնքի սահմանային գոտով է հոսում Կարկառ գետի վտակը:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ գյուղն ուներ 700-800 բնակիչ: Ներկայումս համայնքի բնակչության թիվը կազմում է 243 մարդ, կա 55 տնտեսություն։ Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ` անասնապահությամբ և հողագործությամբ: Համայնքում գործում է գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ հաճախում են 50 երեխաներ:

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԼՂՀ Ասկերանի շրջանի Քռասնի գյուղի դպրոցն ունի 110 տարուց ավելի պատմություն:

  • 1880-ական թվականներից գյուղում գործում էր Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցուն կից ծխական դպրոցը 10 աշակերտներով:
  • Ըստ Էջմիածնի Սինադի պաշտոնական տվյալների 1894 թվականին գյուղում բացվեց եկեղեցական ծխական դպրոց` 20 աշակերտներով:
  • 1908-1909 թվականներին գյուղում գործում էր միադասյա դպրոց 45 աշակերտներով, դասավանդոում էր 1 ուսուցիչ:
  • 1910-1920-ական թվականներին գյուղում գործում էր 5-ամյա դպրոց` Մարգարիտա Գևորգյանի ղեկավարությամբ:
  • 1924-1930-ական թվականներին դպրոցում սովորում էր 60 աշակերտ, դասավանդում էր 4 ուսուցիչ` Արտաշես Պետրոսյանի տնօրինությամբ:
  • 1930-1957 թվականներին գյուղում գործում էր 7-ամյա երկհերթ դպրոց` 100-ից ավելի աշակերտով, տնօրինությամբ Գրիշա Ասլանյանի, Ռուբեն Խաչատրյանի, Գևորգ Գևորգյանի, դասավանդում էին 6 ուսուցիչ:
  • 1957 թվականին կառուցվեց երկհարկանի հարմարեցված դպրոց 8-ամյա կրթությամբ, 93 աշակերտներով, Նորա Շաքարյանի տնօրինությամբ, 8 ուսուցիչներով:
  • 1957-19993 թվականները գործում էր 8-ամյա կրթությամբ, 80-30 միջին խտությամբ աշակերտներով, տնօրինությամբ` Համլետ Քարայանի, Սերգեյ Արզումանյանի, Վահան Լալայանի, Էվելինա Պետրոսյանի, Աիդա Բաբայանի: 10-12 ուսուցիչ:
  • 1993-1994 ուսումնական տարում դպրոցը փոխվեց միջնակարգի 38 աշակերտներով, Աիդա Բաբայանի տնօրինությամբ, 12 ուսուցիչ:
  • 1997 թվականին դպրոցի կարգավիճակը փոխվեց 9-ամյա կրթության, տնօրինությամբ Դավիթ Համբարձումյանի, 24 աշակերտ, 9-11 ուսուցիչ:
  • 2006 թվականից առ այսօր նոր երկհարկանի տիպային կառուցված շենքով, միջնակարգ կրթությամբ 25-30 աշակերտ միջին խտությամբ, տնօրինությամբ Դավիթ Համբարձումյանի, 10-12 ուսուսուցիչ:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տրանսպորտային կապը կարգավորված է. ուղևորափոխադրումներն իրականացվում են Հարավ-Ստեփանակերտ-Հարավ միջշրջանային թիվ 108, Ավդուռ-Ստեփանակերտ-Ավդուռ թիվ 272 և Գիշի-Ստեփանակերտ-Գիշի թիվ 276 կանոնավոր ավտոբուսային երթուղիներով:

Պատմամշակույթային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կան պատմամշակույթային հուշարձաններ՝ եկեղեցի (19-րդ դար), գերեզմանոց (19-րդ դար), հաշվառված է 17 հուշարձան։

Քռասնեցիները Հայրենական մեծ պատերազմում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրենական մեծ պատերազմին գյուղից մասնակցել են 130 ջահել, որից 63-ը չեն վերադարձել:

Քռասնեցիներն Արցախյան պատերազմում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արցախյան պատերազմի ժամանակ զոհվել են 5 ազատամարտիկ, 3 խաղաղ բնակիչ:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնի քռասնեցիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայկ Առուստամյան - հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ
  • Եգոր Առուստամյան (Մենակ) - հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։
  • Մարգարիտա Գևորգյան - փիլիսփայության գիտությունների դոկտոր-պրոֆեսոր
  • Միքայել Գևորգյան
  • Միքայել Թովմասյան
  • Ազատ Ջհանգիրյան
  • Գրիգոր Գրիգորյան

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայկ Առստամյանը մեծ ջանքեր է գործադրել հանրապետությունում բամբակագործության զարգացման գործում: Նրա աջակցությամբ կատարվեց Ղարաբաղում էլեկտրական լույսի ներթափանցումը:
  • Դպրոցի շրջանավարտ Ջումշուդ Լալայանը Ցարական Ռուսաստանի գեներալ Նիկոլայ ցարի բացակայության ընթացքում 3 օրով նշանակվել էր երկրի կառավարիչ:
  • Գյուղի ամենատարեց կինը 96 տարեկան է:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Մելքումյան Ս. Ա. (1990 թ.)։ Լեռնային Ղարաբաղ։ Երևան։ էջ 139 
  2. Բալայան Վ. Ռ. (20002)։ Արցախի պատմություն։ Երևան: Ամարաս։ էջ 23 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.