Կարմիր գյուղ (Ասկերանի շրջան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Կարմիր գյուղ
Կոորդինատներ: 39°46′5.48″ հս․ լ. 46°51′14.47″ ավ. ե. / 39.7681889° հս․. լ. 46.8540194° ավ. ե. / 39.7681889; 46.8540194
ԵրկիրԱրցախ Արցախ
ԲԾՄ1211 մետր
Ժամային գոտիUTC+04:00
##Կարմիր գյուղ (Ասկերանի շրջան) (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն)
Red pog.png

Կարմիր գյուղ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում:

Աշխարհագրական տեղեկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվում է շրջկենտրոն Ասկերանից 43 կմ դեպի հարավ, իսկ Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 23 կմ հեռավորության վրա: Նախկինում գյուղը կոչվում էր Տռնավարզ, այն առաջացել է «Տեր Ավեզ» անունից, ով այս բնակավայրի հիմնադիրն է եղել: Նախկին բնակավայրը գտնվում էր 1,5 կմ հեռավորության վրա`«Կալերահող» տեղամասում: Լեռնային գյուղ է, տեղադրված է Բովուրխան լեռան հարավային լանջին, բարձրությունը ծովի մակերևույթից 1400 մ է: Կլիմայական պայմանները համեմատաբար ցամաքային են[1]:

Ընդհանուր տեղեկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1920 թվականին, գյուղում, ինչպես և Շուշիում, թուրքական մուսավաթական խմբերը համատարած արյունահեղություն են կազմակերպում: Գյուղը ավերելուց և թալանելուց, կանանց, երեխաների նկատմամբ վայրագություններ կատարելուց հետո, նրանք 80 տղամարդու ծեծելով հասցնում են Շուշի, որտեղ դրանցից 73-ին գազանաբար սպանում են, իսկ 7-ին հրաշքով հաջողվում է կենդանի մնալ: 1921 թվականին գյուղը վերանվանվել է Կարմիր գյուղ: 1920 թվականին այստեղ եղել է 1800 բնակիչ: 1987 թվականին կար 72 տուն, 198 բնակիչ:Կոլտնտեսությունը կազմակերպվել է 1929 թվականին: Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է, հացահատիկի մշակությունը և այգեգործությունը: Էլեկտրաֆիկացվել է 1963 թվականին: 1840-ական թվականներին գործել է ծխական դպրոց: 1894 թվականին այստեղի դպրոցում սովորում էր 65 աշակերտ: 1987 թվականին դպրոցում կար 62 աշակերտ և 19 ուսուցիչ: Այս գյուղում են ծնվել բժշկական գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Քրիստափոր Պետրոսյանը, դիվանագետ Վալենտին Իսրայելյանը, մարքսիստ-փիլիսոփա Արմեն Տեր-Մանվելյանը: Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել է 160 մարդ, զոհվել է 102-ը, որոնց հիշատակին կառուցվել է հուշարձան[2]:

Պատմական հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղում նշանավոր են Վալադանց, Մեծ ջուր, Թղկե աղբյուրները: Նշանավոր են նաև «Սուրբ Աղին» նահատակը, «Բովուրխանա վանքը»: Վերջինս մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող ճարտարապետական համալիր է, բաղկացած է եկեղեցական, բնակելի, օժանդակ շենքերից, պարիսպներից: Կառուցված է խիտ անտառապատ, գեղատեսիլ լեռան վրա: Գյուղի եկեղեցին կառուցվել է 1941 թվականին: Անխնամ վիճակում է:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեր շենը. Կարմիր գյուղ, Ասկերանի շրջան

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Մելքումյան Ս., Լեռնային Ղարաբաղ, Երևան, 1990, էջ 130
  2. Մելքումյան Ս., Լեռնային Ղարաբաղ, Երևան, 1990, էջ 131