Քարագլուխ (Ասկերանի շրջան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Քարագլուխ
ԵրկիրԱրցախ Արցախ
ՇրջանԱսկերան
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն640 մարդ (1897)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4

Քարագլուխ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում, Ասկերան քաղաքից 10 կմ հյուսիս-արևմուտք, Խաչեն գետի աջ ափին, Շիկաքար կոչված ժայռի շրջակայքում։ Մտնում էր Փառուխ համայնքի մեջ[1]։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվում է Ստեփանակերտ քաղաքից 37 կմ հեռավորության վրա։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից ավելի քան 1100 մ է, կլիման զով է, օդը մաքուր։ Գեղատեսիլ, անտառածածկ բնություն ունի։

Անվանումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Արավուզ, Արավուս, Արաուս, Շիկաքար, Քըրգլոխ։

Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանումն առաջացել է բարձր, լեռնային դիրքից։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակիչների նախնիները բնիկներ են, մասամբ էլ եկել են Մեծ Սյունիքի (ներկայիս Սիսիանի շրջան) Արավուս և Դարբաս գյուղերից։

Գյուղի պատմությունը սկսվում է XIII-րդ դարից։ Գյուղի Շիկաքար բերդը պատմական նշանավոր վայրերից է և կարևոր դեր է խաղացել Արցախի պաշտպանության գործում։ Մինչև 1977 թվականը գործել է թերի միջնակարգ դպրոց։ Ժամանակին գյուղը համարյա դատարկ էր։

Գյուղը Հայրենական մեծ պատերազմում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս և հարևան Փառուխ գյուղերից Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել է 96 մարդ, զոհվել է 56-ը։ Խրամորթում կանգնեցվել է միացյալ հուշարձան[2]։

Պատմամշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղում և նրա շրջակայքում պահպանվել են Ս. Աստվածածին եկեղեցին (XIV դար), Քարագլուխ կամ Շիկաքար բերդը, գերեզմանոցը XII-XIII դարի մահարձաններով և խաչքարներով, Հասան-Ջալալյան իշխանի դղյակ-դիտարանը (XIII դար), աղբյուր հուշարձաններ։ Գյուղի հարավում կա ավերակ եկեղեցի և գերեզմաններ[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ղահրամանյան Հակոբ (2015)։ Տեղեկաատու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի։ Երևան։ էջ 390 
  2. Մելքումյան Ս., Լեռնային Ղարաբաղ, Երևան, 1990, էջ 144
  3. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 5, էջ 311