Խաչեն (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խաչեն (այլ կիրառումներ)

Խաչեն
Բնութագիր
Երկարություն	119 կմ
Ավազանի մակերես	657 կմ²
Ջրի ծախս	3,2 մ³/վ
Ջրահոսք
Ակունքի տեղակայում	Արցախի լեռնաշղթա
Գետաբերանի տեղակայում	Կուր գետ
Կոորդինատներ
Տեղակայում
Հոսող հոսքեր	Գանձասար
Ջրի մարմիններ	Խաչեն ջրամբար
Երկիր	Արցախի Հանրապետություն
Երկրամաս	Արցախ

Խաչեն կամ Խաչենագետ (ադրբ.՝ Xaçınçay), գետ Արցախի Հանրապետությունում և Ադրբեջանում։

Աշխարհագրություն

Սկիզբ է առնում Ղարաբաղի լեռնաշղթայի Կարմրասար լեռնազանգվածից՝ մոտ 2200 մ բարձրությունից։ Վերին հոսանքում ունի լեռնային բնույթ ու հոսում է արևելյան ուղղությամբ, անցնելով Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի և Ասկերանի շրջաններով, իսկ միջին և ստորին հոսանքներում թեքվում է դեպի հյուսիս֊արևելք ու ընկած է Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքում։ Աջից միանում է Կուրին մոտ 100 մ բարձրության վրա։ Խոշոր վտակը աջից միացող Քոլատակն է։ Խաչենի ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։ Արցախի տարածքում՝ ծովի մակարդակից մոտ 570 մ բարձրության վրա կառուցված է ջրամբար։

Հիդրոգրաֆիա

Երկարությունը 119 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը 657 կմ²։ Սնման մեջ անձրևների բաժինը կազմում է 33-36 %, ձյան հալոցքինը մոտ 26%, ստորերկրյան ջրերի բաժինը՝ 36-43%։ Գարնանային անձրևների հետ կապված վարարման ընթացքում՝ մարտից մինչև հունիս, ձևավորվում է տարեկան հոսքի 35-50%֊ը։ Տարեկան միջին ծախսը 1,8-3,2 մ³/վրկ է, իսկ հոսքը 110-120 մլն մ³։ Ջրի հանքայնացվածությունը մինչև 500 մգ/լ է։ Համանուն ջրամբարի տարողությունը 20-25 մլն մ³ է։

Աղբյուրներ

Հայաստանի բնաշխարհ (Ընտանեկան հանրագիտարան մատենաշար), ISBN 5-89700-029-8 Երևան 2006 «Հայկական հանրագիտարան» հրատ․