Մխիթարաշեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղական համայնք
Մխիթարաշեն
Մխիթարաշեն.jpg
Կոորդինատներ: 39°45′41″ հս․ լ. 46°46′28″ ավ. ե. / 39.76139° հս․. լ. 46.77444° ավ. ե. / 39.76139; 46.77444
ԵրկիրԱրցախ Արցախ
ՇրջանԱսկերան
Մակերես406.44 հա կմ²
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն91 մարդ (2015)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Մխիթարաշեն (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն)
Red pog.png

Մխիթարաշեն, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում: Գտնվում է կենտրոնահարավային հատվածում։ Ասկերանի շրջկենտրոնից գտնվում է 28 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 10 կմ հեռավորութան վրա։

Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, աշակերտները սովորում են Շոշ գյուղի միջնակարգ դպրոցում` թվով 10 աշակերտ (2015 թվականի տվյալներով):

Հեռուստատեսությունը և ռադիոն համայնքում հասանելի են: Գործում է 2.5 G բջջային կապի համակարգ, անլար հեռախոսակապն առկա է : ԻՆտերնետ ծառայությունը հասանելի է: Համայնքային ենթակայության ճանապարհները բնահողային են:

Անվան ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մխիթարաշեն գյուղի անվան ծագումը կապված է Մխիթար Սպարապետի հետ: Մի ժամանակ կոչվել է նաև Ըրկթալի: Արցախի հին բնակավայրերից է: Այս գյուղի մոտակայքում Մխիթար Սպարարպետի գլխավորած զորքը ջախջախել է պարսիկների մեծաքանակ զորքին[1]:

Ըրկթալին անվանումն առաջացել է Երկաթալի ձոր անունից[2]:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մխիթարաշեն համայնքի բնակչության թիվը կազմում է 91 մարդ[3], կա 23 տնտեսություն։ Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։ Ջրամատակարարումն իրականցվում է համայնքի կողմից` ինքնահոս եղանակով, համակարգը սնվում է 1 ակունքից: Համայնքի տարածքում առկա է թվով 3 աղբյուրներ` Երե, Հադրութանց և Փրփթան: Համայնքն ապահովված է էլեկտրաէներգիայով, առկա է նաև գազամատակարարման համակարգ:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համայնքը լեռնային է, ունի 406.44 հա տարածք, որից 232.76 հա ունի գյուղատնտեսական նշանակություն, իսկ 91.79 հա անտառային հողեր են։ Մխիթարաշեն համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Կարկառ գետի վտակը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարիսպներից ներս գտնվող տարածքը բնակեցված է եղել մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի սկզբից: Ինչը վկայում է այն մասին և հակադարձում նրան, որ առաջին անգամ Փանահ խանն է այստեղ բնակեցրել և կառուցել պարիսպներ 18-րդ դարի 50-ական թվականներից: Մեծ Հայրենական պատերազմին գյուղից մասնակցել են 38 հոգի: 1992-1994 թվականների պատերազմի ժամանակ ունեցել է 1 զոհ և 3 վիրավոր: Գյուղում 2015-2016 թվականներին գործել է մոմի արտադրության գործարան: [4]:

Պատմամշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մխիթարաշենի պատմամշակութային հուշարձաններն են. Սբ. Աստվածածին եկեղեցին(19-րդ դար), Սբ Ստեփանոս եկեղեցին (1655 թվական), գերեզմանոցը (17-18-րդ դարեր), ջրաղացը (19-րդ դար), աղբյուրը (19-րդ դար), հաշվառված է 27 հուշարձան։

Հայտնի մխիթարաշենցիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Թավադյան Էլյա - Գիտությունների թեկնածու, ֆիզիկոս
  • Թավադյան Աշոտ - Տնտեսագիտության պրոֆեսոր, 1994 - 1996 թթ.՝ ԵրժՏԻ պրոֆեսոր
  • Թավադյան Լևոն - Քիմիկոս, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Մելքումյան Ս. Ա. (1990)։ Լեռնային Ղարաբաղ։ Երևան։ էջ 141 
  2. ձեռ.։ Ըստ Մատենադարան։ էջ 2734 
  3. «ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ ՎԻՃԱԿԱԳՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆ» 
  4. ԼՂՀ կառավառության առընթեր զբոսաշրջության վարչություն (2011)։ Հնագիտական ուսումնասիրություններն Արցախում 2005-2010 թթ.։ Ստեփանակերտ։ էջ 36 

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.