Ջրաբեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Ալափարս Փոքրից)
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Ջրաբեր
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԿոտայքի
Այլ անվանումներՆիկոլաևկա, Բոշի գյուղ, Ալափարս Փոքր
ԲԾՄ1750 մ
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Բնակչություն402 մարդ (2012[1])
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
Պաշտոնական կայքkotayk.mtad.am/about-communities/57/
##Ջրաբեր (Հայաստան)
Red pog.png

Ջրաբեր, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում` մարզկենտրոնից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, Աբովյան քաղաքից 6 կմ հյուսիս-արևելք, Գութանասարի արևմտյան ստորոտին։

Կոտայքի մարզի Աբովյանի տարածաշրջանի Ջրաբեր գյուղն այժմ Նուռնուսի հետ մաս է կազմում Բյուրեղավան համայնքի։

Խմելու ջուրը բերվում է Նուռնուսի աղբյուրներից՝ ջրմուղ պոմպերի միջոցով։ Առանձնատները քարաշեն են, հարմարավետ։

Գյուղն ունի 8-ամյա դպրոց, ակումբ, գրադարան, կապի բաժանմունք, բուժկայան։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՀՀ Կոտայքի մարզի մեջ է ներառվել 04.12.1995 թվականին։

Նախկինում Ալափարս Փոքր անվան տակ ընդգրկվել է Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում[2]։ Այլ անվանումներ՝ Բոշի գյուղ, Բոշի գեղ, Նիկոլաեւկա, Նիկոլաեւկա Ներքին, Նովայա Նիկոլաեւկա, Նովոնիկոլաեւ, Նովոնիկոլաեւկա, Նոր Նիկալաեւկա, Նոր Նիկոլաեւ, Նոր Նիկոլաեւկա։

Ջրաբեր (Jraber, Джрабер) է վերանվանվել 1948 թ.-ին։

Գյուղից հյուսիս հայտնաբերվել են ստորին քարե դարի արեւելյան շրջանին բնորոշ քարե գործիքներ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ մարզպետարանի տվյալների, այսօր ունի շուրջ 400 բնակիչ՝ հայեր, եզդիներ և քրդեր։ Բնակչության նախնիների մի մասը 1915 թ.-ին գաղթել են Արեւմտյան Հայաստանի Ալաշկերտ գավառակի գյուղերից, մի մասն էլ Խորհրդային Հայաստանի Հրազդան քաղաքից ու Այլաբերք գյուղից։

Ջրաբերի ազգաբնակչության փոփոխությունը[3].

Տարի 1873 1897 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 172 167 96 233 395 394 315 361 451 635


Ջրաբերի բնակչությունը (աղբյուրը՝ Զավեն Կորկոտյան, “Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)”, ըստ տարիների, եղել է հետևյալը.

1831 թվական – տվյալներ չկան

1873 թվական – 172 հոգի, բոլորը՝ այլ [Կորկոտյանը երեք խումբ է առանձնացրել՝ հայեր, թաթարներ և այլ- ԱՆԻ]

1886 թվական – 156 հոգի, որից 96-ը՝ հայ, 60-ը՝ այլ

1897 թվական – 167 հոգի (համառուսական՝ ցարական մարդահամար), որից 121-ը՝ հայ, 46-ը՝ այլ

1904 թվական – 215 հոգի

1914 թվական – 315 հոգի, ըստ Կովկասյան օրացույցի

1914 թվական – 236 հոգի, ըստ արխիվային տվյալների

1916 թվական – 201 հոգի

1919 թվական – 20 հոգի

1922 թվական – 16 հոգի, բոլորը՝ հայ

1926 թվական – 96 հոգի (ԽՍՀՄ առաջին մարդահամար), որից 95-ը՝ հայ, 1-ը՝ թուրք

1931 թվական – 169 հոգի, բոլորը՝ հայ

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունը, դաշտավարությունն ու այգեգործությունն է։

Վերջին շրջանում զարկ է տրվել խնձորենու այգիների՝ գերժամանակակից տեխնոլոգիաներով մշակմանը (հակակարկտային ցանցեր, նորագույն սորտեր)։

Համայնքի տարածքում են գտնվում լիտոիդային ավազի ու օբսիդիանի մեծածավալ հանքերը՝ ժողովրդի կողմից հայտնի "Ջրաբերի հանքեր" անվանմամբ։ Հենց "Ջրաբերի ավազի ու խճաքարի" կիրառությամբ են իրականացվում երկրի հիմնական շինարարական աշխատանքները։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երեւան-Սեւան ավտոճանապարհի՝ Ջրաբերի տարածքին կից հատվածում պատկերված է ՀՀ ազգային հերոս Մոնթե Մելքոնյանի հայտնի որմնանկարը։

Երեւան-Սեւան ավտոճանապարհի՝ Ջրաբերի տարածքին կից հատվածում մշտապես կարելի է հանդիպել կանգնած Ջրաբերցի ծաղկավաճառների, որոնք առաջարկում են տեղի դաշտային ծաղիկներով ծաղկեփնջեր։ Ծաղկավաճառներն արդեն հանրաճանաչություն են վայելում եւ որպես սիմվոլ՝ տեղ են գտել նաեւ ժամանակակից կինոֆիլմերում։

Հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Կոտայքի մարզի մարդահաշիվը (հայ.)
  2. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 1, էջ 69
  3. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 5»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-09-12-ին։ Վերցված է 2014 Փետրվարի 13