Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է ՀԱՊԿից)
Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպություն
CSTOODKB.png
Տեսակ Ռազմաքաղաքական դաշինք և միջազգային կազմակերպություն
Հիմնադրված մայիսի 15, 1992
Շտաբակայան Մոսկվա
Պաշտ. լեզու(ներ) ռուսերեն
Ղեկավար Յուրի Գրիգորիի Խաչատուրով
Կայք odkb-csto.org
Collective Security Treaty Organisation Վիքիպահեստում

Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպություն (ՀԱՊԿ), երբեմն՝ «Տաշքենդի պակտ»[1][2][3], «Տաշքենդի համաձայնագիր»[1] — տարածաշրջանային միջազգային կազմակերպություն[4], որի գործունեության հռչակված նպատակներն են հանդիսանում «խաղաղության, միջազգային և տարածաշրջանային անվտանգության ու կայունության ամրապնդումը, հավաքական պաշտպանության վրա հիմնված անդամ երկրների անկախության, տարածքային ամբողջականության, ինքնիշխանության ապահովումը»[5]։

ՀԱՊԿ-ի ստեղծման օրը համարվում է 1992 թվականի մայիսի 15-ը, երբ Ուզբեկստանի մայրաքաղաք Տաշքենդում Հայաստանի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի, Ռուսաստանի, Տաջիկստանի և Ուզբեկստանի առաջնորդները ստորագրեցին հավաքական անվտանգության պայմանագիր[6]։ 1993 թվականին ՀԱՊԿ-ին միացան Ադրբեջանը, Բելառուսը և Վրաստանը։ Հետագայում Ադրբեջանը, Վրաստանը և Ուզբեկստանը լքեցին կազմակերպության շարքերը։ 1994 թվականին պայմանագրի ուժի մեջ մտնելու պահին ՀԱՊԿ-ի անդամ էր 9 պետություն, այս պահին՝ 6։ Կազմակերպության բարձրագույն մարմինը հավաքական անվտանգության խորհուրդն է, որը նշանակում է կազմակերպության գլխավոր քարտուղար[7]։

ՀԱՊԿ անդամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներկա կազմը

Պետություն Միանալու ամսաթիվը
Հայաստան Հայաստան մայիսի 15, 1992
Բելառուս Բելառուս դեկտեմբերի 31, 1993
Ղազախստան Ղազախստան մայիսի 15, 1992
Ղրղզստան Ղրղզստան մայիսի 15, 1992
Ռուսաստան Ռուսաստան մայիսի 15, 1992
Տաջիկստան Տաջիկստան մայիսի 15, 1992

ՀԱՊԿ խորհրդարանական վեհաժողովին մասնակցած պետություններ

Նախկին անդամներ:

  • Ադրբեջան Ադրբեջան (1993 թ․ սեպտեմբերի 24-ից 1999 թ․ ապրիլի 2)
  • Վրաստան Վրաստան (1993 թ․ սեպտեմբերի 24-ից 1999 թ․ ապրիլի 2)
  • Ուզբեկստան Ուզբեկստան (1993 թ․ սեպտեմբերի 24-ից 1999 թ․ ապրիլի 2, 2006 թ․ օգոստոսի 16-ից 2012 թ․ դեկտեմբերի 19)[10]

ՀԱՊԿ անդամ երկրների առաջնորդների հանդիպումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամսաթիվ Հանդիպման վայր
1 մայիսի 15, 1992 Ուզբեկստան Տաշքենդ
2 հուլիսի 6, 1992 Ռուսաստան Մոսկվա
3 դեկտմբերի 24, 1993 Թուրքմենստան Աշխաբադ
4 փետրվարի 10, 1994 Ղազախստան Ալմա Աթա
5 մայիսի 25, 1995 Բելառուս Մինսկ
6 նոյեմբերի 3, 1995 Ռուսաստան Մոսկվա
7 մայիսի 17, 1996 Ռուսաստան Մոսկվա
8 մարտի 28, 1997 Ռուսաստան Մոսկվա
9 մարտի 5, 1998 Ռուսաստան Մոսկվա
10 ապրիլի 2, 1999 Ռուսաստան Մոսկվա
11 հունիսի 29, 2000 Ռուսաստան Մոսկվա
12 մայիսի 25, 2001 Հայաստան Երևան
13 մայիսի 12, 2002 Ռուսաստան Մոսկվա
14 ապրիլի 28, 2003 Տաջիկստան Դուշանբե
15 հունիսի 18, 2004 Ղազախստան Աստանա
16 հունիսի 23, 2005 Ռուսաստան Մոսկվա
17 հունիսի 23, 2006 Բելառուս Մինսկ
18 հոկտեմբերի 6, 2007 Տաջիկստան Դուշանբե
19 սեպտեմբերի 5, 2008 Ռուսաստան Մոսկվա
20 փետրվարի 4, 2009 Ռուսաստան Մոսկվա (արտահերթ)
21 հունիսի 15, 2009 Ռուսաստան Մոսկվա
22 դեկտեմբերի 10, 2010 Ռուսաստան Մոսկվա
23 օգոստոսի 12, 2011 Ղազախստան Աստանա
24 մայիսի 15, 2012 Ռուսաստան Մոսկվա
25 սեպտեմբերի 23, 2013 Ռուսաստան Սոչի
26 մայիսի 8, 2014 Ռուսաստան Մոսկվա
27 դեկտեմբերի 23, 2014 Ռուսաստան Մոսկվա
28 սեպտեմբերի 15, 2015 Տաջիկստան Դուշանբե
29 հոկտեմբերի 14, 2016 Հայաստան Երևան

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]