Ալեքսանդր Լուկաշենկո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսանդր Լուկաշենկո
Alexander Lukashenko crop.jpeg
 
Կուսակցություն՝ ԽՄԿԿ
Կրթություն՝ Mogilev State A. Kuleshov University? և Բելառուսի գյուղատնտեսական ակադեմիա
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, ուսուցիչ, տնտեսագետ, պատմաբան և զինծառայող
Ազգություն Բելառուսներ
Դավանանք աթեիզմ
Ծննդյան օր օգոստոսի 30, 1954(1954-08-30)[1][2][3][4] (65 տարեկան)
Ծննդավայր Կոպուս, Բելառուսի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Belarus.svg Բելառուս
Ամուսին Գալինա Լուկաշենկո
Զավակներ Նիկոլայ Լուկաշենկո, Victor Lukashenko? և Dzmitry Lukashenko?
 
Կայք՝ president.gov.by
 
Ինքնագիր SigAlexanderLukashenko.svg
 
Պարգևներ

Ազատագրողի շքանշան, Խոսե Մարտի շքանշան, Order of Saint Righteous Grand Duke Dmitry Donskoy?, Սուրբ Վլադիմիրի շքանշան, Ֆրանսիսկո Միրանդայի շքանշան, Շնոբելյան մրցանակ, Սուրբ Սավայի շքանշան, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի շքանշան, Երևանի պատվավոր քաղաքացի, «Մոսկվայի 850-ամյակի հիշատակի» մեդալ, Հանրապետության շքանշան, Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան (Ռուսաստան), Սուրբ Սերգի Ռադոնեժսկու առաջին աստիճանի շքանշան, Սերբիայի Հանրապետության օրդեն, Հեյդար Ալիևի շքանշան, Սուրբ Վլադիմիր իշխանի շքանշան, The Order of St. Seraphim of Sarov 1 class?, Նազարբաևի շքանշան և Փայլատակման պրեզիդենտական օրդեն

Ալեքսանդր Գրիգորևիչ Լուկաշենկո (բելառուսերեն՝ Алякса́ндр Рыго́равіч Лукашэ́нка, օգոստոսի 30, 1954(1954-08-30)[1][2][3][4], Կոպուս, Բելառուսի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), բելառուս քաղաքական և պետական գործիչ, Բելառուսի Հանրապետության առաջին և միակ նախագահը (1994 թվականից մինչև հիմա), Բելառուսի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար, Բելառուսի ազգային օլիմպիական կոմիտեի նախագահ (1997 թվականից), Բելառուսի ազգային անվտանգության խորհրդի նախագահ։

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալեքսանդր Լուկաշենկոն ծնվել է Վիտեբսկի մարզի Օրշանսկիի շրջանի Կոպիս քաղաքատիպ ավանում[5]։ Պապը՝ Տրոֆիմ Իվանովիչը, ծնունդով Ուկրաինայի Սումսկայայի մարզից էր[6][7]։ Լուկաշենկոյի մայրը՝ Եկատերինա Տրոֆիմովնան (1924-2015), նախքան Հայրենական մեծ պատերազմը, ապրում էր Մոգիլևսկի շրջանի Ալեքսանդրիա գյուղում, իսկ պատերազմից հետո աշխատանքի է ընդունվել Օռշանսկի լյոկոմբինատում։ Որդուս ծնվելուց հետո վերադարձել է գյուղ և սկսել է աշխատել դոյարկոյ ֆերմայում[8]։ Ալեքսանդրը մեծացել է առանց հոր: Դպրոցում բարդ աշակերտ է եղել և հաշվառվել է ոստիկանությունում[9]։ 2015 թվականին Ալեքսանդր Լուկաշենկոն խոստովանել է[10], որ 40 %-ով հրեական արմատներ ունի[11]։

1975 թվականին ավարտել է Մոգիլյովի մանկավարժական ինստիտուտը պատմության և հասարակագիտության ուսուցչի մասնագիտությամբ, իսկ 1985 թվականին հեռակա կարգով Բելառուսի գյուղատնտեսական ակադեմիան՝ գյուղատնտեսական արտադրանքի էկոնոմիստ-կազմակերպիչ մասնագիտությամբ[12]։ 1975-1977 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի սահմանային զորքերում, որտեղ եղել է Բրեստի արևմտյան սահմանային զարամասի քաղհրահանգիչը[8][12]։ Սահմանապահ զորքերում ծառայելուց հետո աշխատանքային գործունեությունը սկսել է Մոգիլևի քաղաքի կոմսոմոլի գորպիշչետորգի կոմիտեում որպես քարտուղար, իսկ 1978 թվականին դարձել է Շկլովի շրջանային կազմակերպության պատասխանատու քարտուղար[12]։

1979 թվականից ԽՄԿԿ անդամ է։ 1980-1982 թվականներին ծառայել է որպես տանկային վաշտի հրամանատարի քաղաքական գծով տեղակալ[12]։ 1982 թվականին նշանակվել է Շկլովի շրջանի «Ուդարնիկ» կոլխոզի նախագահի տեղակալ, հաջորդ տարի՝ Շկլովի շինանյութի կոմբինատի փոխտնօրեն, իսկ 1985-1987 թվականներին աշխատել է Լենին Շկլովի շրջանի կոլխոզի պարտկոմի քարտուղար[13]։ 1987 թվականի մարտին դարձել է Մոգիլևսկի շրջանի Շկլովսկի մարզի «Գորոդեց» սովխոզի տնօրեն[12][14]։

Քաղաքական գործունեության սկիզբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1989 թվականին առաջադրվել է ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավորների ընտրություններում, սակայն երկրորդ փուլում պարտվել է Վ. Կեբիչին՝ ձայների 1% տարբերությամբ։

«Վերակառուցման» շրջանում 1990 թվականին ընտրվել է Բելառուսի Գերագույն խորհրդի Ժողովրդական պատգամավոր։ Ղեկավարելով Հանրապետության Գերագույն խորհրդի ժամանակավոր հանձնաժողովը՝ ուսումնասիրելու համար այն առևտրային կառույցների գործունեությունը[15][16], որոնք գործում են հանրապետական և տեղական իշխանության և կառավարման մարմիններում, հայտնի դարձավ իր քննադատական ելույթներով, մասնավորապես՝ Գերագույն խորհրդի նախագահ Ս. Շուշկևիչի դեմ[16]։

Բելառուսի նախագահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախընտրական ակտիվություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուկաշենկոյի նախընտրական շտաբը բաղկացած էր երիտասարդ քաղաքական գործիչներից։ Լուկաշենկոյի նախընտրական թիմի անդամներն էին Վ. Գոնչարը, Վ. Ցեպկալոն, Ա. Ֆեդուտան, Վ. Թերեշչենկոն, ի. Տիտենկովը, Ա. Լեբեդկոն, Վ. Շեյմանը և ուրիշներ[17]։ Սակայն այն բանից հետո, երբ Լուկաշենկոն սկսել է իրականացնել այն քաղաքականությունը, որը զգալիորեն տարբերվում էր խոստացվածից, նրա թիմի շատ անդամներ անցել են ընդդիմության կողմը, որոնք դժգոհ էին երիտասարդ նախագահի կառավարման ոճից, 1995 և 1996 թվականների հանրաքվեների արդյունքներից և Ռուսաստանի հետ ինտեգրումից[18]։

Իր նախընտրական ծրագրում Լուկաշենկոն ասել է, որ Բելառուսը անդունդի եզրին է. նկատվել է արտադրության և գյուղատնտեսության կտրուկ անկում, գնաճի բարձր տեմպեր, բարձր մակարդակով եղել է հանցագործություն և կոռուպցիա: Լուկաշենկոյի կարծիքով՝ անհրաժեշտ էր «ժողովրդին հեռացնել անդունդից», ինչի համար պետք էր թարմացնել իշխանությունը։ Ընդ որում, նոր իշխանությունը պետք է իրականացնի հետևյալ նպատակները. նվազեցնել գնաճը և դադարեցնել ժողովրդի աղքատացումը, ոչնչացնել մաֆիան, նվազեցնել կոռուպցիայի մակարդակը, վերականգնել կապերը նախկին ԽՍՀՄ հանրապետությունների հետ (առաջին հերթին Ռուսաստանի հետ)[19]։

1994 թվականի հունիսի 16-ի նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ Լուկաշենկոյի դեմ մահափորձ է կատարվել[20][21][22]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://www.nndb.com/lists/504/000063315/
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 Munzinger-Archiv — 1913.
  4. 4,0 4,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  5. «Биография Президента Республики Беларусь»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-03-15-ին։ Վերցված է 2013-03-13 
  6. «История жизни Екатерины Трофимовны Лукашенко»։ Наша Ніва։ 2015-05-26։ Վերցված է 2020-05-23 
  7. В. Малишевский, У. Бобоед (2003-08-12)։ «В Минск из Канады летит троюродный племянник Лукашенко»։ газ. «Комсомольская правда»։ Վերցված է 2012-05-27 
  8. 8,0 8,1 «Лукашенко Александр Григорьевич» (ռուսերեն)։ РосБизнесКонсалтинг 
  9. «Лукашенко признался, что в школьные годы стоял на учете в комнате милиции»։ TUT.BY (ռուսերեն)։ Վերցված է 2017-08-24 
  10. «Лукашенко встретился с профессором Рэдфордского университета Григорием Иоффе»։ СБ. Беларусь сегодня։ 2015-02-12։ Վերցված է 2020-05-23 
  11. Мартинович, Д.А. (2020-05-22)։ «Еврейские корни Лукашенко и коттедж в Дроздах. О чем высокопоставленный чиновник написал в мемуарах»։ TUT.BY։ Վերցված է 2020-05-23 
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 «Александр Лукашенко» (ռուսերեն)։ vedomosti.ru.։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-09-08-ին։ Վերցված է 2019-05-10 
  13. «Александр Лукашенко. Биография» (ռուսերեն)։ Вести։ 2006-03-20 
  14. Лидер социализма, «как шведы его проповедуют» /ДЕНЬ
  15. TUT.BY | НОВОСТИ — Кто возглавит избирательный штаб Лукашенко? — Политика — 16.09.2010, 00:42>
  16. 16,0 16,1 http://library.fes.de/pdf-files/bueros/belarus/07073.pdf
  17. «Команда Лукашенко. Год 1994. — 7 Июля 2009 — Микрорайон Брилевичи (Дружба) г. Минск»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-10-24-ին։ Վերցված է 2010-08-11 
  18. «Президент без команды " Независимая информационная лента»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-02-20-ին։ Վերցված է 2010-08-11 
  19. «Белорусский путь»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-03-13-ին։ Վերցված է 2011-02-22 
  20. НИКОЛАЙ Ъ-СЕРГЕЕВ (18.06.1994)։ «Пуля пролетела в нескольких сантиметрах» (ռուսերեն)։ Газета «Коммерсантъ» 
  21. Александр Григорьевич Лукашенко
  22. Бывший «главный завхоз» продолжает разоблачения