Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից


Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան
թուրք.՝ Recep Tayyip Erdoğan
Recep Tayyip Erdogan.PNG
Թուրքիայի Նախագահ
Ստանձնեց պաշտոնը՝ 2014 թվականի օգոստոսի 28-ին
Վարչապետ՝ Ահմեդ Դավութօղլու
Կուսակցություն՝ «Արդարություն ևզարգացում»
Նախորդող՝ Աբդուլա Գյուլ
Ծննդյան օր՝ փետրվարի 26, 1954({{padleft:1954|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:26|2|0}}) (62 տարեկան)
Ծննդավայր՝ Ստամբուլ, Թուրքիա
Ամուսին ՝ կինը՝ Էմինե Էրդողան (Գյոլւլբարան), ամուսնաց.՝ 1978 թ.
Երեխաներ՝ որդիներ՝ Ահմեդ Բուրաք և Նեջմեթդին Բիլալ,
դուստրեր՝ Էսրա ևՍումեյյե
Պարգևներ՝ Q2028166?, Q1820710?, Q1045784?, Q3885141?, Q2642280?, ալ-Կադդաֆիի միջազգային մրցանակ մարդու իրավունքների համար, Շտայգերի մրցանակ և Ֆեյսալ արքայի միջազգային մրցանակ
Ստորագրությունը

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան. (թուրք.՝ Recep Tayyip Erdoğan) (փետրվարի 26, 1954, Ստամբուլ), թուրք պետական և քաղաքական գործիչ։ Թուրքիայի վարչապետ 2003 թ-ից, չափավոր պահպանողական (իսլամիստական) «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության նախագահ։ Թուրքիայի նախագահ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ծնվել է 1954 թվականին փետրվարի 26-ին, Ստամբուլի Բեյօղլու շրջանի Կասըմփաշա թաղամասում, սևծովյան ծովափի Առափնյա պահպանության ուժերի զինծառայողի ընտանիքում։ Ըստ Թուրքական «Միլլեթ» թերթի, Էրդողանը իր տված հարցազրույցներից մեկում ասել է, որ իր ընտանիքը գաղթել է Աջարիայից (Վրաստան), նրանք եղել են լազեր, ովքեր հաստատվել են Ռիզեում: Դեռահաս տարիքում նա զովացուցիչ ըմպելիքներ և բուլկիներ էր վաճառում քաղաքի վտանգավոր փողոցներում։

1965 թվականին Էրդողանը ավարտել է Կասըմփաշայ թաղամասի Փիալե տարրական դպրոցը, իսկ 1973 թվականին իմամ հաթիբների կրոնական լիցեյը Ստամբուլում։

1976 թվականին նա դառնում է Ստամբուլի Բեյօղլու շրջանի «Ազգային փրկություն» կուսակցության երիտասարդական սկզբնական կազմակերպությոան նախագահը։ Նույն թվականին նա դառնում է նաև Ստամբուլյան մասնաճյուղի նախագահը։ 1978 թվականին նա ամուսնանում է Էմինե Գյուլբարանի հետ։ 1980 թվականին Էրդողանը աշխատում էր Ստամբուլի տրանսպոտային ընկերություններում։ 1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ին երկրում տեղի է ունենում ռազմական հեղաշրջում և բոլոր քաղաքական կուսակցությունները արգելվում են։ Նույն թվականին տրանսպորտի քաղաքային խորհրդում Էրդողանի պետը հրամայում է Էրդողանին սափրել բեղերը, սակայն վերջինս հրաժարվում է դա անել և արդյունքում հեռացվում է աշխատանքից։ Ռազմական հեղաշրջումից հետո Էրդողանը աշխատտում է մասնավոր սեկտորում։ 1981 թվականին նա ավարտում է Մարմարայի համալսարանի էկոնոմիկայի և առևտրային գիտությունների բաժինը։

1984 թվականին Էրդողանը դառնում է «Բարoրություն» կուսակցություն Բեյօղլուի մասնաճյուղի նախագահ, իսկ 1985 թվականին արդեն դառնում է Ստամբուլի մասնաճյուղի նախագահ, ինչպես նաև կուսակցությունը ղեկավարող գերագույն խորհրդի անդամ։ Իր քաղաքական հայացքների վրա մեծ ազդեցություն է ունենում «քաղաքական իսլամի» հիմնադիր Նեջմեթթին Էրբաքանը:

Քաղաքական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1994 թվականին նա ընտրվում է Ստամբուլի քաղաքապետ։1996 թվականին «Բարօրություն» կուսակցությունը մասնակցում է ղեկավարող իսլամական կոալիցիային, սակայն 1997 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո կուսակցությունը արգելվում է, իսկ Էդողանը 4 ամսով ազատազրկվում է։

2001 թվականի հուլիսին Էդողանը հիմնում է «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը, որը 2002 թվականի նոյեմբերին հաղթում է պառլամենտական ընտրություններում։ Դատվածությունը խանգարում է Էրդողանին վարչապետ դառնալ, սակայն Իրաքի դեմ ռազմական գործողություններ սկսելուց հետո, թուրքական էլիտան, որ ուղղված էր ԱՄՆ-ի կողմը, համաձայնություն է տալիս օրենքենրի փոփոխությանը և թույլ է տալիս Էրդողանին ղեկավարել կաավարությունը։ Թուրքիան որոշում է ընդունում զորքեր մտցնել Իրաքի հյուսիս, որտեղ ապրում էին քրդերը:

Էրդողանը կողմնակից էր Թուրքիայի Եվրամիությանը միանալուն։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]