Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան
թուրք.՝ Recep Tayyip Erdoğan
Recep Tayyip Erdoğan.jpg
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Կուսակցություն՝ National Salvation Party, Welfare Party, Virtue Party և Արդարության և զարգացման կուսակցություն
Կրթություն՝ Marmara University Faculty of Economics and Administrative Sciences
Մասնագիտություն՝ պետական գործիչ
Դավանանք սուննի իսլամ
Ծննդյան օր փետրվարի 26, 1954(1954-02-26)[1] (64 տարեկան)
Ծննդավայր Քասըմփաշա, Ստամբուլ, Ստամբուլի նահանգ, Թուրքիա
Ամուսին Էմինե Էրդողան
Զավակներ Sümeyye Erdoğan, Բիլալ Էրդողան և Ahmet Burak Erdoğan
 
Կայք՝ tccb.gov.tr/receptayyiperdogan/
 
Ինքնագիր Recep Tayyip Erdoğan signature.png
 
Պարգևներ

Order of the Golden Fleece, Nishan-e-Pakistan, Order of the Golden Eagle, «Դանաքեր» օրդեն, Heydar Aliyev Order, ալ-Կադդաֆիի միջազգային մրցանակ մարդու իրավունքների համար, Շտայգերի մրցանակ, King Faisal International Prize in Service to Islam, Golden Plate Award, National Order of Merit, National Order of Madagascar, Order of Mubarak the Great, «Ի հիշատակ Կազանի 1000-ամյակի» մեդալ, Q17637702? և Հանրապետության շքանշան

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան (թուրք.՝ Recep Tayyip Erdoğan, փետրվարի 26, 1954(1954-02-26)[1], Քասըմփաշա, Ստամբուլ, Ստամբուլի նահանգ, Թուրքիա), թուրք պետական և քաղաքական գործիչ։ 2014 թվականից Թուրքիայի նախագահն է: Եղել է Թուրքիայի վարչապետը 2003- 2014 թվականներին: Չափավոր պահպանողական (իսլամիստական) «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության նախագահ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ծնվել է 1954 թվականին փետրվարի 26-ին, Ստամբուլի Բեյօղլու շրջանի Կասըմփաշա թաղամասում, սևծովյան ծովափի Առափնյա պահպանության ուժերի զինծառայողի ընտանիքում։ Ըստ Թուրքական «Միլլեթ» թերթի, Էրդողանը իր տված հարցազրույցներից մեկում ասել է, որ իր ընտանիքը գաղթել է Աջարիայից (Վրաստան), նրանք եղել են լազեր, ովքեր հաստատվել են Ռիզեում: Դեռահաս տարիքում նա զովացուցիչ ըմպելիքներ և բուլկիներ էր վաճառում քաղաքի վտանգավոր փողոցներում։

1965 թվականին Էրդողանը ավարտել է Կասըմփաշայ թաղամասի Փիալե տարրական դպրոցը, իսկ 1973 թվականին իմամ հաթիբների կրոնական լիցեյը Ստամբուլում։

1976 թվականին նա դառնում է Ստամբուլի Բեյօղլու շրջանի «Ազգային փրկություն» կուսակցության երիտասարդական սկզբնական կազմակերպությոան նախագահը։ Նույն թվականին նա դառնում է նաև Ստամբուլյան մասնաճյուղի նախագահը։ 1978 թվականին նա ամուսնանում է Էմինե Գյուլբարանի հետ։ 1980 թվականին Էրդողանը աշխատում էր Ստամբուլի տրանսպոտային ընկերություններում։ 1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ին երկրում տեղի է ունենում ռազմական հեղաշրջում և բոլոր քաղաքական կուսակցությունները արգելվում են։ Նույն թվականին տրանսպորտի քաղաքային խորհրդում Էրդողանի պետը հրամայում է Էրդողանին սափրել բեղերը, սակայն վերջինս հրաժարվում է դա անել և արդյունքում հեռացվում է աշխատանքից։ Ռազմական հեղաշրջումից հետո Էրդողանը աշխատում է մասնավոր սեկտորում։ 1981 թվականին նա ավարտում է Մարմարայի համալսարանի էկոնոմիկայի և առևտրային գիտությունների բաժինը։

1984 թվականին Էրդողանը դառնում է «Բարoրություն» կուսակցություն Բեյօղլուի մասնաճյուղի նախագահ, իսկ 1985 թվականին արդեն դառնում է Ստամբուլի մասնաճյուղի նախագահ, ինչպես նաև կուսակցությունը ղեկավարող գերագույն խորհրդի անդամ։ Իր քաղաքական հայացքների վրա մեծ ազդեցություն է ունենում «քաղաքական իսլամի» հիմնադիր Նեջմեթթին Էրբաքանը:

Քաղաքական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1994 թվականին նա ընտրվում է Ստամբուլի քաղաքապետ։1996 թվականին «Բարօրություն» կուսակցությունը մասնակցում է ղեկավարող իսլամական կոալիցիային, սակայն 1997 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո կուսակցությունը արգելվում է, իսկ Էրդողանը 4 ամսով ազատազրկվում է։

2001 թվականի հուլիսին Էրդողանը հիմնում է «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը, որը 2002 թվականի նոյեմբերին հաղթում է պառլամենտական ընտրություններում։ Դատվածությունը խանգարում է Էրդողանին վարչապետ դառնալ, սակայն Իրաքի դեմ ռազմական գործողություններ սկսելուց հետո, թուրքական էլիտան, որ ուղղված էր ԱՄՆ-ի կողմը, համաձայնություն է տալիս օրենքենրի փոփոխությանը և թույլ է տալիս Էրդողանին ղեկավարել կաավարությունը։ Թուրքիան որոշում է ընդունում զորքեր մտցնել Իրաքի հյուսիս, որտեղ ապրում էին քրդերը:

Էրդողանը կողմնակից էր Թուրքիայի Եվրամիությանը միանալուն։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Discogs — 2000.