Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից



Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան
թուրք.՝ Recep Tayyip Erdoğan
Recep Tayyip Erdogan.PNG
Թուրքիայի Նախագահ
Ստանձնեց պաշտոնը՝ 2014 թվականի օգոստոսի 28-ին
Վարչապետ՝ Ահմեդ Դավութօղլու
Կուսակցություն՝ «Արդարություն և զարգացում»
Ծննդյան օր՝ փետրվարի 26, 1954 (61 տարեկան)
Ծննդավայր՝ Ստամբուլ, Թուրքիա
Ամուսին ՝ ԷմինեԷրդողան
Երեխաներ՝ որդիներ՝ Ահմեդ Բուրաք և Նեջմեդին Բիլալ,
դուստրեր՝ Էսրա և Սումեյյե
Ստորագրությունը

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան. (թուրքերեն՝ Recep Tayyip Erdoğan) (ծ. Փետրվարի 26, 1954) Մարտի 14-ին Չեմոլգան քաղաքում), թուրք պետական և քաղաքական գործիչ։ Թուրքիայի վարչապետ 2003 թ-ից, չափավոր պահպանողական (իսլամիստական) «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության նախագահ։ Թուրքիայի նորընտիր նախագահ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ծնվել է 1954 թվականին փետրվարի 26-ին, Ստամբուլի Բեյգոլու շրջանի Կաըմպաշա թաղամասում, սևծովյան ծովափի ջրափնյա պահակի ընտանիքում: Ըստ Թուրքական «Միլլեթ» թերթի, Էրդողանը իր տված հարցազրույցներից մեկում ասել է, որ իր ընտանիքը գաղթել է Աջարիայից (Վրաստան), նրանք եղել են լազեր, ովքեր հաստատվել են Ռիզեում:Դեռահաս տարիքում նա վաճառում էր զովացուցիչ ըմպելիքներ և բուլկիներ քաղաքի վտանգավոր փողոցներում:

1965 թվականին Էրդողանը ավարտել է Պիալե Փաշայի անվան տարրական դպրոցը, իսկ 1973 թվականին իմամ խատիբների կրոնական լիցեյը Ստամբուլում:

1976 թվականին նա դառնում է Ստամբուլի Բեյողլու շրջանի «Ազգային փրկություն» կուսակցության երիտասարդական սկզբնական կազմակերպությոան նախգահը:Նույն թվականին նա դառնում է նաև Ստամբուլյան մասնաճյուղի նախագահը: 1978 թվականին նա ամուսնանում է Էմինե Գյուլբարանի հետ: 1980 թվականին Էրդողանը աշխատում էր Ստամբուլի տրանսպոտային ընկերություններում: 1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ին երկրում տեղի է ունենում ռազմական հեղաշրջում և բոլոր քաղաքական կուսակցությունները արգելվում են: Նույն թվականին տրանսպորի քաղաքային խորհրդում Էրդողանի պետը հրամայում է Էրդողանին սափրել բեղերը, սակայն վերջինս հրաժարվում է դա անել և արդյուքնում հեռացվում է աշխատանքից: Ռազմական հեղաշրջումից հետո Էրդողանը աշխատտում է մասնավոր սեկտորում: 1981 թվակնին նա ավարտում է Մարամարի համալսարանի էկոնոմիկային և առևտրային գիտությունների բաժինը:

1984 թվականին Էրդողանը դառնում է «Բարoրություն» կուսակցություն Բեյողլու մասնաճյուղի նախագահ, իսկ 1985 թվականին արդեն դառնում է Ստամբուլի մասնաճյուղի նախագահ, ինչպես նաև կուսակցությունը ղեկավարող գերագույն խորհրդի անդամ: Իր քաղաքական հայացքների վրա մեծ ազդեցություն է ունենում «քաղաքական իսլամի» հիմնադիր Նեջմեթթին Էրբաքանը:

Քաղաքական գործունեություն[խմբագրել]

1994 թվականին նա ընտրվում է Ստամբուլի քաղաքապետ:1996 թվականին «Բարօրություն» կուսակցությունը մասնակցում է ղեկավարող իսլամական կոալիցիային, սակայն 1997 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո կուսակցությունը արգելվում է, իսկ Էդողանը 4 ամսով ազատազրկվում է:

2001 թվականի հուլիսին Էդողանը հիմնում է «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը, որը 2002 թվականի նոյեմբերին հաղթում է պառլամենտական ընտրություններում: Դատվածությունը խանգարում է Էրդողանին վարչապետ դառնալ, սակայն Իրաքի դեմ ռազմական գործողություններ սկսելուց հետո, թուրքական էլիտան, որ ուղղված էր ԱՄՆ-ի կողմը, համաձայնություն է տալիս օրենքենրի փոփոխությանը և թույլ է տալիս Էրդողանին ղեկավարել կաավարությունը: Թուրքիան որոշում է ընդունում զորքեր մտցնել Իրաքի հյուսիս, որտեղ ապրում էին քրդերը:

Էրդողանը կողմնակից էր Թուրքիայի Եվրոմիությանը միանալուն:

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]