ԱՄՆ գլխավոր դատախազ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
 ԱՄՆ գլխավոր դատախազ
United States Attorney General
Seal of the United States Department of Justice.svg
ԱՄՆ Արդարադատության նախարարության կնիքը
այլ=
Պաշտոնավարում է՝
Ուիլյամ Բար

սկսած փետրվարի 14, 2019 թվականից
Կայքusdoj.gov

ԱՄՆ գլխավոր դատախազ (անգլ.՝ United States Attorney General), Միացյալ Նահանգների գլխավոր դատախազը, ԱՄՆ արդարադատության նախարարության ղեկավարը[1]։ Վերահսկում է Միացյալ Նահանգներում իրավունքի գերակայությունը և իրավապահ մարմինների գործունեությունը։ Ներառված է Միացյալ Նահանգների նախագահի Կաբինետում։

Նշանակվում է նախագահի, հաստատվում՝ Սենատի կողմից, և պատասխանատու է իր գործունեության համար։ Նախագահի որոշմամբ կարող է հեռացվել պաշտոնից։ Ներկայացուցիչների պալատն իրավունք ունի նրան իմպիչմենտի հանձնել։

Պաշտոնը ներկայացվել է 1789 թվականի դատական օրենքով (անգլ.՝ Judiciary Act of 1789): Սկզբնապես նրա պարտականությունները սահմանափակվում էին Գերագույն դատարանում դաշնային իշխանությունների կողմից ելույթով՝ նախագահին և դաշնային նախարարությունների և գերատեսչությունների ղեկավարներին խորհուրդ տալով։ Գլխավոր դատախազի գրասենյակը՝ արդարադատության նախարարությունը, ստեղծվել է 1870 թվականին։

Բացի մյուս լիազորություններից, այն իրականացնում է հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի և մի շարք այլ գերատեսչությունների ընդհանուր ղեկավարում։

ԱՄՆ 85-րդ և ներկայիս գլխավոր դատախաղը Ուիլյամ Բարն է՝ նշանակված նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից[2]։

ԱՄՆ գլխավոր դատախազների ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

# Նկար Անուն, ազգանուն Նահանգ Պաշտոնավարում ԱՄՆ նախագահ
1 EdRand.jpg Էդմունդ Ռանդոլֆ Վիրջինիա 26 սեպտեմբերի, 1789 26 հունվարի, 1794 Ջորջ Վաշինգտոն
2 William Bradford, AG.jpg Ուիլյամ Բրեդֆորդ Փենսիլվանիա 27 հունվարի, 1794 23 օգոստոսի, 1795
3 Charles Lee, AG.png Չարլզ Լի Վիրջինիա 10 դեկտեմբերի, 1795 19 փետրվարի, 1801 Ջորջ Վաշինգտոն, Ջոն Ադամս
4 Levi Lincoln, Sr.jpg Լեևի Լինքոլն Մասաչուսեթս 5 մարտի, 1801 2 մարտի, 1805 Թոմաս Ջեֆերսոն
5 John Breckinridge.jpg Ջոն Բրեկինրիջ Կենտուկի 7 օգոստոսի, 1805 14 դեկտեմբերի, 1806
6 Rodneycaesara3.jpg Սիզար Ռոդնի Դելավեր 20 հունվարի, 1807 10 դեկտեմբերի, 1811 Թոմաս Ջեֆերսոն,
Ջեյմս Մեդիսոն
7 Williampinkney (1).jpg Ուիլիամ Պինկին Մերիլենդ 11 դեկտեմբերի, 1811 9 փետրվարի, 1814 Ջեյմս Մեդիսոն
8 RichardRush.jpeg Ռիչարդ Ռաշ Փենսիլվանիա 10 փետրվարի, 1814 12 նոյեմբերի, 1817
9 William Wirt (Attorney General).jpg Ուիլյամ Վիրտ Վիրջինիա 13 նոյեմբերի, 1817 4 մարտի, 1829 Ջեյմս Մոնրո,
Ջոն Քվինսի Ադամս
10 John Macpherson Berrien, portrait by John Maier.png Ջոն Մակֆերսոն Բերիեն Ջորջիա 9 մարտի, 1829 19 հուլիսի, 1831 Էնդրյու Ջեքսոն
11 Roger Taney.jpg Ռոջեր Թոնի Մերիլենդ 20 հուլիսի, 1831 14 նոյեմբերի, 1833
12 Benjamin Franklin Butler (1795–1858).jpg Բերնարդ Ֆրանկլին Բատլեր Նյու Յորք 15 նոյեմբերի, 1833 4 հուլիսի, 1838 Էնդրյու Ջեքսոն,
Մարտին Վան Բյուրեն
13 Felix Grundy.jpg Ֆելիքս Գրանդի Թենեսի 5 հուլիսի, 1838 10 հունվարի, 1840 Մարտին Վան Բյուրեն
14 Henry D. Gilpin, Attorney General of the United States (trimmed).jpg Հենրի Ջիլլին Փենսիլվանիա 11 հունվարի, 1840 4 մարտի, 1841
15 John J. Crittenden.jpg Ջոն Կրիտենդեն Կենտուկի 5 մարտի, 1841 12 սեպտեմբերի, 1841 Ուիլյամ Հարիսոն,
Ջոն Թայլեր
16 Hugh S. Legaré.jpg Հյու Սուինթոն Լագրի Հարավային Կարոլինա 13 սեպտեմբերի, 1841 30 հունիսի, 1843 Ջոն Թայլեր
17 John Nelson, bw photo portrait, Brady-Handy collection, circa 1855-1865.jpg Ջոն Նելսոն Մերիլենդ 1 հուլիսի, 1843 4 մարտի, 1845
18 JYMason.jpg Ջոն Մեյսոն Վիրջինիա 5 մարտի, 1845 16 հոկտեմբերի, 1846 Ջեյմս Նոքս Փոլկ
19 NClifford.jpg Նաթան Կլանֆորդ Մեն 17 հոկտեմբերի, 1846 17 մարտի, 1848
20 Isaac Toucey - Brady-Handy.jpg Իսահակ Տուսի Կոնեկտիկուտ 21 հունիսի, 1848 4 մարտի, 1849
21 Reverdy Johnson.jpg Ռեվերդի Ջոնսոն Մերիլենդ 8 մարտի, 1849 21 հուլիսի, 1850 Զաքարի Թեյլոր
22 John J. Crittenden.jpg Ջոն Կրիդենտեն Կենտուկի 22 հուլիսի, 1850 4 մարտի, 1853 Միլլարդ Ֆիլմոր
23 Caleb Cushing.jpg Կալեբ Կուշինգ Մասաչուսեթս 7 մարտի, 1853 4 մարտի, 1857 Ֆրանկլին Պիրս
24 JSBlack-AG.jpg Ջերմայա Բլեք Փենսիլվանիա 6 մարտի, 1857 16 դեկտեմբերի, 1860 Ջեյմս Բյուկենեն
25 Edwin McMasters Stanton Secretary of War.jpg Էդվին Սթենթոն Օհայո 20 դեկտեմբերի, 1860 4 մարտի, 1861
26 Edward Bates - Brady-Handy.jpg Էդվարդ Բայթս Միսսուրի 5 մարտի, 1861 24 նոյեմբերի, 1864 Աբրահամ Լինքոլն
27 James Speed.jpg Ջեյմս Սպիդ Կենտուկի 2 դեկտեմբերի, 1864 22 հուլիսի, 1866 Աբրահամ Լինքոլն, Էնդրյու Ջոնսոն
28 Stanberry-AttorGen.jpg Հենրի Ստենբերի Օհայո 23 հուլիսի, 1866 16 հուլիսի, 1868 Էնդրյու Ջոնսոն
29 William M. Evarts - Brady-Handy.jpg Ուիլյամ Մաքսվել Էվարնս Նյու Յորք 17 հուլիսի, 1868 4 մարտի, 1869
30 EbenezerRHoar.jpg Էբինիզեր Հոր Մասաչուսեթս 5 մարտի, 1869 22 նոյեմբերի, 1870 Ուլիսես Ս. Գրանթ
31 Amos T. Akerman - Brady-Handy.jpg Ամոս Ակերման Ջորջիա 23 նոյեմբերի, 1870 13 դեկտեմբերի, 1871
32 George Henry Williams, Brady-Handy bw photo portrait, ca1870-1880.jpg Ջորջ Հենրի Վիլյամ Օրեգոն 14 դեկտեմբերի, 1871 25 ապրիլի, 1875
33 Edwards Pierrepont, Brady-Handy bw photo portrait, ca1865-1880.jpg Էդվարդ Պերպոնտ Նյու Յորք 26 ապրիլի, 1875 21 մայիսի, 1876
34 Alphonso Taft seated.jpg Ալֆոնսո Տաֆտ Օհայո 22 մայիսի, 1876 4 մարտի, 1877
35 Hon. Charles Devens of Mass. Atty Gen. Hayes Cabinet.png Չարլզ Դիվենս Մասաչուսեթս 12 մարտի, 1877 4 մարտի, 1881 Ռութերֆորդ Բ. Հեյս
36 Wayne MacVeagh - Brady-Handy.jpg Վեն Մայկվեն Փենսիլվանիա 5 մարտի, 1881 15 դեկտեմբերի, 1881 Չեսթեր Ա. Արթուր
37 BenjaminHBrewster.jpg Բենջամին Բրյուստեր Փենսիլվանիա 16 դեկտեմբերի, 1881 4 մարտի, 1885 Չեսթեր Ա․ Արթուր
38 Augustus Hill Garland - Brady-Handy.jpg Հարլանդ Օգյուստես Արկանզաս 6 մարտի, 1885 4 մարտի, 1889 Գրովեր Կլիվլանդ
39 WHHMiller.jpg Վիլյամ Միլլեր Ինդիանա 7 մարտի, 1889 4 մարտի, 1893 Բենջամին Հարրիսոն
40 Richard Olney, Bain bw photo portrait, 1913.jpg Ռիչարդ Օլնի Մասաչուսեթս 6 մարտի, 1893 7 ապրիլի, 1895 Գրովեր Կլիվլանդ
41 Jud Harmon.jpg Ջաջսոն Հարմոն Օհայո 8 ապրիլի, 1895 4 մարտի, 1897
42 Associate Justice Joseph McKenna, Supreme court of the United States.jpg Ժոզեֆ Մակենա Կալիֆորնիա 5 մարտի, 1897 25 հունվարի, 1898 Ուիլիամ Մաք-Քինլի
43 Griggs2.jpg Ջոն Ուիլյամ Գրիգս Նյու Ջերսի 25 հունվարի, 1898 29 մարտի, 1901
44 Philander Knox, bw photo portrait, 1904.jpg Ֆիլանդեր Չեյզ Նոկս Փենսիլվանիա 5 ապրիլի, 1901 30 հունիսի, 1904 Ուիլիամ Մաք-Քինլի,
Թեոդոր Ռուզվելտ
45 WHMoody.jpg Ուիլյամ Հենրի Մուդի Մասաչուսեթս 1 հուլիսի, 1904 17 դեկտեմբերի, 1906 Թեոդոր Ռուզվելտ
46 CJBonaparte.jpg Չարլզ Ժոզեֆ Բոնապարտ Մերիլենդ 17 դեկտեմբերի, 1906 4 մարտի, 1909
47 GWWickersham.jpg Ջորջ Վուդվարդ Վիկերշամ Նյու Յորք 4 մարտի, 1909 4 մարտի, 1913 Ուիլյամ Տաֆտ
48 James C. McReynolds - c1913.jpg Ջեյմս Կլարկ ՄաքՌեյնոլդս Նյու Յորք 5 մարտի, 1913 29 օգոստոսի, 1914 Վուդրո Վիլսոն
49 Thomas Watt Gregory cph.3b47712.jpg Թոմաս Ուաթ Գրեգորի Տեխաս 29 օգոստոսի, 1914 4 մարտի, 1919
50 Alexander Mitchell Palmer.jpg Ալեքսանդր Միտչել Պալմեր Փենսիլվանիա 5 մարտի, 1919 4 մարտի, 1921
51 Harry Daugherty, bw photo portrait 1920.jpg Հարրի Դոգերտի Օհայո 4 մարտի, 1921 6 ապրիլի, 1924 Ուորեն Հարդինգ,
Քալվին Քուլիջ
52 Chief Justice Harlan Fiske Stone photograph circa 1927-1932.jpg Հարլան Ֆիսկ Սթոուն Նյու Յորք 7 ապրիլի, 1924 1 մարտի, 1925 Քալվին Քուլիջ
53 John Sargent, Bain bw photo portrait.jpg Ջոն Գարիբալդի Սարջենտ Վերմոնտ 7 մարտի, 1925 4 մարտի, 1929
54 William-mitchell-cropped.jpg Ուիլյամ Միտչել Մինեսոտա 4 մարտի, 1929 4 մարտի, 1933 Հերբերտ Հուվեր
55 Homer Cummings, Harris & Ewing photo portrait, 1920.jpg Գոմեր Սթիլ Կամինգս Կոնեկտիկուտ 4 մարտի, 1933 1 հունվարի, 1939 Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտ
56 Justice Frank Murphy.jpg Ֆրենկ Մերֆի Միչիգան 2 հունվարի, 1939 18 հունվարի, 1940
57 Roberthjackson.jpg Ռոբերտ Ջեքսոն Նյու Յորք 18 հունվարի, 1940 25 օգոստոսի, 1941
58 Biddle-crop.jpg Ֆրենսիս Բիդլ Փենսիլվանիա 26 օգոստոսի, 1941 26 հունիսի, 1945 Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտ,
Հարի Ս. Թրուման
59 Tom C. Clark.gif Թոմաս Քլարկ Տեխաս 27 հունիսի, 1945 26 հուլիսի, 1949 Հարի Ս. Թրուման
60 J. Howard McGrath.jpg Ջեյմս ՄաքԳրատ Ռոդ Այլենդ 27 հուլիսի, 1949 3 ապրիլի, 1952
61 James P McGranery cropped.jpg Ջեյմս ՄաքԳրեների Փենսիլվանիա 4 ապրիլի, 1952 20 հունվարի, 1953
62 Herbert Brownell.jpg Հերբերտ Բրաունել (կրտսեր) Նյու Յորք 21 հունվարի, 1953 23 հոկտեմբերի, 1957 Դուայթ Էյզենհաուեր
63 WilliamPRogersSoS.jpg Ուիլյամ Ռոջերս Նյու Յորք 23 հոկտեմբերի, 1957 20 հունվարի, 1961
64 Robert F Kennedy crop.jpg Ռոբերտ Քենեդի Մասաչուսեթս, Նյու Յորք 20 հունվարի, 1961 3 սեպտեմբերի, 1964 Ջոն Ֆ. Քենեդի,
Լինդոն Բ. Ջոնսոն
65 Nicholas Katzenbach at White House, 6 May 1968.jpg Նիկոլաս Կատցենբախ Իլինոյս 4 սեպտեմբերի, 1964 28 հունվարի, 1965 Լինդոն Բ. Ջոնսոն
28 հունվարի, 1965 28 նոյեմբերի, 1966
66 Ramsey Clark at the White House, 28 Feb 1968.jpg Ռեմսի Քլարկ Տեխաս 28 նոյեմբերի, 1966 10 մարտի, 1967
10 մարտի, 1967 20 հունվարի, 1969
67 John Mitchell.jpg Միտչել Ջոն Նյուտոն Նյու Յորք 20 հունվարի, 1969 15 փետրվարի, 1972 Ռիչարդ Նիքսոն
68 Richard Kleindienst USAG portrait.gif Ռիչաչդ Կլեյնդենստ Արիզոն 15 փետրվարի, 1972 25 մայիսի, 1973
69 ElliotLeeRichardson.jpg Էլիոթ Ռիչարդսոն Մասաչուսեթս 25 մայիսի, 1973 20 հոկտեմբերի, 1973
Robert Bork.jpg Ռոբերտ Բորկ Փենսիլվանիա 20 հոկտեմբերի, 1973 4 հունվարի, 1974
70 William B. Saxbe.jpg Ուիլյամ Սաքսբի Օհայո 4 հունվարի, 1974 14 հունվարի, 1975 Ռիչարդ Նիքսոն,
Ջերալդ Ֆորդ
71 Edward H. Levi USAG portrait.gif Էդվարդ Լևի Իլինոյս 14 հունվարի, 1975 20 հունվարի, 1977 Ջերալդ Ֆորդ
Dick Thornburgh.jpg Դիկ Տորնբուրգ Փենսիլվանիա 20 հունվարի, 1977 26 հունվարի, 1977 Ջիմի Քարթեր
72 Bell-gb.png Գրիֆին Բել Ջորջիա 26 հունվարի, 1977 16 օգոստոսի, 1979
73 1Benjamin Civiletti.jpg Բենջամին Սիվիլետտի Մերիլենդ 16 օգոստոսի, 1979 19 հունվարի, 1981
74 Portrait officiel de William French Smith.jpg Ուիլյամ Սմիթ Կալիֆոռնիա 23 հունվարի, 1981 25 փետրվարի, 1985 Ռոնալդ Ռեյգան
75 Edwin Meese publicity shot.jpg Էդվին Միզ Կալիֆոռնիա 25 փետրվարի, 1985 12 օգոստոսի, 1988
76 Dick Thornburgh.jpg Ռիչարդ Թորնբերգ Փենսիլվանիա 12 օգոստոսի, 1988 15 օգոստոսի, 1991 Ռոնալդ Ռեյգան,
Ջորջ Հ. Ու. Բուշ
77 William Barr, official photo as Attorney General.jpg Ուլյամ Բար Նյու Յորք 16 օգոստոսի, 1991
26 նոյեմբերի, 1991
Ջորջ Հ. Ու. Բուշ
26 նոյեմբերի, 1991 20 հունվարի, 1993
Սթյուարտ Մ. Գերսոն Վաշինգտոն 20 հունվարի, 1993 12 մարտի, 1993 Բիլ Քլինթոն
78 Janet Reno-us-Portrait.jpg Ջենեթ Ռինո Ֆլորիդա 12 մարտի, 1993 20 հունվարի, 2001
Eric Holder official portrait.jpg Էրիկ Հոլդեր Վաշինգտոն 20 հունվարի, 2001 2 փետրվարի, 2001 Ջորջ Ու. Բուշ
79 John Ashcroft.jpg Ջոն Էկշվորդ Միսսուրի 2 փետրվարի, 2001 2 փետրվարի, 2005
80 Alberto Gonzales - official DoJ photograph.jpg Ալբերտ Գոնսալես Տեխաս 3 փետրվարի, 2005 17 սեպտեմբերի, 2007
Paul D. Clement.jpg Պոլ Կլեմենտ Վաշինգտոն 17 սեպտեմբերի, 2007 18 սեպտեմբերի, 2007
Peterkeisler.jpg Պիտեր Կեյզեր Վաշինգտոն 18 սեպտեմբերի, 2007 9 նոյեմբերի, 2007
81 Michael Mukasey, official AG photo portrait, 2007.jpg Մայքլ Մուկասեյ Նյու Յորք 9 նոյեմբերի, 2007 20 հունվարի, 2009
Mark Filip.jpg Մարկ Ֆիլիպ Իլինոյս 20 հունվարի, 2009 3 փետրվարի, 2009 Բարաք Օբամա
82 Eric Holder official portrait.jpg Էրիկ Հոլդեր Վաշինգտոն 3 փետրվարի, 2009 27 ապրիլի, 2015
83 Loretta Lynch, official portrait.jpg Լորետա Լինչ Նյու Յորք 27 ապրիլի, 2015 20 հունվարի, 2017
Sally Q. Yates.jpg Սալլի Յեյթս Ջորջիա 20 հունվարի, 2017 30 հունվարի, 2017 Դոնալդ Թրամփ
Dana Boente.jpg Դանա Ջեյմս Բենտե Վիրջինիա 30 հունվարի, 2017 9 փետրվարի, 2017
84 безрамки Ջեֆ Սեշնս[3] Ալաբամա 9 փետրվարի, 2017 7 նոյեմբերի, 2018
Matthew G. Whitaker official photo.jpg Մեթյու Ուիտակեր Այովա 7 նոյեմբերի, 2018 14 փետրվարի, 2019
85 William Barr (cropped).jpg Ուիլյամ Բար Նյու Յորք 14 փետրվարի, 2019

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Параграф 503 Раздела 28 Кодекс Соединённых Штатов|Кодекса Соединённых Штатов
  2. Fandos Nicholas, Benner Katie (2019-02-14)։ «Senate Confirms William Barr as Attorney General»։ The New York Times։ ISSN 0362-4331։ Վերցված է 2019-02-14 
  3. Сешнс принял предложение Трампа занять пост генпрокурора США / Известия, 18 ноября 2016

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]