Լուսինե Զաքարյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լուսինե Զաքարյան
Lusine Zakaryan.jpg
Լուսինե Զաքարյանը ՀՀ 2012 թվականի փոստային նամականիշի վրա
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել է հունիսի 1, 1937({{padleft:1937|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Ախալցխա, Ախալցխայի մունիցիպալիտետ, Սամցխե-Ջավախեթի մարզ, Վրաստան
Երկիր Flag of Armenia.svg Հայաստան
Մահացել է 1992
Երևան, Հայաստան
Մասնագիտություն օպերային երգիչ
Երգչաձայն սոպրանո
Շրջանավարտ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա
Կայք intlsolidarity.blogspot.com/2007/10/lusine-zakaryan.html

Լուսինե Զաքարյան (1937, հունիսի 1, Ախալցխա, Ջավախք, Վրաստան - 1992, դեկտեմբերի 30, Երևան), հայ երգչուհի, Կոմիտասի, հայ հոգևոր երգերի ու տաղերի կատարող։ Ժողովրդի կողմից շատ սիրված երգչուհու աճյունը գտնվում է Էջմիածին քաղաքի Սուրբ Գայանե եկեղեցու բակի գերեզմանատանը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուսինեն մեծացել է Ախալցխայում։ 1952 թվականին իր ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան, սովորել Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում: 1957 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական կոնսերվատորիա: Այդ տարիներին նրա տաղանդն արդեն բացահայտ էր։ Լուսինե Զաքարյանը սերում է երաժիշտների գերդաստանից։ Մորական կողմից պապը՝ Իոսիֆ Տոմաշեվիչը (ծագումով լեհահայ) եղել է Սանկտ Պետերբուրգի Կայսերական օպերային թատրոնի մեներգիչ, ձայնային հարուստ տվյալներով օժտված բաս-պրոֆունդո, որն իր ձայնը մշակել էր Իտալիայում։ Տատը՝ Ելենա Տոմաշեվսկայան, դաշնակահարուհի էր։ 1970-1983 թթ. եղել է Հայաստանի Ազգային հեռուստաընկերության և ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի մեներգչուհի։ Այդ ընթացքում երգել է նաև Էջմիածնի Մայր տաճարի երգչախմբում։ Գերազանց կատարել է ինչպես արևմտաեվրոպական ստեղծագործություններ, այնպես էլ՝ հայկական ժողովրդական և հոգևոր երաժշտություն։ Դեռևս սովետական տարիներին, երբ արգելվում էին բազմաթիվ երաժշտական ոճեր, ինչպես նաև հոգևոր երաժշտությունը, նա համարձակություն է ունեցել հայկական հոգևոր երաժշտությունը բարձրացնել բեմ։

1972 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը[1]:

Բազմիցս համերգներով եղել է արտերկրում, որտեղ փառքով ներկայացրել է Կոմիտասին, հայ ժողովրդական երգերը, տաղերը և շարականները։ Պարբերաբար համերգներ է տվել հայազգի աշխարհահռչակ երգեհոնահար Պերճ Ժամկոչյանի հետ։ Լուսինեի համար է կոմպոզիտոր Առնո Բաբաջանյանը գրել իր «Վոկալիզը»: Նրան բանաստեղծություններ են ձոնել Սիլվա Կապուտիկյանը, Վահագն Դավթյանը, Արշալույս Մարգարյանը, այլազգի բանաստեղծներ (Էդուարդաս Մեժելայտիս, Անտոն Խիժնյակ, Միխայիլ Մատուսովսկի)։ Շնորհիվ հոգեթով ձայնի, Լուսինե Զաքարյանի ձայնագրությունները մտել են համաշխարհային երաժշտության ձայնադարան։

Լուսինե Զաքարյանի հուշատախտակը Երևանի Եզնիկ Կողբացի փողոցում
Լուսինե Զաքարյանի տապանաքարը Էջմիածնի Սուրբ Գայանե եկեղեցու բակի գերեզմանատանը

Մեջբերումներ Լուսինե Զաքարյանի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Aquote1.png Երբ Լուսինեն երգում է «Սուրբ, սուրբը», բոլոր հրեշտակները բազմությամբ իջնում են Մայր Աթոռ ու փառաբանում Աստծուն իր այդ երգեցողության ու նրան ի վերուստ տրված շնորհի համար[2][3][4][5][6][7] Aquote2.png
Aquote1.png Լուսինեն հայ երգարվեստի մեջ նույն դերն ունի, ինչ ճարտարապետության մեջ՝ Թորոս Թորամանյանը[2][3][3]: Aquote2.png


Aquote1.png Aquote2.png


Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կարլեն Դանիելյան «Լուսինե Զաքարյան», Երևան, 1981, 204 էջ:
  • Լիդա Գևորգյան, Խորեն Պալյան «Լուսինե», Երևան, 1999, 192 էջ:
  • Սերգեյ Մանվելյան «Լուսինե Զաքարյանը ժամանակակիցների հուշերում», Երևան, 2015, 248 էջ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]