Վահագն Ստամբոլցյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վահագն Ստամբոլցյան
Վահագն Ստամբոլցյան.jpg
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել է1931 ապրիլի 19 Երևան
Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
ԵրկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան
Մահացել էհուլիսի 5, 2011(2011-07-05) (տարիքը 80) Երևան
Երևան, Հայաստան
ՄասնագիտությունԵրգեհոնահար
մանկավարժ
ԳործիքներԵրգեհոն
ՇրջանավարտԵրևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա և Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա

Վահագն Պարույրի Ստամբոլցյան (1931, ապրիլի 19, Երևան - 2011, հուլիսի 5, Երևան), երգեհոնահար, մանկավարժ: ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2006)։

Բժիշկներ Ռաֆայել և Ելենա Ստամբոլցյանների եղբայրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչև ուսանողական տարիները կրել է Վլադիմիր անունը։ Հայրը տնտեսագետ, ստալինյան բռնատիրության զոհ Պարույր Ստամբոլցյանն է, մայրը՝ ռուսերենի ուսուցչուհի Սրբուհի Ազատյանը։ 1937 թ. հայրը բանտարկվել է և 1941 թվականին գնդակահարվել Ռուսաստանի բանտերից մեկում։ Հոր բանտարկությունից հետո Վահագն Ստամբոլցյանը կրել է Ազատյան ազգանունը. հայրական ազգանունը վերականգնել, իսկ Վլադիմիր անունը փոխարինել է Վահագնով ուսանողության տարիներին Լենինգրադում։ Ավարտել է Երևանի Չայկովսկու անվան դպրոցը, ապա մեկ տարի սովորել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժնում՝ Առնո Բաբաջանյանի դասարանում։ Այնուհետև ընդունվել և 1962 թ. ավարտել է Լենինգրադի Ռիմսկի-Կորսակովի անվան կոնսերվատորիայի երգեհոնի դասարանը (Յու. Բրյուշկովի դաշնամուրի և Ի. Բրաուդոյի երգեհոնի դասարանները)։ Եղել է Հայֆիլհարմոնիայի մենակատար։ 1963 թվականից մանկավարժական գործունեություն է ծավալել Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում: 1966 թվականից դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, բացել երգեհոնի դասարան (1970-1985 թթ., միաժամանակ՝ ՀՊՄՀ-ում), պրոֆեսոր՝ 1990 թվականից, երգեհոնի ամբիոնի վարիչ՝ 1997 թվականից։

Ստամբոլցյանը մեծապես նպաստել է Հայաստանում երգեհոնային արվեստի տարածմանը։ Նվագացանկն ընդգրկում է մինչդասական շրջանի, Յոհան Սեբաստիան Բախի, Հենդելի, նաև Քրիստափոր Քուշնարյանի, Հարո Ստեփանյանի, Տիգրան Մանսուրյանի և այլոց երկերից։ Ստամբոլցյանն առաջին անգամ երգեհոնով հնչեցրել է Ներսես Շնորհալու, Խաչատուր Տարոնացու, Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունու շարականները (Կոմիտասի ու Եկմալյանի մշակմամբ և սեփական փոխադրությամբ)։ Կատարումն աչքի է ընկնում գունեղ հնչողությամբ, ոճական ճշգրիտ մեկնաբանումով։ Համերգներով հանդես է եկել նաև արտասահմանում։

Առաջին անգամ 1965 թվականի ապրիլի 24-25-ին Խորհրդային Հայաստանում Վահագն Ստամբոլցյանը Լուսինե Զաքարյանի մասնակցությամբ հոգևոր երաժշտության համերգային ծրագրով նշել է Մեծ եղեռնի տարելիցը։ Վահագն Ստամբոլցյանի շնորհիվ հայ հոգևոր երգը տեղ է գտել բազմաթիվ եվրոպական երգեհոնահարների ծրագրային կատարումների ցանկում[1]:

Համերգներով հանդես է եկել Հայաստանում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, Լիբանանում, Խորհրդային Միության համարյա բոլոր քաղաքներում, ուր կային երգեհոնային համերգային դահլիճներ, մասնավորապես Մոսկվայում, Պետերբուրգում, Կիևում, Ռիգայում, Վիլնյուսում և այլուր[2]:

Դաշնամուր` Վահագն Սբամբոլցյանի.JPG

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1970 թ.
  • ՀՀ ժողովրդական արտիստ, 2006 թ.
  • «Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ» շքանշան, 2009 թ.

Մեջբերումներ Վահագն Ստամբոլցյանից[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Aquote1.png Իմը սա է, հոգևորը, որովհետև առանց հոգևորի աղքատ է կյանքը[3]: Aquote2.png


Aquote1.png Գոհ եմ, որ մի խումբ աշակերտներ ունեմ և բոլորին հավասար եմ վերաբերվում, սովորեցնում: Առանց պարտադրանքի, երկուստեք սիրով և ըմբռնումով: Aquote2.png


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 100 CC-BY-SA-icon-80x15.png