Առնո Բաբաջանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաբաջանյան
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Առնո (այլ կիրառումներ)
Առնո Բաբաջանյան
Arno Babajanyan 2.JPG
Բնօրինակ անունԱռնո Հարությունի Բաբաջանյան
Ծնվել էհունվարի 22, 1921(1921-01-22)[1][2][3][…]
Երևան, Հայկական ԽՍՀ[4]
ԵրկիրFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մահացել էնոյեմբերի 11, 1983(1983-11-11)[4][3][5] (62 տարեկան)
Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[6]
Ժանրերերգ և ակադեմիական երաժշտություն
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, դաշնակահար, ֆիլմերի երաժշտությունների հեղինակ և երաժշտության ուսուցիչ
Գործիքներդաշնամուր
Գործունեություն1952-1983
ԱշխատավայրԵրևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա
ԿրթությունՄոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիա և Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միություն
ՊարգևներԱշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, Լենինի շքանշան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, Ստալինյան մրցանակ, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ և ՀԽՍՀ պետական մրցանակ
Arno Babajanian Վիքիպահեստում

Առնո Հարությունի Բաբաջանյան (հունվարի 22, 1921(1921-01-22)[1][2][3][…], Երևան, Հայկական ԽՍՀ[4] - նոյեմբերի 11, 1983(1983-11-11)[4][3][5], Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[6]), հայ կոմպոզիտոր և դաշնակահար, Խորհրդային Միության (1970[7]) և ՀԽՍՀ (1960[7]) ժողովրդական արտիստ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առնո Բաբաջանյանը ծնվել է Երևանում, 1921 թվականի հունվարի 22-ին։ Իր առաջին երաժշտական ստեղծագործությունը գրել է 9 տարեկան հասակում։ 1938 թվականին մեկնում է Մոսկվա և միանգամից ընդունվում է Գնեսինների անվան երաժշտական քոլեջի վերջին կուրս։ Այն ավարտելուց հետո ընդունվում է Պ. Ի. Չայկովսկու անվան ՄՊԿ (Բ. Մ. Բեռլինի դաշնամուրի դասարան)։ Նրա տաղանդը Արամ Խաչատրյանը դեռ հինգ տարեկանում նկատելով՝ որոշում է, որ տղան պետք է երաժշտությամբ զբաղվի։ Դրանից հետո, 1929-ին ընդունվել է Երևանի պետական կոնսերվատորիային կից երաժշտական դպրոցը, որն ավարտելուց հետո սովորում է կոնսերվատորիայում։ Այնուհետև, 1948-ին ուսումը շարունակել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժնում՝ միաժամանակ կատարելագործվելով Մոսկվայում գործող Հայաստանի կուլտուրայի տանը կից ստուդիայում։

1950-1956 թվականներին դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում։ 1956-ից ապրել և աշխատել է Մոսկվայում։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առնո Բաբաջանյանի պատկերով հայկական դրոշմանիշ

Առնո Բաբաջանյանի ստեղծագործական հարուստ ժառանգությունը ներառում է երգեր, գործիքային կատարումներ, սիմֆոնիկ երաժշտություն։ Նա ստեղծագործել է տարբեր ոճերով՝ դասական, պոպ, ջազ։ Բաբաջանյանի ստեղծագործական ոճը ձևավորվել է Արամ Խաչատրյանի և Սերգեյ Ռախմանինովի ազդեցությամբ։ Իսկ նրա ստեղծագործական անհատականությունը դրսևորվել է դաշնամուրի և նվագախմբի համար գրված «Հերոսական բալլադում» (1950) և դաշնամուրային տրիոյում (1952)։ Լայն ժողովրդականություն վայելող «Հայկական ռապսոդիան» գրել է 1950-ին։ Կոմպոզիտորը մեծ հեղինակություն է վայելել և համագործակցել է պոետ Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկու և երգիչ Մուսլիմ Մագոմաևի հետ։ (երգեր՝ «Королева красоты», «Голубая тайга», «Улыбнись», «Будь со мной», «В нежданный час», «Встреча», «Воспоминание», «Позови меня», «Загадай желание», «Благодарю тебя», «Свадьба»)։ Ֆենոմենալ հաջողության հասան համահեղինակներ Եվգենի Եվտուշենկոյի հետ գրված երգերը ( «Не спеши», «Чёртово колесо», «Твои следы»), Անդրեյ Վոզնեսենսկու հետ գրված «Год любви», «Москва-река», «Верни мне музыку» երգերը և Լեոնիդ Դերբենյովի հետ համատեղ գրված «Лучший город земли» երգը։ «Առաջին սիրո երգը» и «Երևան»- ը համարվում են որպես հիմն հարազատ քաղաքի։ Խորհրդային լավագույն ֆիլմերից շատերում հնչում են նրա հեղինակած կատարումները՝ «Առաջին սիրո երգը», «Երջանկության մեխանիկան», «Հարսնացուն հյուսիսից» և այլն։ Նա գրել է տարբեր ստեղծագործություններ՝ «Էլեգիա», «Նոկտյուրն» և այլն։ Առնո Բաբաջանյանը մահացել է Մոսկվայում, 1983 թվականի նոյեմբերի 11-ին։

Մեջբերումներ Առնո Բաբաջանյանի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Aquote1.png Առնոն խոշորագույն դաշնակահար կլիներ, եթե զբաղվեր այդ գործով։
- Դաշնակահար, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Սվյատոսլավ Ռիխտեր
Aquote2.png
Aquote1.png Լեհաստանյան ճամփորդությունների ժամանակ Առնո Բաբաջանյանը նվագում էր ոչ միայն իր ստեղծագործությունները, այլև Շոպենի, Դեբյուսիի, Ռախմանինովի երկերը։ Նվագում էր անթերի, և ինձ զարմացնում էր նրա ձախ ձեռքը, որն առանձնանում էր պոլիֆոնիկ հատվածներում, անխափան տեխնիկան, հնչյունը, դրա արտասովոր մասշտաբային հնչողությունը։
- Թավջութակահարուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Մեդեա Աբրահամյան
Aquote2.png
Aquote1.png Առնո Հարությունի Բաբաջանյանը մեր դարաշրջանի անվանի և տաղանդավոր երաժիշտներից է։ Նա օժտված է մեծ կոմպոզիտորական շնորհներով։ Նրա դաշնակահարի տվյալներն արժանի են ամենաբարձր դրվատանքի։ Նա բազմակողմանի և հիմնավոր կրթություն ունեցող երաժիշտ է
- Կոմպոզիտոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Դմիտրի Շոստակովիչ
Aquote2.png


Մրցանակներ և պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարգանքի տուրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Бабаджанян Арно Арутюнович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Czech National Authority Database
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 http://www.oxfordmusiconline.com/subscriber/article/grove/music/01642
  5. 5,0 5,1 5,2 Encyclopaedia Beliana (словацк.)Slovenská akadémia vied, 1999.
  6. 6,0 6,1 6,2 Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974.
  7. 7,0 7,1 Бабаджаняна! Все права защищены! Информация является собственностью фонда։ «Биография - Арно Бабаджанян Официальный сайт»։ babajanyan.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-02-24-ին։ Վերցված է 2016-02-16 
  8. 8,0 8,1 Энциклопедический словарь кино։ Москва: Советская энциклопедия։ 1986։ էջ 33 
  9. Хронография Еревана = Երևանի տարեգրությունը. — Ер.: Музей истории города Еревана, 2009. — С. 114. — 240 с.
  10. Биография — Арно Бабаджанян. Официальный сайт Archived 2016-02-24 at the Wayback Machine.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 187 CC-BY-SA-icon-80x15.png