1993
(Վերահղված է 1993 թվականից)
| Տարիներ |
|---|
| 1989 · 1990 · 1991 · 1992 — 1993 — 1994 · 1995 · 1996 · 1997 |
| Տասնամյակներ |
| 1970‑ականներ · 1980‑ականներ — 1990‑ականներ — 2000‑ականներ · 2010‑ականներ |
| Դարեր |
| 19-րդ դար — 20-րդ դար — 21-րդ դար |
| Գրիգորյան օրացույց | 1993 MCMXCIII |
| Հուլյան օրացույց | 1992—1993 (հունվարի 14 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան |
7501—7502 (սեպտեմբերի 14-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2745—2746 (մայիսի 4-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4485—4486 (օգոստոսի 11-ից) ՏՆՁԵ—ՏՆՁԶ |
| Հրեական օրացույց |
5753—5754 ה'תשנ"ג — ה'תשנ"ד |
| Իսլամական օրացույց | 1413—1414 |
| Չինական օրացույց | 4689—4690 壬申 — 癸酉 սև կապիկ — սև աքաղաղ |
| Եթովպական օրացույց | 1985—1986 |
| Հին հնդկական օրացույց | |
| - Վիկրամ սամվատ | 2049—2050 |
| - Շակա սամվատ | 1915—1916 |
| - Կալի յուգա | 5094—5095 |
| Իրանական օրացույց | 1371—1372 |
| Բուդդայական օրացույց | 2536 |
1993 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1993 թվականն է, XX դարի 93-րդ տարին։
Իրադարձություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հունվար
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Հունվարի 1
- Չեխոսլովակիան կիսվեց՝ Չեխիայի և Սլովակիայի։
- Եվրոպական տնտեսական համագործակցությունը բացեց առևտրային պատնեշները և ստեղծեց Եվրոպական միասնական շուկա։
- Եվրոպայում սկսվեց հեռարձակվել Եվրոնյուզ բազմալեզու հեռուստաալիքը։
- Հունվարի 2 – Շրի Լանկայի քաղաքացիական պատերազմ. Շրի Լանկայի նավատորմը սպանեց 35-100 քաղաքացի Ջաֆնայում։
- Հունվարի 3 – Մոսկվայում նախագահներ Ջորջ Հ. Ու. Բուշը (ԱՄՆ) և Բորիս Ելցինը (Ռուսաստան) ստորագրեցին Երկրորդ մարտավարական սպառազինության կրճատման պայմանագիրը։
- Հունվարի 5
- Վաշինգտոն նահանգում մահապատժի ենթարկվեց Վեստլի Ալան Դոդը կախաղանի օգնությամբ (այն առաջին դատական կախաղանն էր Ամերիկայում 1965 թվականից հետո)։
- 7,4 միլիոն դոլար գողացվեց Brink's-ի զրահապատ ինկասացիայի մեքենայից Նյու Յորքի Ռոչեսթեր թաղամասում, որը ԱՄՆ պատմության մեջ 5-րդ խոշորագույն գողությունն էր։ Ձերբակալված չորս անձինք Իռլանդիայի ժամանակավոր հանրապետական բանակի սպաներ էին։
- Հունվարի 6 – Դուգլաս Հուրդը դարձավ առաջին բրիտանացի պաշտոնյան, որը ժամանեց Արգենտինա Ֆոլկլանդյան պատերազմից հետո։
- Հունվարի 6 –20 – Մումբայում տեղի ունեցավ Բոմբեյի ապստամբությունը։
- Հունվարի 7 – Հիմնադրվեց Գանայի չորրորդ հանրապետությունը, որի նախագահ դարձավ Ջերրի Ռովլինգսը։
- Հունվարի 13 – Քիմիական զենքի արգելման կոնվեցիան ստորագերվեց։
- Հունվարի 20 - Բիլ Քլինթոնը ստանձնեց իր պաշտոնը որպես ԱՄՆ նախագահ։
- Ստեղծվեցին Հայաստանի Սահմանապահ զորքերը
Ծնունդներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հունվարի 2 - Բրայսոն Թիլեր, Երգիչ, երգերի հեղինակ, ռեփեր
- Հունվարի 7 - Յան Օբլակ, սլովենացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
- Հունվարի 27 - Յայա Սանոգո, Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
- Փետրվարի 16 - Լուկաս Սիլվա, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
- մարտի 9-ՄԻն Յունգի,հարավկորեացի ռեփեր,BTS բոյզբենդի անդամ
- Մարտի 11 - Էնթոնի Դեյվիս, ամերիկացի բասկետբոլիստ, օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր
- Մարտի 15 - Պոլ Պոգբա, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Կիսապաշտպան
- Մայիսի 8 - Դավիթ Մարիկյան, հայ ֆուտբոլիստ
- Հունիսի 4 - Խուան Իտուրբե, արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
- Օգոստոսի 15 - Ալեքս Օքսլեյդ-Չեմբերլեն, անգլիացի ֆուտբոլիստ է, ով խաղում է Արսենալ ակումբում և Անգլիայի ազգային հավաքականում որպես կիսապաշտպան
- Սեպտեմբերի 1 - Ֆեդերիկո Բարբա, իտալացի ֆուտբոլիստ
- Սեպտեմբերի 19 - Սամվել Տեր-Սահակյան, հայ շախմատիստ, հայկական շախմատի պատմության մեջ ամենակրտսեր տարիքում (14 տարեկան և 7 ամսական) գրոսմայստեր դարձած շախմատիստը
- Հոկտեմբերի 1 - Նիկոլաս Լոպես, ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
- Դեկտեմբերի 8 - Աննասոֆիա Ռոբ, ամերիկացի դերասանուհի
- Պոլ Պոգբա, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
Մահեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հունվարի 5 - Մարիամ Պետրոսյան, հայ նկարչուհի
- Հունվարի 20 - Օդրի Հեփբերն, բրիտանացի և ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի, ֆոտոմոդել, նորաձևության աստղ և հումանիստ (ծնվ.1929)։
- Մարտի 13 - Սասուն Գրիգորյան, հայ ճարտարապետ
- Մարտի 19 - Ժորժ Կառվարենց, կոմպոզիտոր, կինոկոմպոզիտոր
- Ապրիլի 5 - Սեպուհ Թումյան, հայ բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ։
- Մայիսի 23 - Լուիջի Բրունելլա, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և գլխավոր մարզիչ
- Հունիս 12 - Մոնթե Մելքոնյան, հրամանատար (ծ. 1957)
- Հուլիսի 10 - Դմիտրի Նալբանդյան, հայ նկարիչ, ՀՀ (1965), ՌԴ (1969) ժողովրդական նկարիչ։
- Հուլիս 17 - Համո Սահյան, հայ բանաստեղծ (ծ. 1914)
- Սեպտեմբերի 25 - Մանիլո Սկոպինյո, իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան և գլխավոր մարզիչ
- Նոյեմբերի 26 - Գուիդո Մազետտի, իտալացի ֆուտբոլիստ, դարպասպահ և գլխավոր մարզիչ
- Դեկտեմբերի 7 - Վոլֆգանգ Պաուլ, գերմանացի ֆիզիկոս
- Դեկտեմբեր 29 - Մհեր Մկրտչյան, հայ դերասան (ծ. 1930)