Սթենլի Կուբրիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սթենլի Կուբրիկ
Stanley Kubrick
250px
Ս. Կուբրիկը «Բարրի Լինդոն»

ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ,
1975 թ. լուսանկար

Անունը Սթենլի Կուբրիկ
Բնօրինակ
անունը
Stanley Kubrick
Ծնվել է 1928 թ., հուլիսի 26 (1928-07-26)
Ծննդավայր Նյու Յորք, ԱՄՆ
Մահացել է մարտի 7, 1999 (70 տարեկան)
Մահվան վայր Հարթֆորդշիր, Անգլիա
Քաղաքացիություն ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ

{{{2}}} ՄԹ

Ազգություն ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ
Աշխատանք 1951-1999
Ամուսին Տոբե Էտտե Մետց
Պարգևներ և
մրցանակներ՝
Օսկար, Ոսկե Գլոբուս, BAFTA
Կայք http://www.visual-memory.co.uk/amk

Սթենլի Կուբրիկ (անգլ.՝ Stanley Kubrick, 1928 հուլիսի 261999 մարտի 7), ամերիկացի նշանավոր կինոռեժիսոր։ Նրա նկարահանած գրեթե բոլոր ֆիլմերը դարձել են կուլտային։

Մանկությունը[խմբագրել]

Ծնվել է Նյու Յորքում, հրեա ընտանիքում։ Հայրը՝ Հակոբը, եկել եր Արևելյան Գալիցիայից և աշխատել, որպես վիրաբույժ։ Մայրը՝ Գերտրուդան, տնային տնտեսուհի էր։ Սթենլին մանուկ ժամանակ ապրել է Բրոնքսում, Քլինթոն պողոտայի 2160 բնակարանում։

Սթենլիի հայրը տասներկու տարեկանում նրան սովորեցրել էր շախմատ խաղալ, ինչը և մնաց նրա տարերքը կյանքի ողջ ընթացքում։ Տասներեք տարեկանից նա ուներ լուսանկարչական ապարատ և այդ ժամանակից սկսած նա ունեցավ ևս մեկ հետաքրքիր զբաղմունք՝ լուսանկարչությունը։ Պատանի տարիքում Կուբրիկին հետաքրքրում էր ջազը և նա նույնիսկ փորձել էր սկսել իր կարիերան որպես թմբկահար։

1948 թվականի մայիսի 29-ին (Look ամսագրում աշխատելու տարիներին) Կուբրիկը ամուսնացել է Տոբե Էտտե Մետցի հետ (ծնված 1930 թ)։ Նրանք միասին բնակվում էին Գրինվիչ-Վիլլիջում։ 1951 թվականին ամուսնալուծվել են։

Անգլիայում բնակված տարիներին Կուբրիկը նաև եկամուտ էր վաստակում հանդես գալով տարբեր շախմատային ակումբներում։

Սթենլի Կուբրիկ.
ինքնալուսանկար, 1940-ականներ։

Կրթությունը[խմբագրել]

Կուբրիկը դպրոց գնացել է Վիլյամ Հովարդ Տաֆտում, որտեղ սովորել է 1941-ից 1945 թվականը։ Նա աղքատ աշակերտ էր, 1945 թ. միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո, սակայն նրա ցածր գնահատականները թույլ չեն տվել նրան ունենալ բարձրագույն կրթություն։ Հետագայում Կուբրիկը պատմելով իր դաստիարակության և կրթության մասին, նշել է, որ դպրոցում իրեն ոչինչ չէր հետաքրքրում։ Ծնողները ուղարկեցին Լոս Անջելես՝ այնտեղ գտնվող հարազատների մոտ մեկ տարի ապրելու համար, հուսալով, որ այն կօգնի իր ակադեմիական աճին։

Գործունեությունը[խմբագրել]

Նրա ստեղծագործությունը մեծ ազդեցություն է թողել Ամերիկյան և համաշխարհային կինեմատոգրաֆիայի վրա։ Նրան հաճախ անվանել են «դաժան հանճար»։ Կուբրիկի ֆիլմերի մեծ մասը հիմնված է գրական աղբյուրների վրա, նկարահանված է մեծ տեխնիկական հմտություններով և լի սրամիտ լուծումներով։ Նրա ռեժիսորական ձեռագրի առանձնահատկություններից են խոշոր պլանով նկարահանումները ժողովրդական և դասական երաժշտության համարձակ օգտագործումը։ Սթենլի Կուբրիկը հազվադեպ է բացահայտ խոսել իր անձնական կյանքի մասին, ինչը առիթ է տվել նրա մասին բազմաթիվ առասպելների ու լուրերի։ Նրան շատերը համարել են դաժան և խելագար, սակայն նրա մահից հետո, նրա ընտանիքը և ընկերների հերքել են նրա մասին այսպիսի փաստերը։ Կուբրիկը վախենում էր օդային ուղևորությունից, այն բանից հետո, երբ նա վթարի ենթարկվեց 1950 թվականին։ ԱՄՆ-ից տեղափոխվելով Անգլիա, նա հազվադեպ է լքել այդ երկիրը իր կյանքի վերջին քառասուն տարիների ընթացքում։

Ֆիլմագրություն[խմբագրել]

Ընդհանուր թվով նկարահանել է 16 ֆիլմ, 11 ֆիլմի սցենարի հեղինակ է, 11 ֆիլմի պրոդյուսեր, 4 ֆիլմի մոնտաժող։

Կուբրիկը Լոուրենս Օլիվիեի և Թոնի Քերթիսի հետ
«Սպարտակ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ
տարի ֆիլմի անվանում բնօրինակ անվանում դերասաններ
1951 «Հակամարտության օրը» (վավեր.) Day of the Fight Սթենլի Կուբրիկ
1951 «Թռչող քահանան» (վավեր.) Flying Padre
1953 «Ծովային գրոհողները» (վավեր.) The Seafarers Դոն Հոլլենբեկ
1953 «Վախ և ցանկություն» Fear and Desire Պոլ Մազուրսկի
Ֆրենկ Սիլվերա
1955 «Մարդասպանի համբույրը» Killer’s Kiss Ֆրենկ Սիլվերա
1956 «Սպանություն» The Killing
1957 «Փառքի արահետներ» Paths of Glory Քըրք Դուգլաս
Ադոլֆ Մենժու
Ռիչարդ Անդերսոն
1960 «Սպարտակ» Spartacus Քըրք Դուգլաս
Լոուրենս Օլիվիե
Պիտեր Ուստինով
Ջին Սիմոնս
Չառլզ Լոուտոն
1962 «Լոլիտա» Lolita Պիտեր Սելլերս
Ջեյմս Մեյսոն
Շելլի Ուինտերս
1964 «Դոկտոր Սթրենջլավ» Dr. Strangelove or:
How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb
Պիտեր Սելլերս
Ջորջ Սքոթ
1968 «2001 թվականի տիեզերական ոդիսականը» 2001: A Space Odyssey
1971 «Լարովի նարինջ» A Clockwork Orange Մալքհոլմ Մաքդաուել
Սթիվեն Բերկոֆֆ
Էնթոնի Շարփ
1975 «Բարրի Լինդոն» Barry Lyndon Ռայան Օ'Նիլ
Գայ Համիլթոմ
Էնթոնի Շարփ
1980 «Փայլատակում» The Shining Ջեք Նիկոլսոն
Շելլի Դյուվալ
1987 «Ամբողջապես մետաղական թաղանթ» Full Metal Jacket Ադամ Բոլդուին
1997 «Լայն փակված աչքերով» Eyes Wide Shut Թոմ Քրուզ
Նիկոլ Կիդման
Սիդնի Փոլաք
Լիլի Սոբեսկի

Մրցանակներ և փաստեր[խմբագրել]

Ավելի քան 30 տարբեր կինոմրցանակ է ստացել, ներկայացված է եղել ևս 47 մրցանակի։
Այդ թվում՝ 1 Օսկար, ներկայացված է եղել ևս 8 անգամ, 2 BAFTA, Դավիթ դի Դոնատելլի անվան 3 մրցանակ, 4 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի լավագույն ռեժիսոր անվանակարգում։ Վենետիկի կինոփառատոնի դափնեկիր, 2 անգամ ներկայացվաել է Սեզար մրցանակի։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Crone, Rainer (text) and Stanley Kubrick (photographs) Stanley Kubrick. Drama and Shadows։ Photographs 1945-1950. - Phaidon Press, 2005. - ISBN 0-7148-4438-1
  • David Hughes The Complete Kubrick. - London։ Virgin, 2000. - ISBN 0-7535-0452-9
  • Jacke, Andreas Stanley Kubrick։ Eine Deutung der Konzepte seiner Filme. - Psychosozial-Verlag, 2009. - ISBN 978-3-89806-856-7, ISBN 3-89806-856-0
  • Lyons, V and Fitzgerald, M. (2005) ‘’Asperger syndrome : a gift or a curse?’’ New York ։ Nova Science Publishers. ISBN 1-59454-387-9
  • Rasmussen, Randy Stanley Kubrick։ Seven Films Analyzed. - McFarland, 2005. - ISBN 0786421525, 9780786421527
  • Deutsches Filmmuseum (Ed.)։ Stanley Kubrick ; Kinematograph Nr. 14, Frankfurt/Main, 2004. ISBN 3-88799-069-2 (English edition)
  • Нэрмор, Джеймс Кубрик / Джеймс Нэрмор; пер. с англ. Е. Микериной. - М.։ Rosebud Publishing, 2012. - 400 с. - ISBN 978-5-905712-01-2

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]